22/11/2017 15:25
728 x 90

Bü­tün Er­mə­nis­tan "Qa­ra­bağ kla­nı"nın qa­nı­nı iç­mə­yə hər an ha­zır­dır

img

Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin həl­li­nin uzan­ma­sı­nın Er­mə­nis­ta­na ki­fa­yət qə­dər zə­rər vur­ma­sı­nı düş­mən öl­kə­nin cə­miy­yə­tin­də də gö­rüb ba­şa dü­şən­lər az de­yil. Am­ma be­lə­lə­ri­nin prob­le­min sülh yo­lu ilə həl­li is­ti­qa­mə­tin­də han­sı­sa cəhd­lər et­mə­si­nin qar­şı­sı çox vaxt ki­fa­yət qə­dər sərt üsul­lar­la alı­nır. Mə­sə­lən, eks-pre­zi­dent Le­von Ter-Pet­ros­ya­nın ta­le­yi bu­nun əya­ni təs­di­qi­dir.

Xa­tır­la­daq ki, Er­mə­nis­ta­nın keç­miş pre­zi­den­ti 1997-ci il­də ha­ki­miy­yət ba­şın­da olar­kən mü­na­qi­şə­nin ni­zam­lan­ma­sı­nın ən op­ti­mal və ye­ga­nə müm­kün va­ri­an­tı­nın mər­hə­lə­li həll pla­nı ol­du­ğu­nu açıq bə­yan edir­di. Elə hə­min vaxt o, Azər­bay­can­la gər­gin da­nı­şıq­lar­dan son­ra Dağ­lıq Qa­ra­bağ ət­ra­fın­da­kı iş­ğal edil­miş ra­yon­la­rın qay­ta­rıl­ma­sı­nı, Dağ­lıq Qa­ra­ba­ğa ara­lıq sta­tu­su­nun ve­ril­mə­si­ni və ye­kun sta­tus mə­sə­lə­si­nin son­ra­ya sax­lan­ma­sı­nı nə­zər­də tu­tan mər­hə­lə­li həll va­ri­an­tı­nı qə­bul et­mə­yə ra­zı­laş­dı. An­caq çox keç­mə­dən Er­mə­nis­tan­da Ter-Pet­ros­ya­nı de­vir­mək üçün hə­rə­kə­tə keç­di­lər. Bu qüv­və­lə­rin ba­şın­da o za­man Dağ­lıq Qa­ra­bağ se­pa­rat­çı­la­rı­nın keç­miş li­de­ri və Er­mə­nis­tan­da baş na­zir və­zi­fə­si­nə gə­ti­ri­lən Ro­bert Kö­çər­yan, elə­cə də Er­mə­nis­tan or­du­su­nun yük­sək rüt­bə­li ko­man­dir­lə­ri da­ya­nır­dı. Bü­tün bun­lar­dan son­ra düş­mən öl­kə­də ha­ki­miy­yət "Qa­ra­bağ kla­nı"nın əli­nə keç­di.

Növ­bə­ti də­fə Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin həl­lin­də ye­ni şans 1999-cu il­də ya­ran­dı. Mə­sə­lə­nin bu tə­rə­fi­nə to­xu­nan er­mə­ni ya­zar Sar­kis Art­sru­ni "1in.am" say­tın­da dərc olu­nan mə­qa­lə­sin­də bil­di­rir ki, əs­lin­də hə­min il­də 27 ok­tyabr qır­ğı­nın­dan son­ra Er­mə­nis­ta­nın for­post edil­mə­si, vas­sal­laş­dı­rıl­ma­sı pro­se­si baş­la­dı: "27 ok­tyabr 1999-cu il­də Er­mə­nis­tan par­la­men­ti­nin gül­lə­ba­ran edil­mə­si Ro­bert Kö­çər­ya­nın ha­ki­miy­yə­ti­ni güc­lən­dir­di. Bu hü­cum za­ma­nı baş na­zir Vaz­gen Sar­kis­yan öl­dü. O, Er­mə­nis­tan si­ya­si eli­ta­sı­nın müs­tə­qil­lik tə­rəf­da­rı olan so­nun­cu si­ma­sı idi.

Kö­çər­ya­nın "27 ok­tyabr" işin­də ro­lu par­la­men­ti gül­lə­ba­ran edən­lə­rin rəh­bə­ri Nai­ri Unan­ya­nın ro­lun­dan heç də fərq­lən­mir. Unan­yan sa­də­cə va­si­tə­çi idi. Tə­sa­dü­fi de­yil ki, 27 ok­tyabr qır­ğı­nın­dan son­ra Er­mə­nis­ta­nın for­post edil­mə­si, vas­sal­laş­dı­rıl­ma­sı pro­se­si baş­la­dı. Er­mə­nis­tan­da si­ya­si sis­te­min adek­vat­lı­ğı­nı itir­mə­si 1999-cu il­dən baş­la­dı. O za­man mü­xa­li­fət müs­tə­qil­lik əvə­zi­nə Ro­bert Kö­çər­yan­la Ru­si­ya ra­zı­lı­ğı­nı al­maq uğ­run­da mü­ba­ri­zə­yə baş­la­dı. Ey­ni for­ma­da Serj Sar­kis­yan Ru­si­ya­nın xe­yir-dua­sı­nı alıb, 1 mart 2008-ci il qır­ğı­nı­nı tö­rət­di. Biz sis­te­min ye­ni­dən qey­ri-adek­vat­lı­ğı­nın şa­hi­di ol­duq. Mü­xa­li­fət Le­von Ter-Pet­ros­ya­nın rəh­bər­li­yi al­tın­da Serj Sar­kis­yan­la bir­gə Er­mə­nis­ta­nı Av­ra­si­ya ba­taq­lı­ğı­na doğ­ru apa­ran ge­ri­dön­məz pro­se­si baş­lat­dı". Qeyd edək ki, Er­mə­nis­tan par­la­men­ti­nin 1999-cu il­də tu­tul­ma­sı nə­ti­cə­sin­də baş na­zir Vaz­gen Sar­kis­yan, spi­ker Ka­ren Də­mir­çyan, vit­se-spi­ker Yu­ri Bax­şyan, vit­se-spi­ker Ru­ben Mi­ro­yan və di­gər­lə­ri qət­lə ye­ti­ril­di. Bu te­rakt­dan son­ra Er­mə­nis­tan­da "Qa­ra­bağ kla­nı"nın ha­ki­miy­yə­ti güc­lən­di. O da ma­raq­lı­dır ki, hə­min ha­di­sə­dən son­ra məh­kə­mə pro­se­si 4 il çək­di. İrə­van­da ke­çi­ri­lən məh­kə­mə­nin 2 de­kabr 2003-cü il ta­rix­li hök­mü ilə si­lah­lı dəs­tə­nin üzv­lə­ri və­tə­nə xə­ya­nət, ter­ro­rizm və qətl tö­rət­mək­də it­ti­ham olun­du­lar. Dəs­tə rəh­bə­ri Nai­ri Unan­yan baş­da ol­maq­la, qrup­laş­ma­nın 6 üz­vü ömür­lük, da­ha bir üz­vü isə 14 il müd­də­ti­nə həb­sə məh­kum edil­di. Rəs­mi ver­si­ya­ya gö­rə, Nai­ri Unan­ya­nın qar­da­şı həbs­xa­na­da də­li olub, dəs­tə­nin iki üz­vü in­ti­har edib, bi­ri isə hə­lə is­tin­taq za­ma­nı - 2010-cu il­də "qə­fil­dən ölüb". Par­la­men­tə bas­qın za­ma­nı hə­lak olan­la­rın ya­xın­la­rı is­tin­taq və məh­kə­mə pro­se­si­ni "qə­rəz­li­lik­də" it­ti­ham et­di­lər. On­lar o vaxt­kı pre­zi­dent Ro­bert Kö­çər­ya­nı ter­ror si­fa­riş­çi­lə­ri­nin aş­kar edil­mə­mə­sin­də gü­nah­lan­dır­dı­lar. O za­man elə də uzun müd­də­tə pre­zi­dent ol­ma­yan Ro­bert Kö­çər­yan Vaz­gen Sar­kis­yan və Ka­ren De­mir­çya­nın qət­lin­dən son­ra Er­mə­nis­tan­da ye­ga­nə güc­lü si­ya­si fi­qu­ra çev­ril­di. Dörd ilə ya­xın da­vam edən is­tin­taq və məh­kə­mə pro­se­si Köo­çər­ya­na döv­lət apa­ra­tı, oli­qar­xi­ya və or­du­da öz möv­qe­lə­ri­ni möh­kəm­lət­mək üçün vaxt ver­di. Elə bu­nun nə­ti­cə­sin­də o, özün­dən son­ra Sar­kis­ya­nı pre­zi­dent et­di. İn­di Er­mə­nis­tan­da he­sab olu­nur ki, "Qa­ra­bağ kla­nı"nın ha­ki­miy­yət­də ol­du­ğu müd­dət­də nə Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si həl­li ta­pa­caq, nə də Er­mə­nis­tan üz­ləş­di­yi prob­lem­lər­dən xi­las ola­caq. Məhz bu sə­bəb­dən Er­mə­nis­tan­da "Qa­ra­bağ kla­nı"nın­dan eti­raz və na­ra­zı­lıq­lar ar­tır. He­sab edi­lir ki, bu ge­diş­lə Er­mə­nis­tan­da "Qa­ra­bağ kla­nı"nın dev­ril­mə­si üçün ak­tiv fəa­liy­yə­tin başm­la­sı göz­lə­ni­lən­dir. Xa­tır­la­daq ki, son dövr­lər­də düş­mən öl­kə­də bu xü­sus­da ça­ğı­rış­lar xey­li ar­tıb.

Na­miq QU­Lİ­YEV

Son xəbərlər