27/03/2017 16:32
728 x 90

Bir əsrdə 800 ter­ror, 8 mil­yon qur­ban və er­mə­ni ter­ro­ru­na də­yiş­mə­yən bey­nəl­xalq mü­na­si­bət...

"XX əsrdə er­mə­ni­lə­rin tö­rət­di­yi ter­ror aktla­rı­na dün­ya bir­li­yi ona gö­rə la­zı­mi qiy­mət ver­mir ki..."

img

Mə­hər­rəm Zül­fü­qar­lı: "O üz­dən, de­mok­ra­ti­ya­dan, in­san haq­la­rın­dan da­nı­şan döv­lət­lə­rin sə­mi­miy­yə­ti­nə çox­la­rı inan­mır"

 

El­mi araş­dır­ma­lar bey­nəl­xalq ter­ro­riz­min tər­kib his­sə­si olan er­mə­ni ter­ro­ru­nun ta­ri­xi­nin 100 il­dən çox ol­du­ğu­nu gös­tə­rir. Dün­ya­da baş ve­rən və bi­la­va­si­tə er­mə­ni­lər tə­rə­fin­dən tö­rə­di­lən ter­ror ha­di­sə­lə­ri ilə bağ­lı bö­yük güc­lə­rin ya­naş­ma­sı bir­mə­na­lı de­yil. Biz ya­xın 100 ilin ta­ri­xi­nə nə­zər sal­saq, Fran­sa ki­mi dün­ya­nın bir çox in­ki­şaf et­miş öl­kə­lə­rin­də tö­rə­di­lən ter­ror ha­di­sə­lə­rin­də er­mə­ni izi­nin ol­du­ğu­nun şa­hi­di ola­rıq.

Er­mə­nis­ta­nın bir döv­lət ki­mi ər­sə­yə gəl­mə­sin­də ter­ror əmə­liy­yat­la­rı­nın çox bö­yük "ro­lu" var. Hər bi­ri­mi­zin ta­nı­dı­ğı­mız er­mə­ni lob­bi­si an­la­yı­şı ASA­LA ki­mi ter­ror təşkla­tı­nın va­ri­si ki­mi qə­bul edi­lir. La­kin bə­zi döv­lət­lər bu ki­mi mə­lu­mat­la­rı məx­fi sax­la­ya­raq, san­ki xris­ti­an dün­ya­sı­nı bu lə­kə­dən qo­ru­ma­ğa ça­lı­şır. Bu pro­ses bu gün də da­vam et­mək­də­dir.

Ya­xın keç­mi­şə nə­zər sa­laq. Er­mə­ni­lər tə­rə­fin­dən 1977-ci il­də Ru­si­ya­da tö­rə­di­lən qan­lı ter­ror ak­tın­dan son­ra hər şey göz qa­ba­ğın­da idi. Əv­vəl­lər er­mə­ni­lər dün­ya öl­kə­lə­rin­də fə­a­liy­yət gös­tə­rən türk dip­lo­mat­la­rı­na qar­şı ter­ror ha­di­sə­si, ey­ni za­man­da azər­bay­can­lı­la­ra qar­şı soy­qı­rım tö­rət­mək­lə öz xis­lət­lə­ri­ni or­ta­ya qo­yur­du­lar­sa, in­di bu­nu da­ha ge­niş coğ­ra­fi­ya­da hə­ya­ta ke­çi­rir­lər.

"Er­mə­ni ter­ro­ru" ter­mi­ni ilk də­fə XX əs­rin or­ta­la­rın­da ABŞ De­par­ta­men­ti­nin he­sa­ba­tın­da qeyd olu­nur. XX əs­rin əv­vəl­lə­rin­də isə məş­hur er­mə­ni ter­ror­çu­su Andro­ni­kin rəh­bər­li­yi ilə Azər­bay­ca­na qar­şı iri­miq­yas­lı ter­ror, soy­qı­rım hə­rə­ka­tı­na baş­la­dı­lar. Ba­kı So­ve­ti­nə rəh­bər­lik edən Şa­um­yan isə bu si­ya­sə­ti da­ha da ge­niş­lən­dir­mə­yə baş­la­dı.

Mə­lu­mat­la­ra gö­rə, XX əsrdə er­mə­ni­lər 800 ter­ror tö­rə­dib və bu­nun nə­ti­cə­sin­də ümu­mən 8 mil­yon in­san hə­ya­tı­nı iti­rib. An­caq hə­lə də dün­ya bu­nun re­al qiy­mə­ti­ni ver­mə­yib. Bu­nun sə­bə­bi nə ilə bağ­lı­dır?

Mə­sə­lə­yə mü­na­si­bət bil­di­rən ta­rix elmlə­ri üz­rə fəl­sə­fə dok­to­ru Mə­hər­rəm Zül­fü­qar­lı bu­nu bir sı­ra fak­tor­lar­la əla­qə­lən­dir­di: "XX əsrdə er­mə­ni­lə­rin tö­rət­di­yi ter­ror aktla­rı­na dün­ya bir­li­yi ona gö­rə la­zı­mi qiy­mət ver­mir ki, bu­nun ar­xa­sın­da mü­əy­yən ma­raq­lar da­ya­nır. Hər han­sı bir ci­na­yə­tə, ter­ro­ra re­ak­si­ya yox­dur­sa, de­mə­li, bu­nun sə­bə­bi­ni ax­tar­maq la­zım­dır. Er­mə­ni ter­ro­ru­nun tö­rət­di­yi vəh­şət­lər göz qa­ba­ğın­da­dır. An­caq bu­na re­ak­si­ya ve­ril­mir. Bu o de­mək­dir ki, bu­nun ar­xa­sın­da da­ya­nan da­i­rə­lər bun­dan bəh­rə­lə­nir. Er­mə­ni ter­ro­ru­nun ar­xa­sın­da mü­əy­yən ma­raq­lar da­yan­dı­ğı üçün hər za­man bu­nu gör­məz­dən gə­lib­lər. Bu onu gös­tə­rir ki, er­mə­ni­lər ic­ra­çı­dır. O üz­dən, de­mok­ra­ti­ya­dan, in­san haq­la­rın­dan da­nı­şan döv­lət­lə­rin sə­mi­miy­yə­ti­nə çox­la­rı inan­mır. Ona gö­rə ki, on­lar məq­səd­yön­lü şə­kil­də er­mə­ni ter­ro­ru­na göz yu­mur. Re­al­lıq bun­dan iba­rət­dir. O üz­dən, in­di­yə qə­dər er­mə­ni ter­ro­ru la­zı­mi qiy­mə­ti­ni al­ma­yıb".

Vi­da­di OR­DA­HAL­LI

Son xəbərlər