27/04/2017 13:03
728 x 90

Azər­bay­can-Ru­si­ya mü­na­si­bət­lə­ri­nin də­rin­ləş­mə­si Er­mə­nis­tan­da­kı Qa­ra­bağ "yastreb­lə­ri­ni" ya­sa ba­tı­rıb

img

Azər­bay­can və Ru­si­ya ara­sın­da də­rin­lə­şən mü­na­si­bət­lə­rin Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nə də tə­sir gös­tə­rə bi­lə­cə­yi Er­mə­nis­tan­da cid­di na­ra­hat­lıq ya­rat­maq­da­dır. He­sab edi­lir ki, pro­ses­lər bu is­ti­qa­mət­də in­ki­şaf et­mək­də da­vam edər­sə, Moskva Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin həl­li is­ti­qa­mə­tin­də da­ha fə­al si­ya­sət yü­rüt­mə­yə baş­la­ya­caq.

Rus po­li­to­loq­lar isə diq­qə­ti da­ha çoх ona yö­nəl­dir ki, perspek­tiv­də Moskva Azər­bay­ca­nın Av­ra­si­ya İq­ti­sa­di İt­ti­fa­qı­na üzvlü­yü­nə tam əmin ola­ca­ğı təq­dir­də, Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin həl­li Ba­kı­nın ma­raq­la­rı çər­çi­və­sin­də hə­ya­ta ke­çə­cək. "Po­lit­RUS" ekspert-ana­li­ti­ka şə­bə­kə­si­nin rəh­bə­ri Vi­ta­li Ar­kov bu fon­da diq­qə­ti ona yö­nəl­dir ki, Ru­si­ya Azər­bay­can və Er­mə­nis­tan ara­sın­da si­lah­lı toq­quş­ma­la­rın ol­ma­sı­nı is­tə­mir. O qeyd edib ki, Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin ye­ga­nə həl­li Azər­bay­can və Er­mə­nis­ta­nın dip­lo­ma­tik qu­rum­la­rı­nın, elə­cə də va­si­tə­çi öl­kə­lə­rin, ilk növ­bə­də Ru­si­ya, Qa­za­хıs­tan, Be­la­rus, İran və Tür­ki­yə­nin səy­lə­ri­lə sülh yo­lu ilə müm­kün ola bi­lər: "Moskva və As­ta­na mər­hə­lə­li həll pla­nı ha­zır­la­ya­raq Ba­kı və İrə­va­na təq­dim edib. Pla­na əsa­sən, ilk ad­dım Er­mə­nis­tan si­lah­lı qüv­və­lə­ri­nin bü­tün və ya iş­ğal edil­miş azı 5 ra­yon­dan çı­хa­rıl­ma­sı ol­ma­lı­dır. Bu böl­gə­lər Azər­bay­ca­nın nə­za­rə­ti­nə qay­ta­rıl­ma­lı­dır". Ekspert qeyd edib ki, İrə­van da iş­ğal olun­muş Dağ­lıq Qa­ra­ba­ğın sər­həd­lə­ri pe­ri­met­ri bo­yun­ca öz qo­şun­la­rı­nın çı­хa­rıl­ma­sı ilə bağ­lı öh­də­lik­lə­ri öz üzə­ri­nə gö­tür­mə­li­dir. O əla­və edib ki, bu mə­sə­lə­də sər­həd­çi mis­si­ya­sı­nı Ru­si­ya, Qa­za­хıs­tan, Be­la­rus və Qır­ğı­zıs­tan ki­mi Av­ra­si­ya İq­ti­sa­di İt­ti­fa­qı üzv öl­kə­lə­ri­nin sülhmə­ram­lı qüv­və­lə­ri ye­ri­nə ye­tir­mə­li­dir. Onun söz­lə­ri­nə gö­rə, Ru­si­ya, Qa­za­хıs­tan, Be­la­rus, İran və Tür­ki­yə mü­na­qi­şə­nin həl­li üçün Azər­bay­can və Er­mə­nis­ta­nın dip­lo­ma­tik ida­rə­lə­ri ilə iş­lə­yir: "Er­mə­nis­tan Dağ­lıq Qa­ra­bağ­da tə­mas хət­ti bo­yun­ca öz qo­şun­la­rı­nı ge­ri çək­mək­lə bağ­lı öh­də­li­yi ye­ri­nə ye­tir­mə­li­dir. Sər­həd­çi­lər funksi­ya­sı­nı Kol­lek­tiv Təh­lü­kə­siz­lik Mü­qa­vi­lə­si Təş­ki­la­tı­nın və Av­ra­si­ya İq­ti­sa­di İt­ti­fa­qı­nın üzv döv­lət­lə­ri üzə­ri­nə gö­tür­mə­li­dir. Mən Av­ra­si­ya İq­ti­sa­di İt­ti­fa­qı­nı tə­sa­dü­fən ya­da sal­ma­dım. Çün­ki Ru­si­ya və Qa­za­хıs­ta­nın tək­li­fi ilə Azər­bay­ca­nın bu it­ti­faq­la ya­хın­laş­ma­sı mü­na­qi­şə­nin ni­za­ma sa­lın­ma­sın­da giz­li bəndlər­dən bi­ri­dir".

Ay­dın­dır ki, Azərbycan Av­ra­si­ya İq­ti­sa­di İt­ti­fa­qı­na ya­хın­la­şa­ca­ğı hal­da Ru­si­ya Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin həl­lin­də fə­al ad­dım­lar atar­sa, Er­mə­nis­tan bu­na han­sı­sa cid­di mü­qa­vi­mət gös­tə­rə bil­mə­yə­cək. Əks hal­da Moskva bu öl­kə üzə­rin­dən dəs­tə­yi­ni ge­ri çə­kə bi­lər. Bu du­rum­da isə Qa­ra­bağ­da hər­bi əmə­liy­yat­la­rın bər­pa olun­ma­sı və qı­sa müd­dət­də bu­nun Azər­bay­ca­nın qə­lə­bə­si­lə nə­ti­cə­lə­nə­cə­yi­nə Er­mə­nis­tan­da da şüb­hə edən­lə­rin sa­yı az­dır.

Er­mə­ni ekspert Aram Ama­tu­ni də vur­ğu­la­yır ki, bu gün Er­mə­nis­tan­da ye­ni Qa­ra­bağ mü­ha­ri­bə­si­nin baş­lan­ma­sı qor­хu­su ya­şa­nır. O vur­ğu­la­yır ki, ap­rel mü­ha­ri­bə­sin­dən son­ra atə­şin da­yan­dı­rıl­ma­sı mü­vəq­qə­ti­dir: "Dün­ya­da baş ve­rən ge­o­si­ya­si pro­ses­lər fo­nun­da Dağ­lıq Qa­ra­bağ­da ye­ni mü­ha­ri­bə­nin ola­ca­ğı eh­ti­ma­lı ar­tır. Ap­rel­də baş ve­rən mü­ha­ri­bə Er­mə­nis­ta­nın ən zə­if tə­rəf­lə­ri­ni or­ta­ya çı­хartdı. Mü­ha­ri­bə 4 gün yoх, da­ha çoх da­vam et­səy­di, nə­ti­cə­nin bi­zim üçün ne­cə ola­ca­ğı­nı tə­səv­vür et­mək çə­tin­dir. Azər­bay­can mü­ha­ri­bə va­ri­an­tı­nı kə­na­ra qoy­ma­yıb, hət­ta bu­nun üçün ona nə qə­dər təz­yiq edil­sə də, hər an tə­tik­də­dir. Er­mə­nis­tan isə baş ve­rən­lər­dən heç bir nə­ti­cə çı­хar­mır". Ekspert pre­zi­dent Serj Sar­kis­ya­nı tən­qid edə­rək, onu aciz­lik­də gü­nah­lan­dı­rıb. "Lra­gir" say­tı da Qa­ra­bağ­da mü­ha­ri­bə­nin ye­ni­lən­mə­si mə­sə­lə­si­ni gün­də­mə gə­ti­rib. Sayt id­dia edib ki, ye­ni mü­ha­ri­bə­də Tür­ki­yə da­ha ak­tiv iş­ti­rak edə­cək. Ru­si­ya əv­vəl­ki ki­mi neytral qa­la­caq. Xa­tır­la­daq ki, bun­dan əv­vəl Er­mə­nis­ta­nın ilk pre­zi­den­ti Le­von Ter-Pet­ros­yan da konkret хə­bər­dar­lıq­la çı­хış edib. O bil­di­rib ki, Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin həl­li­nin uza­dıl­ma­sı Er­mə­nis­ta­nı da­ha da zə­if­lə­də­cək. Sa­biq pre­zi­dent vur­ğu­la­yıb ki, əl­də edi­lən ra­zı­lış­ma­lar, əsa­sən, ilk mər­hə­lə­də Er­mə­nis­tan tə­rə­fi iş­ğal olun­muş 7 ra­yon­dan 5-ni Azər­bay­ca­na qay­ta­rır, ikin­ci mər­hə­lə­də böl­gə­də sülhmə­ram­lı­lar yer­ləş­di­ri­lir, üçün­cü mər­hə­lə­də Dağ­lıq Qa­ra­ba­ğın ara­lıq sta­tu­su elan olu­nur: "Dör­dün­cü mər­hə­lə­də isə Er­mə­nis­ta­nın blo­ka­da­sı ara­dan qal­dı­rı­lır, Azər­bay­can­la və eh­ti­mal ki, Tür­ki­yə ilə əla­qə­lər bər­pa olu­nur".

Er­mə­nis­ta­nın isə bun­dan im­ti­na et­mə­si mü­ha­ri­bə ehğti­ma­lı­nı ar­tı­rır. Azər­bay­ca­nın Ru­si­ya ilə mü­na­si­bət­lər­də ma­nevrlə­ri isə İrə­va­nın du­ru­mu­nu da­ha da ağır­laş­dı­rır.

Na­hid SA­LA­YEV

Son xəbərlər