.jpg)
Dünya bazarlarında yenidən diqqət mərkəzində yer alan hadisələrdən biri də qızılın qiymətinin qalxmasıdır. Məlumatlara görə, Amerika dollarının məzənnəsinin dünya valyutalarına nisbətən kəskin enməsi fonunda qızıl 1700 dolları keçib. Ötən ilin oktyabrında olduğu kimi^ qiymətlərin yenidən 1900 dollara qalxacağıın, hətta bunu keçəcəyini proqnozlaşdıranlar da var. Bu isə Azərbaycana da təsirsiz ötüşmür.
İqtisadçı-ekspertlər söyləyir ki, dünya bazarında qızılın qiymətinin qalxmaqda davam etməsinin Azərbaycana təsiri ən azı ona görə baş verəcək ki, Azərbaycan dünya iqtisadiyyatının bir parçasına çevrilib. Yəni elə inteqrasiya prosesləri gedib ki, bu məqamda Azərbaycanı tək-tənha təsəvvür etmək mümkün deyil. Ona görə də ölkədə qızılın qiymətinin dünya bazar qiymətinə gec-tez uyğunlaşması qaçılmaz sayılır. Bundan başqa, qızılın bahalaşması istehlakçıların vəziyyətinə mənfi təsir göstərir, eyni zamanda istehsalçıların və satıcıların gəlirlərinin artmasına gətirib çıxarır.Ancaq bu, istehsalçılar üçün müvəqqəti xarakter daşıdığından^ onlar çox bahalaşmanın tərəfdarı deyil.
Bundan başqa, bahalaşma sürəti olduqca böyük olan qızılın qiymətinin durmadan yüksəlməsi dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi problemlərə gətirib çıxara bilər. Bu fikirdə olan ekspertlərin rəyincə, qızılın indiki qiymət artımının heç bir iqtisadi əsası yoxdur. Bununla belə, dünya bankları və sərmayəçilər indi daha böyük həcmdə pullarını qızıla yatırmağa başlayıb. Baş verənləri şərh edən iqtisadçı ekspertlər hesab edir ki, qızılın bu dərəcədə sürətlə bahalaşması dünyada qlobal maliyyə böhranının yenidən baş verəcəyindən xəbər veri. Belə ki, son bir ildə 40% artan qızıl indi ən etibarlı yığım vasitəsi kimi qiymətləndirilir. Sərmayəçilər pulunu avro və ya neftə yönəltməkdə maraqlı deyil. Bu da qızıla tələbatın artmasına və qızılın qiymətinin daha yüksək həddə çatmasına gətirib çixarır.
Proqnozlara görə, ilin ortalarınadək qızılın bir unsiyası 2000 dollaradək bahalaşa bilər. Amma bütün bunlara rəğmən, Azərbaycan hələ də valyuta ehtiyatlarının bir hissəsini qızıla çevirməyə tələsmir. Elə Mərkəzi Bank da qızıl alışına böyük maraq göstərmir. Qızıl ticarətilə məşğul olanların sözlərinə görə isə, bahalaşma həm xam qızılın, eləcə də hazır əşyaların qiymətində müşahidə olunur. Zərgərlərin sözlərinə görə, bahalaşmaya dünyada qızılın qiymətinin artması səbəb olub.
Mütəxəssislər hesab edir ki, qızılın bahalaşması investorların qiymətli metala marağını daha artıracaq. Çünki dolların və avronun dəyərdən düşəcəyindən ehtiyatlanan sərmayədarlar vəsaitlərini qızıla yatırmağa və bununla özlərini sığortalamağa çalışır. Elə bu səbəbdən proqnozlara görə, qızılın qiyməti hələ artmaqda davam edəcək. Ümumdünya Qızıl Şurasının dünya bazarında apardığı araşdırmalar da qızıla olan tələbatın artmaqda davam edəcəyini göstərir. Səbəb kimi isə qızılın risqsiz, yox olmayan və hər yerdə istifadə edilə biləcək bir əmtəə olması göstərilir. Təsadüfi deyil ki, son qlobal böhran zamanı ən çox üstünlük verilən sərmayə vasitəsi qızıl olub. Qeyd edək ki, Azərbaycan qızıl hasil edən ölkələrdəndir. Məsələn, Gədəbəy rayonunda yerləşən və 2009-cu il mayın 26-da işə salınan qızıl yataqlarında təxminən 22 ton qızıl ehtiyatı var. Bununla belə, iqtisadçı-ekspertlər deyir ki, qızıl ehtiyatımız o qədər də böyük deyil. Yəni ABŞ, Rusiya, Çin kimi qızıl ehtiyatımız böyük deyil. Bununla belə, Azərbaycanda qızılın artımından müəyyən şəxslər - biznesmenlər, iş adamları xeyir götürə bilər. Lakin qızılın bahalaşması istehlakçıların vəziyyətinə mənfi təsir göstərir. Onu da qeyd edək ki, dünya bazarlarında qızılın qiymətinin bahalaşdığı bir vaxtda bəzi özəl banklar tərəfindən qızıl formasında əmanət qəbuluna maraq daha da artıb. Həmçinin banklar külçə qızıl satışına daha əvvəlki kimi maraq göstərmir. İqtisadçı-ekspertlər qeyd edir ki, qızılın sürətlə bahalaşdığı bir vaxtda heç kim əlində olan qızılları satmaq istəməz. Çünki qızılın qiyməti artmaqda davam edir. Bu artımın gələcəkdə də davam edəcəyi gözlənir. Belə bir vəziyyətdə isə hər kəs qızılı, satmaqdan çox, almağa üstünlük verir.