.jpg)
Ötən ilin sonlarından etibarən mal və qoyun ətinin bahalaşması və hələ də qiymətlərinin yüksək həddə qalması ölkədə quş ətinə olan tələbatı əhəmiyyətli dərəcədə artırdı.
Bunun nəticəsidir ki, son aylar ərzində quş ətinin satışı əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Ekspertlər hesab edir ki, bu tendensiya davam edərsə, tələbat yüksək həddə olarsa, quş ətinin də bahalaşması istisna olunmur. Bu arada isə xaricdə quş ətinin qiymət artımı da bu məsələyə təsir göstərə bilər. Qeyd edək ki, quş ətinə olan tələbatın hələ də bir hissəsi idxal hesabına ödənilir. Lakin Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun icraçı direktoru Şirzad Abdullayev bildirib ki, yaxın illərdə Azərbaycan quş ətinə olan tələbatı daxili istehsal hesabına ödəyə biləcək. Onun sözlərinə görə, bu il quş əti istehsalı üçün nəzərdə tutulan 21 fabrikin istifadəyə veriləcəyi gözlənir: "Bu il 29 milyon damazlıq yumurta, 23 min ton quş əti, 140 milyon ton əmtəəlik yumurta istehsalı nəzərdə tutulur. Quş əti və yumurta istehsalı əsasən qapalı fabriklərdə həyata keçiriləcək".
Quş əti istehlakının ət istehlakında həcminin ilbəil artdığını deyən Ş.Abdullayev "Yurd TV"-yə müsahibəsində bildirib ki, istehlakın 15 kq çatacağı gözlənir və bu da 140-150 min ton quş əti istehsalı deməkdir. O, yaxın illərdə sənaye üsulu ilə quş əti istehsalı nəticəsində buna nail olunacağını bildirib.
Yuxarıda qeyd edildiyi kimi isə, qırmızı ətin qiymətinin qalxması ət satışlarına ciddi təsir edib. Satış yerlərində də bunu hiss etmək olur. Mağaza sahibləri deyir ki, son vaxtlar xüsusilə də toyuq əti çox satılır. Quş əti ilə mal ətinin qiyməti arasında 2 dəfədən də çox fərq var. Tələbatın artması quş ətinin istehsalına da təsir göstərə bilər.
Ölkənin Quşçular Cəmiyyəti də bildirir ki, Azərbaycan quş ətinə olan tələbatını daxili istehsal hesabına ödəyə bilər, sadəcə olaraq, idxal amili buna mane olur. Belə ki, xaricdən külli miqdarda quş ətinin gətirilməsi bu sahədə xeyli problemlər yaradır.
Qeyd edək ki, uzun müddətdir quşçuluq biznesi ilə məşğul olanlar, o cümlədən broyler təsərrüfatları quş yeminə tətbiq olunan ƏDV-nin ləğvini istəyir. Hələlik isə belə hesab edilir ki, quş əti və məhsullarında qiymət artımı yem məhsullarının baha olması ilə bağlıdır. Artıq müəyyən edilib ki, həm quş ətinin, həm də yumurtanın dəyərinin 70 faizi yemə çəkilən xərclə ödənilir.
Xatırladaq ki, Respublika Quşçular Cəmiyyətinin xaricdən gətirilən quş yeminə 18 faizlik ƏDV-nin ləğv olunmasına dair təkliflər hələ də qəbul olunmayıb. Quşçular Cəmiyyətinin ölkədə quşçuluq təsərrüfatlarının inkişaf etdirilməsi, həmçinin quş əti və yumurtanın qiymətində artımın qarşısını almaq üçün ƏDV-nin ləğvinə dair Nazirlər Kabinetinə təqdim etdiyi təklifləri elə təklif olaraq qalıb. Cəmiyyətdən bildirilir ki, əlavə dəyər vergisi ləğv olunsa, ildə 80 min ton quş əti və 1 milyard 35 milyon toyuq yumurtası almaq mümkün olacaq ki, nəticədə xarici toyuqlara ehtiyac qalmayacaq.
Belə hesab olunur ki, qeyd olunanlarla yanaşı, hökumət quşçuluğun inkişafı istiqamətində digər addımlar da atmalıdır. Məsələn, qeyd olunur ki, Azərbaycana xaricdən gətirilən quş əti və yumurtanın həcmi məhdudlaşdırılmalıdır. Hazırda xaricdən gətirilən məhsullar ölkənin quş ətinə olan tələbatının təxminən 20-30 faizini ödəyir. Tələbatın qalan hissəsi isə yerli müəssisələrin hesabına təmin olunur.
Belə hesab olunur ki, quşçuluq müəssisələrinin inkişafı üçün yem, dərman preparatlarının alınmasına da əlavə dəyər vergisi ləğv olunmalıdır. Hesablamalara görə, əlavə dəyər vergisi ləğv olunarsa, quşçuluq müəssisələri 2015-ci ilədək ölkənin bütün tələbatını yerli məhsullar hesabına ödəyə bilər. "2008-2015-ci illərdə əhalinin ərzaq təminatının yaxşılaşdırılması ilə bağlı Dövlət Proqramı"nda 2015-ci ildə Azərbaycanda quş əti və yumurta istehsalının 2 dəfə artırılaraq 80 min tona və 2,3 milyard ədədə çatdırılması göstərilib.
Hələlik buna nə dərəcədə nail olunacağı dəqiq bilinmir. Lakin bilinən odur ki, sahibkar da çalışır, istehsal etdiyi məhsulu baha qiymətə sataraq xərclədiyi vəsaiti qaytara bilsin. Ekspertlər onu da vurğulayır ki, qiyməti həm də bazar tənzimləyir. Bundan başqa, artıq qış fəsli olduğu üçün yem məhsulları da ölkəmizdə baha başa gəlir, həm də keyfiyyəti aşağıdır. Daxili bazarda istehsal edilən yem keyfiyyətli olmadığı üçün quşçuluqda yüksək məhsuldarlıq alınmır. Bu da idxalı stimullaşdıran əsas amillərdən sayılır.