Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan arasında keçirilən sonuncu üçtərəfli görüşün Qarabağ münaqişəsinin həllində hansı yeniliklərə gətirib çıxaracağı siyasi dairələrdə geniş təhlil olunmaqdadır. Məsələyə beynəlxalq miqyasda da böyük diqqət yetirilir. Türkiyənin "Hürriyet" qəzeti yazır ki, Rusiyada mart ayında keçiriləcək seçkilərdə prezident kürsüsünü Vladimir Putinə qaytarmağa hazırlaşan hazırkı prezident Dmitri Medvedyev sonuncu arzusunu reallaşdırmağa çalışır.

   Belə ki, Medvedyev 4 illik hakimiyyətini Qarabağ problemini həll etməklə yekunlaşdırmaq istəyir. O, məhz bunun üçün Azərbaycan və Ermənistan prezidentləri ilə birgə Soçidə görüş təşkil edib.

   Qara dənizin sahilindəki Soçi şəhərində keçiriləcək zirvə görüşü ilə bağlı Medvedyev bunları deyib: "Keçmiş Sovet İttifaqı ərazisində həll edilməmiş çoxlu konfliktlər var, amma Qarabağ probleminin dialoq yolu ilə həll edilə biləcək yeganə problem olduğuna inanıram. Məhz bunun üçün də prezidentləri təkrar görüşdürmək qərarına gəldim".

   Zirvə görüşü Soçidə "Krasnaya Polyana" bölgəsində keçirilib. "Hürriyet" qəzeti yazır ki, Dağlıq Qarabağ problemilə bağlı Azərbaycan və Ermənistan tərəfi yeni həll variantını müzakirə edib. Söhbət "Berns planı"ndan gedir 2010-cu ildə açıqlanan yenilənmiş Madrid prinsiplərinə yaxın olduğu bildirilən "Berns planı"nın şərtlərinə görə Ermənistan ilk mərhələdə 7 rayonun yerinə 5 rayonu boşaltmalıdır. Yeni "Berns planı"nı ABŞ-ın xarici işlər nazirinin müavini Uilyam Berns hazırlayıb. Berns məsələ ilə bağlı 9 yanvarda Türkiyənin xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlu və rusiyalı rəsmilərlə görüşüb. "Hürriyet" qəzetinin xəbərinə görə, Türkiyə tərəfi "Berns planı"na müsbət baxır.

   Siyasi analitiklərin digər qənaətinə görə, prezidentlərin Soçidə keçirilən üçtərəfli görüşü göstərdi ki, Rusiya Cənubi Qafqaz regionuna daim maraq göstərir və Kreml Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tezliklə sülh yolu ilə həllinə çalışır. Bir qrup siyasətşünas isə Soçi görüşünü Ermənistanın bu məsələdə konstruktiv mövqe nümayiş etdirməsi üçün son şans kimi qiymətləndirir. 7 aylıq fasilədən sonra prezidentlərin növbəti dəfə bir araya gəlməsi müsbət haldır. Bu onu göstərir ki, Rusiya Minsk qrupunun üzvü kimi prosesdə fəallığını qoruyub saxlayır. Millət vəkili Aydın Mirzəzadə isə yanvarın 23-də keçirilən üçtərəfli görüşdə yeni detalların ortaya çıxdığını deyir. Burada ən vacib məqam sülh danışıqlarında Azərbaycanın ərazi bütövlüyü prinsipinin qorunub saxlanmasıdır. Millət vəkilinin sözlərinə görə, prezidentlərin birgə bəyanatı onu deməyə əsas verir ki, tərəflər sülh danışıqlarının davam etdirilməsinə tərəfdardır. Soçi görüşünü Ermənistanın nizamlama prosesində diplomatik imkanlar baxımından son şansı kimi dəyərləndirənlər də var. Onlar hesab edir ki, təcavüzkar Ermənistan bu şansdan nəticə çıxarmalıdır. İrəvan anlayır ki, rəsmi Bakı münaqişənin diplomatik yolla həllinə çalışır. Amma bu diplomatiya eyni zamanda çox güclü orduya söykənir. Bununla yanaşı, bu məsələdə əsas məsuliyyət Minsk Qrupunun üzərinə düşür. Belə ki, vasitəçilər də durumu real qiymətləndirməli və Ermənistanın qeyri-konstruktiv mövqedən əl çəkməsi istiqamətində səyləri artırmalıdır.

   Soçi görüşü ilə bağlı Rusiya tərəfinin verdiyi təkliflərdən biri də xalq diplomatiyasının intensivləşməsidir. Rusiya prezidenti hesab edir ki, iki ölkə ziyalılarının gediş-gəlişi davam etdirməsi münaqişənin həllinə müsbət təkan verər. Rusiyalı politoloqların fikirləri isə rəsmi Moskvanın mövqeyi ilə uzlaşmır. Politoloq Aleksandr Matvienkoya görə, xalq diplomatiyasının baş tutması elə də asan olmayacaq. Lakin istənilən halda, Soçi görüşündə kiçik bir yenilik ondadır ki, Rusiya Azərbaycanla Ermənistan arasında xalq diplomatiyasının genişlənməsinə təkan vermək istəyir. Yəni Kreml Azərbaycanla Ermənistan arasında humanitar təmasların artmasında maraqlı olduğunu vurğulayır. Məsələ bundadır ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında xalq diplomatiyası Rusiyanın vasitəçiliyi olmadan da, pis-yaxşı, mövcuddur. Ancaq hadisələrin gedişi göstərir ki, xalq diplomatiyası münaqişənin ədalətli həllini sürətləndirmək iqtidarında deyil. Xalqlar arasında inamın yaranması üçün ilk növbədə işğal altındakı torpaqlar boşaldılmalıdır, bu istiqamətdə isə heç bir addım atılmır. Bu baş verərsə, sözsüz ki, iki ölkə arasında humanitar məqsədli təmaslar xeyli güclənər.