.jpg)
ABŞ-ın İrana mümkün hərbi müdaxiləsi fonunda Qarabağ münaqişəsinin öz həllini daha tez tapacağına dair səslənən fikirlərin sayı artmaqdadır. Bu səpkidə Rusiyanın tanınmış ekspertlərinin çıxışlarının sayının artması əslində bu ehtimalın kifayət qədər yüksək olduğunu göstərir. Rusiyada fəaliyyət göstərən Müasir İran Araşdırma Mərkəzinin rəhbəri Rəcəb Səfərov hesab edir ki, Amerika İran üzərində nəzarətini bərpa edərsə, Qarabağ münaqişəsinin həlli tezləşə bilər.
O vurğulayıb ki, bu halda Gürcüstan, Ermənistan və Azərbaycan NATO üzvü olacaq". Səfərov bildirib ki, İran üzərində Amerikanın nəzarəti bölgədəki ümumi vəziyyəti dəyişəcək və Rusiyanın mövqelərini zəiflədəcək. Onun sözlərinə görə, Cənubi Qafqazın hər üç ölkəsi İran məsələsindən iki və ya üç həftə sonra NATO üzvü olacaq. "ABŞ-ın İran üzərində nəzarəti ələ almasından sonra Orta Asiya bütünlüklə Amerikanın təsiri altına düşəcək. Xəzərdə isə qısa müddət ərzində ABŞ Hərbi Donanması peyda olacaq. Gürcüstan zatən NATO-ya üzv olmaq üçün çalışır. Azərbaycan isə Qərbin təzyiqləri qarşısında duruş gətirə bilməyərək NATO üzvlüyünü qəbul etməli olacaq. Rusiyanın təsiri altında olan Ermənistan da prosesdən yaxasını qurtara bilməyəcək. Ermənilər Qarabağı geri qaytarmaqla NATO-ya üzv olacaq".
Hörmüzdə Amerika ilə İran arasında başlaya biləcək müharibə fonunda digər rus siyasətçiləri Dağlıq Qarabağ müharibəsinin gələcək perspektivləri barədə analoji fikirlər yürüdür. Məsələn, siyasi şərhçi Andrey Raevskiy bu günlərdə verdiyi açıqlamada hesab edir ki, müharibənin başlanmasını rəsmi Bakı üçün müsbət hal kimi dəyərləndirmək lazımdır. Çünki İranın müharibədə məğlubiyyəti Ermənistanın bölgədə böyük tərəfdaşını itirməsinə gətirəcək, o cümlədən Cənubi Azərbaycanın İrandan ayrılması Ermənistanın məğlubiyyətini qaçılmaz edəcək. Eyni zamanda, İranda baş verə biləcək hadisələr fonunda milyonlarla insan Azərbaycana gələ bilər.
Digər rusiyalı ekspert, Rusiya Elmlər Akademiyası Orta Asiya və Qafqaz Mərkəzinin əməkdaşı Andrey Areşev isə hesab edir ki, Qarabağda müharibənin başlamasına İrana müdaxilə səbəb olacaq. Onun fikrincə, İrana müdaxilədən sonra bölgədəki vəziyyət radikal şəkildə dəyişəcək. Orta Asiya respublikaları, habelə Azərbaycan Qərbə meyl edəcək. Gürcüstan NATO-ya daxil olacaq, Ermənistan Rusiyadan qopmuş vəziyyətə düşəcək və məcbur olub Qarabağı Azərbaycana qaytaracaq.
Rusiya Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun Qafqaz və Orta Asiya üzrə tədqiqatçısı Aleksandr Skakov da bu fikirdədir ki, Qarabağda yeni müharibə tamamilə realdır. Problemin həlli yolunu heç kim tapa bilmir və ümumən Qafqaz regionunda vəziyyət gərginləşir: "2012-ci il üçün proqnozlar kifayət qədər pessimistdir. O cümlədən Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı. Münaqişə ətrafında gərginliyin artması davam edəcək və danışıqlar prosesində hər hansı irəliləyiş əldə olunmayacaq, öz növbəsində, hərbi əməliyyatların başlaması risqi artacaq".
Hələlik isə Pentaqon rəhbəri Leon Panetta bildirib ki, Obama Administrasiyası İranla problemi diplomatik yolla nizamlamağa çalışır, lakin zərurət yaranacağı təqdirdə hərbi güc də tətbiq etməyə hazırdır. Onun sözlərinə görə, ABŞ İranın "nüvə silahı əldə etməsini" və ya "Hörmüz boğazını bağlamasını" istəmir: "Biz həmişə İranla istənilən fikir ayrılığının beynəlxalq hüquq normalarına uyğun nizamlanmasına ümid etdiyimizi açıq şəkildə demişik. Biz bu normalara sadiqik. Və İranın da eyni addımı atacağını gözləyirik". Panetta "diplomatiya İranla fikir ayrılığının yoluna qoyulması üzrə məqbul variant olaraq qalırmı" sualına belə cavab verib: "Diplomatiya həmişə işləyən variantdır. Eyni zamanda, biz açıq şəkildə bəyan etdik ki, diplomatiyanın işləməsi üçün hər iki tərəf buna cəlb olunmalıdır. Lakin tələb olunarsa, biz hərbi varianta da əl ata bilərik. Biz hər zaman regionda əhəmiyyətli dərəcədə hərbi mövcudluğumuzu saxlamışıq. Bizim Hərbi Dəniz Qüvvələrimizin 5-ci donanması oradadır. Bütün bunlar bizim planetin bu hissəsində sülhün təmin olunması üçün əlimizdən gələni etmək niyyətində olduğumuza işarədir".
ABŞ Dövlət Departamenti mətbuat xidmətinin rəhbəri Viktoriya Nuland isə bildirib ki, ABŞ İranın enerji sektoruna qarşı sanksiyaların tətbiqində təkid edir, çünki Tehran neft ixracından əldə olunan gəlirlər hesabına öz nüvə proqramını maliyyələşdirir. Nulandın sözlərinə görə, ABŞ hökuməti İran rejiminin xam neftin ixracından əldə etdiyi vəsaitlərin onun nüvə proqramını qidalandırmasından narahatdır. Bununla əlaqədar olaraq Obama administrasiyası "sancmanın" daha çox hiss olunacağı yerdə, yəni xam neftin ixracı sahəsində hərəkətlərin vacib olduğunu hesab edir: "Biz görürük ki, İran artıq xam neftin satışından daxilolmaların azaldığını hiss edir və biz bu sahədə işləri davam etdirəcəyik".