Dünəndən başlayaraq paytaxtda fəaliyyət göstərən kənd təsərrüfatı məhsullarının topdan və pərakəndə satış mərkəzlərində və bazarlarda qiymət artımına start verilib. Hətta bəzi kənd təsərrüfatı məhsullarının, eləcə də yeyinti məhsullarının qiymətlərində bir neçə faiz artımla yanaşı, onların qıtlığı da müşahidə edilməkdədir.

   Bahalaşmanın əsas səbəbləri kimi meyvə-tərəvəz mövsümünün bitməsi, daşınma xərclərindəki bahalıq və sair göstərilir. Biz də, öz növbəmizdə, deyilənləri dəqiqləşdirmək üçün "Təzə Bazar" Ticarət Mərkəzinə üz tutduq. Adıçəkilən obyektdə satıcıların sayı nisbətən çox olsa da, ticarət köşklərinin ("polka"ların) əksəriyyəti boş idi. Bazarda meyvə-tərəvəzdən tutmuş bostan məhsullarına, balıq, ət, toyuq, çolpa, ağartı məhsullarına kimi hər şeyə rast gəldik. Ancaq bununla belə, əvvəlki dövrlərdən fərqli olaraq, sözügedən bazardakı satıcıların sayı barmaqla sayılacaq qədər az idi. Müşahidələrimiz zamanı əsas satılan məhsulların kartof, soğan, qarpız, yemiş, göyərti və bəzi meyvələr olduğunu gördük. Bundan başqa, 1-2 kiloqramdan artıq məhsul alan tək-tək müştərilərə rast gəldik. Alıcılar qiymət bahalığından gileylənirdi. Ürək ağrıdan faktlardan biri də o oldu ki, imkansız müştərilər sadəcə haqqında bəhs etdiyimiz bazardakı baha satılan, lakin tələbatının və ehtiyacının çox olduğu məhsulları seyr etməklə kifayətlənir və ah çəkirdi.

   

   Qiymətlər "atın belində", müştərilər isə piyadadır

   

   "Təzə bazar" Ticarət Mərkəzindəki satış qiymətlərilə maraqlananda eşitdiyimiz rəqəmlər bizi şoka saldı. Satış qiymətlərini oxucularımıza təqdim edirik. Kənd təsərrüfatı məhsullarından 1 kiloqram kartof 40 - 80 qəpik, 1 kiloqram soğan 60 - 80 qəpik, 1 kiloqram şirin bibər 70 qəpik - 1 manat, 1 kiloqram acı bibər - 80 qəpik - 1 manat, 1 kiloqram rəngbərəng Bakı bibəri 2 - 3 manat, 1 kiloqram badımcan 50 qəpik - 1 manat, 1 kiloqram lobya 2 manat - 2 manat 20 qəpik, 1 kiloqram xiyar 1 manat, 1 kiloqram Zirə xiyarı 6 manat, 1 kiloqram pomidor 1 - 2 manat, 1 kiloqram kök 1 manat - 1 manat 50 qəpik, 1 kiloqram kələm 80 qəpik - 1 manat, 1 kiloqram çuğundur 1 manat, 1 kiloqram boranı 1 manat 50 qəpik - 2 manatdır. Bostan məhsullarından 1 kiloqram qarpız 30 qəpiyə, 1 kiloqram yemiş 70 - 80 qəpiyə satılır. Müxtəlif göyərtilərin 1 dəstəsinin qiyməti 30 - 40 qəpik olsa da, 1 dəstə tərxunun qiyməti 80 qəpik - 1 manatdan ucuz deyil. 1 kiloqram göbələyi isə 4 manatdan aşağı qiymətə almaq mümkün deyil. 1 kiloqram kabakın qiyməti 2 manat, 1 kiloqram sarımsağın qiyməti isə 3 manat olub. Meyvələrdən və digər məhsullardan 1 kiloqram şaftalı 1 manat 50 qəpik - 3 manat, 1 kiloqram qırmızı və ağ alma 1 - 2 manat, 1 kiloqram armud 2 - 3 manat, 1 kiloqram gavalı 1 - 2 manat, 1 kiloqram portağal 2 manat, 1 kiloqram üzüm 1 - 2 manat, 1 kiloqram zoğal 1 -2 manat, 1 kiloqram banan 2 manat 50 qəpik - 3 manat, 1 kiloqram kivi 5 manat, 1 kiloqram ananas 4 manat, 1 kiloqram qreypfrut 2 manat 50 qəpik - 3 manat, 1 kiloqram moruq 7 manat, 1 kiloqram böyürtkən 4 - 5 manat, 1 kiloqram balaca və sarı əncir 1 manat 50 qəpik, 1 kiloqram böyük və qara əncir 2 - 3 manat, 1 kiloqram çiyələk 5 manat, 1 ədəd lumu isə 20 - 30 qəpikdir. "Təzə bazar"da qoyun ətinə rast gəlməsək də, az miqdarda olan quzu ətinin 1 kiloqramının qiyməti 7 - 8 manatdan ucuz deyil. 1 kiloqram sümüklü mal əti 5 manat 30 qəpik - 5 manat 50 qəpiyə satılır. Sümüksüz mal ətinin 1 kiloqramının qiyməti isə 6 manat - 6 manat 50 qəpikdir. İnkubator çolpasının 1 kiloqramı 3 - 5 manata satılır. Satıcıların kənd çolpası dediyi çolpaların 1 kiloqramını isə 8 - 10 manatdan ucuz tapmaq qeyri-mümkündür. 1 ədəd yumurta 15 qəpiyədir. Ağartı məhsullarından 1 kiloqram pendir 3 manat - 3 manat 50 qəpiyə, 1 kiloqram motal pendiri 8 - 10 manata satılır. Balıqlardan 1 kiloqram osetrin 25 manata, nərəkimilərə aid olanların 1 kiloqramı 25 manata, çay balıqlarından olan kütümün, sazanın, kifalın və digərlərinin 1 kiloqramının qiyməti 4 - 8 manatdır. 1 kiloqram ağ balıq 18 - 20 manata satılır. 1 kiloqram Norveç qızıl balığı 35 - 40 manata, 1 kiloqram Xəzər qızıl balığı isə 50 manata satılır. 1 kiloqramlıq bankada satılan 80 - 85 qramlıq kürünün qiyməti 100 manatdır. 1 kiloqram osetrin balığının kürüsü 900 - 1000 manata, 1 kiloqram ağ balığın kürüsü isə 1200 - 1500 manata satılır. Hisə verilmiş balıqlara az rast gəlsək də, onların qiymətlərilə də maraqlandıq. 1 kiloqram kilkə 3 manat, 1 kiloqram vobla 5 manat, 1 kiloqram xəşəm 9 manat, 1 kiloqram çapaq 6 manat, 1 kiloqram zalom 5 manat, 1 kiloqram nərə 40 manat, 1 kiloqram osetrin 51 manatdır. 1 kiloqram kütümün qiyməti isə 10 - 50 manat arasında dəyişir.

   

   Müştərilər bahaçılıq üzündən qonaq qəbul etmək və qonaq getmək istəmir

   

   Müşahidələrimizi bitirib müştərilərlə həmsöhbət olduq. Onlar dedilər ki, haqqında bəhs etdiyimiz bazarda qiymətlər son bir neçə ərzində artıb. Alıcıların sözlərinə görə, bəzi məhsulların qiymətlərinin bir neçə faiz, bəzilərinin isə iki dəfə artması onların haqlı narazılığına və narahatlığına səbəb olub: "Bazarda birdən-birə bahalaşmanın yaranması bizi əməlli-başlı müflisləşdirib. Təsəvvür edin ki, 100 - 150 manatla buraya gəlsək, gündəlik tələbatımızı ödəmək üçün tələb olunan məhsulların heç yarısını almadan pulumuz bitər. Satıcılar da qiymətlərdə aşağı düşmək istəmir. Ehtiyacımız olan, ancaq ala bilmədiyimiz, qiymətlərinə yaxın düşə bilmədiyimiz məhsulları ürək ağrısı ilə seyr etməkdən başqa çarəmiz qalmır. Ona görə də xırda-para şeylər almaqla kifayətlənməyə məcburuq. Allaha yalvarırıq ki, evimizə qonaq-qara gəlməsin. Yoxsa bahaçılıq üzündən onların yanında biabır olarıq. Özümüz də kiminsə evinə getmək istəmirik. Çünki qonaq gedəndə həm ev yiyəsini əlavə xərcə salacağıq, həm də özümüz maddi ziyana düşəcəyik".

   

   Satıcılar yol polislərinin və nəqliyyat müfəttişlərinin əlindən yanıqlıdır

   

   Satıcılarla da həmsöhbət olduq. Qiymət artımlarını təsdiqləyən müsahiblərimizdən öyrəndik ki, mövsüm məsələsinin bahalaşmaya təsiri olsa da, qiymət artımının səbəbi, əsasən bununla əlaqədar deyil: "Bakı şəhərinə yaxın bölgələrdə, məsələn, Kürdəmir rayonunda pomidorun 1 kiloqramını 20 qəpiyə və daha ucuz almaq mümkündür. Amma həmin məhsulu paytaxta gətirənə kimi Nəqliyyat Nazirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən Nəqliyyat Müfəttişliyinin və Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin yerli şöbələrinin əməkdaşları yolboyu yük maşınlarının, yaxud yük daşıyan avtomobillərin qarşısını bir neçə dəfə kəsir. Yükdaşıma qaydalarını pozmaqda ittiham etdikləri sürücüləri, sahibkarları, fermerləri və kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalçılarını cərimələyirlər. Nəticədə 20 qəpiyə alınmış 1 kiloqram pomidorun bazara gətirilib çatdırılması həm yollarda sərf olunan əlavə vəsaitlər, həm də nəqliyyat xərcləri üzündən 70 - 80 qəpiyə başa gəlir. Ona görə də həmin məhsulun ən azı 1 manatdan aşağı qiymətə satmaq kimsəyə sərf etmir. Yol polisləri və nəqliyyat müfəttişləri üzündən rayonlardan kənd təsərrüfatı məhsullarını, bostan məhsullarını, meyvə-tərəvəzi və digər gündəlik tələbat mallarını gətirmək istəyənlərin sayı günbəgün azalmaqdadır. Bütün bunlara görə də məhsulların qıtlığı üzündən bahalaşma baş verib. Yollarda yaradılan süni maneələr və problemlər çözülməsə, məhsul qıtlığı daha da güclənəcək. Nəticədə qiymətlərin 3 dəfəyədək bahalaşması da gözlənilə bilər. Ona görə də qiymət artımlarına görə bizi kimsə qınamasın".