Lüdmila Xəlilova: "Fərd olaraq hələlik konkret qərar yoxdur, amma hər şey ola bilər"
.jpg)
Artıq ölkə günbəgün parlament seçkilərinə yaxınlaşır. İndi hamının diqqəti məhz bu prosesə yönəlib. Parlamentə düşmən eşqilə yananlar, tədricən də olsa, prosesdə iştirak etmək istəyini ortaya qoymaqdadır. Əldə etdiyimiz məlumatlara görə, 2009-cu ildə keçirilən bələdiyyə seçkilərində qalib gələrək özünüidarə orqanlarına seçilən bir qrup qadın da Milli Məclisə noyabrda keçiriləcək seçkilərə qoşulmaq niyyətindədir.
Qeyd edək ki, keçən il baş tutan bələdiyyə seçkilərində qadınlar, əvvəlki illərdən fərqli olaraq, aktivliyilə seçildi. Bunun nəticəsidir ki, hazırkı bələdiyyə üzvlərinin dörddə birini məhz zərif cinsdən olanlar təşkil edir. Bundan başqa, xeyli sayda bələdiyyə sədri olan qadınlarımız da var. Bələdiyyə sədrlərinin hardasa altıda biri qadındır. Əvvəlki illərdə bu müşahidə olunmurdu, qadınlar prosesdə olduqca zəif idilər. 2009-cu il isə artıq həmin tendensiyanın arxada qaldığını göstərdi. Belədə, üzümüzə gələn parlament seçkilərində də, əvvəlkilərindən fərqli olaraq, qadınların fəal iştirak edəcəyinin şahidi ola bilərik. Ən azından, bələdiyyə üzvü seçilən qadınlar barədə əldə etdiyimiz məlumat belə düşünməyə əsas verir. Onu da qeyd edək ki, hazırkı parlamentdə qadınların sayı cəmi 13 nəfərdir. Bu halın özü də zərif cinsin nümayəndələrinin qanunverici orqanda sayının artırılmasını vacib edir.
Qadınlar Bələdiyyələrin İnkişafı Uğrunda İctimai Birliyinin sədri, Qaraçuxur bələdiyyəsi hüquq komissiyasının rəhbəri Lüdmila Xəlilova şəxsən özünün parlament seçkilərində namizəd olmaq barədə hələlik qəti fikrə gəlmədiyini dedi. Bununla belə o, bələdiyyə seçkilərində olduğu kimi, parlament seçkilərində də zərif cins nümayəndələrinin fəal iştirakının vacibliyini qeyd etdi: "İstənilən halda, qadınların həyatda tutduğu mövqe ilə kifayətlənməyərək irəli getməsi, daha yüksəklə təmsil olunması arzuolunandır. Lakin bu zaman prosesə fərdi yanaşma olmalıdır. Məsələyə fərqli tərzdən baxmaq olar. Bələdiyyə sahəsi seçilmiş strukturdur, yerli səviyyədə məsələlərin həllini həyata keçirən bir institutdur. İnsanlar bələdiyyə seçkisində iştirak edib etimad qazanaraq 5 il müddətində yerli əhalinin maraqlarını təmsil edir. Bu baxımdan artıq onlar seçilib və 5 il müddətində onlara göstərilən etimadı doğrultmalıdırlar. Təbii, hər bir insan öz güc və bacarığını parlament seçkilərində də sınaya bilər. Bu hər bir kəsin, o cümlədən qadınların da hüququdur. Bir tərəfdən baxanda, bələdiyyə seçkilərində də iştirak etmiş insanların parlament seçkilərində iştirak istəyi müsbət haldır. O mənada ki, artıq onlar seçki praktikası və təcrübəsindən keçən və eyni zamanda müəyyən kütlənin etimadını qazanan insanlardır. Yəni burada məsələyə müxtəlif prizmalardan baxmaq olar. Bir tərəfdən yanaşanda deyə bilərik ki, onlar artıq bələdiyyələrə seçilib, ona görə də 5 il müddətində verilən etimadı doğrultmaqla məşğul olmaları arzuolunandır.
Digər tərəfdən, onların bələdiyyə seçkilərində qazandığı təcrübəyə əsaslanaraq da deyə bilərik ki, qadınların qanunverici orqana seçkilərdə iştirakı məqsədəuyğundur. Bütün hallarda bu, fərdin öz istəyindən asılıdır. Son illər gender sahəsində Azərbaycanda xeyli müsbət nailiyyətlər əldə edilib. 2004-cü ilin seçkiləri nəticəsində bələdiyyələrdə cəmi 4 faiz qadın təmsil olunurdu. Qadın bələdiyyə sədri məsələsində isə vəziyyət daha pis idi. Belə ki, Bakı üzrə 52 bələdiyyədən cəmi ikisinin rəhbəri zərif cinsin nümayəndəsi olub. İndi isə qadınlar bütün bələdiyyə üzvlərinin 26,5 faizini təşkil edir və ölkə üzrə 302 bələdiyyənin rəhbəri qadındır. Bu çox böyük uğurdur". Həmsöhbətimiz məsələ ilə bağlı kəmiyyətdən keyfiyyətə keçməyin vaxtının yetişdiyi qənaətindədir: "Düşünürük ki, artıq bu beşillikdə bizim kəmiyyətdən keyfiyyətə doğru layihələrimiz olmalıdır. Qadınların bələdiyyələrdə geniş surətdə təmsil olunması müsbət təcrübədir. 2004-cü ilin bələdiyyə seçkilərində etimad qazandıqdan sonra 2005-ci ilin parlament seçkilərində də iştirak etmişəm. Namizədliyimi 31 saylı Suraxanı II seçki dairəsindən vermişdim. Yəni artıq bu praktikadan keçmişəm. Seçki sahəsində və bələdiyyə idarəçiliyində təcrübəmiz qarşıdan gələn parlament seçkilərində də iştirak etməyimizə böyük bir zəmin yaradır. Lakin hələlik bununla bağlı qəti bir qərara gəlməmişəm. Çünki hazırda qarşımızda duran vəzifələr də kifayət qədərdir və indinin özündə onlarla məşğulam".
Özünə gəldikdə, Lüdmila xanım namizədliyini verməklə bağlı konkret bir fikir bildirmədi, amma eyni zamanda, hər şeyin ola biləcəyinə də eyham vurdu: "Məni tanıyanlar, təcrübəmə və potensialıma istinadən, parlamentə namizədliyimi verməklə bağlı təkliflə müraciət ediblər. Belə təkliflər çoxdur, lakin fərd olaraq hələlik bu məsələ ilə bağlı konkret qərar verməmişəm. Amma hər şey ola bilər. Seçki prosesi çox ciddi məsələdir.
Burada demokratik dəyərlər, ən əsası insanların etimadı öndədir. Bunları doğrultmaq isə böyük məsuliyyət tələb edir. Bildiyimə görə, bəzi qadın bələdiyyə üzvləri də parlamentə namizədliyini vermək istəyir. Builki parlament seçkilərində qadınların aktiv iştirakı nəzərdə tutulub. Düşünürəm ki, onlar arasında bələdiyyəyə üzv seçilən qadınlar da olacaq. Qadınlarımız cəmiyyətdə 50 faizdən çoxdursa, onların maraqları, düşüncəsi, bilik və bacarığı qətiyyən ölkədə gedən proseslərdən kənarda qalmamalıdır".