.jpg)
Mətbuatımızda öz boy-buxunu, yazdığı sözün dəyərilə seçilir "Ədalət" qəzeti. Milli Mətbuat Günündən iki gün sonra - iyulun 24-də "Ədalət" qəzeti 20 yaşını tamamlayıb 21-ə qədəm qoyacaq. O, böyük ənənələri olan, neçə-neçə jurnalistin üzə çıxmasında, yetişməsində məktəb rolu oynayan bir qəzetdir.
Adına gördüyü işlərlə layiq olmağa çalışıb bu 20 ildə. Yazdığı söz hər zaman hədəfə dəyib. Çünki yersiz söz deməyib, hər kəlmənin qədrini bilib, onu urvatlı təqdim eləyib "Ədalət".
Uzun illər qəzetə tanınmış yazıçı-publisist, millət vəkili Aqil Abbas rəhbərlik eləyib... Püxtə qələm sahibi, ustad publisist A.Abbas "Ədalət"i cəmiyyətin oxunaqlı nəşrlərindən birinə çevirib. İki ildən artıqdır ki, "Ədalət" tanınmış jurnalist-publisist İradə Tuncayın baş redaktorluğu ilə işıq üzü görür.
Yubiley ərəfəsində İradə Tuncayla görüşüb, onun və rəhbərlik elədiyi kollektivin bayram sevincinə şərik olduq.
- İyirmi yaşı insana şamil eləsək, deyərik ki, bu gənclik yaşıdır. Sizcə, bir qəzet, mətbuat orqanı üçün iyirmi yaş nə deməkdir?
- Bilirsiz, hər şey, o cümlədən də vaxt özü çox nisbidir. Bəzən bizə elə gəlir ki, bir gün çox uzun çəkir. Bəzən də 20 ilin bir göz qırpımında gəlib keçdiyini zənn edirik. Bir tərəfdən baxanda, 20 il bir qəzetin mətbuat aləmində oturuşması, cəmiyyət içində nüfuz sahibi olması, özünə oxucu qazanması üçün az vaxt deyil. Digər tərəfdən yanaşdıqda isə, düşünürsən "bu qarışın zamanədə 20 il nədir ki". Özü də bu 20 il təbəddülatlar, siyasi rejim dəyişikliyi, siyasi çəkişmələr, qeyri-sabitlik dövrünə düşüb. Saatbasaat, dəqiqəbədəqiqə vəziyyət dəyişir.
- Hər anın da öz diqtəsi var.
- Elədir. Bu diqtənin içində 20 il bir göz qırpımı kimi görünə bilər.
- Necə doğuldu "Ədalət"?
- Bu proses mənim gözlərim qarşısında baş verib. Bütün problemləri də Aqil Abbasla birgə yaşamışam. 80-ci illərin sonlarında sovetlərdə "yenidənqurma" və s. prinsiplərdən çox danışılırdı. Azərbaycan Hüquqşünaslar İttifaqında belə qərara gəlmişdilər ki, onların öz qəzeti olsun. Çünki o vaxt artıq Rusiyada bu barədə danışmağa başlamışdılar. O illərdə qəzetin açılmağı çox çətin bir proses idi. Bu bir az qeyri-adi şey idi. O zaman Adil Minbaşıyev Hüquqşünaslar İttifaqında işləyirdi. O hakim işləmişdi, hüqüqşünas olduğu üçün bütün prosesləri bilirdi. Dedilər ki, Adil Minbaşıyev bir qəzet yaradır və baş redaktor olur. Amma o özü jurnalist deyildi. Qəzetin yaranma prosesilə bilavasitə jurnalistika ilə məşğul olan adam məşğul olmalı idi. Aqillə Adil yaxın dost idi və bu işi Aqil görməyə başladı. Bu çox ağır bir iş idi. Sovet dövlətinin dağılmasına bir il qalırdı. Eyni zamanda da, guya cəmiyyətdə yeniləşmə gedirdi. Köhnəliklə yeniliyin mübarizəsinin fonunda yeni bir qəzet açılırdı. Onlar yəqin əvvəlcə düşünürdü ki, bu qəzet yalnız hüquq sahəsini əhatə eləməlidir...
- "Ədalət", demək olar ki, bütün sahələrdən yazır.
- Axı qəzet bir sahə ilə məhdudlaşa bilməz. Bu qəzetin meydana gəlməsində, oturuşmasında Aqil Abbasın jurnalist peşəkarlığı öz rolunu oynadı. O, özü istədiyi kimi bir kollektiv formalaşdırdı. Sözsüz, kollektivin də bu qəzetdə əziyyəti, zəhməti olub. Ancaq ilk növbədə bu qəzetlə bərabər Aqil Abbasın obrazı yarandı.
- Yəni "Ədalət" deyəndə Aqil Abbas, Aqil Abbas deyəndə isə "Ədalət" yada düşür.
- Bəli.
- İradə xanım, qəzetin son iki-üç ili də Sizin adınızla bağlıdır. Siz telejurnalist kimi cəmiyyətdə kifayət qədər tanınan və imzasına hörmət edilən bir yazar idiniz. Necə oldu ki, Aqil müəllim Sizin "saqqızınızı oğurlayıb" "Ədalət", baş redaktor gətirdi?
- Deyim ki, mən "Ədalət" qəzetinə çoxdan gəlməli idim. Amma bu çox gec baş verdi. Olan olub, keçən keçib. Bununla bərabər, itirdiyimiz çox şeylər var. Bu çoxdan olmalı bir iş idi. Mən özümü geri çəkib, öz üstümdən xətt çəkməklə həm də çox şeylərin üstündən xətt çəkmişəm...İnsanın içində potensial varsa, o gec-tez üzə çıxmalıdır. O mütləq realizə olunmalıdır. Yoxsa partlayış verir. Günlərin bir günü gördüm ki, artıq dözə bilmirəm, içimə sığmıram. Üzə çıxmalıydım. Tez-tez Aqilə deyirdim ki, gəlim sənə kömək eləyim. Heç cür razılıq vermək istəmirdi. Bilirsiz, 1997-98-ci illərdən sonra qəzet çökmüşdü. O da səbəbsiz deyildi.
- Sonra televiziyaya getdiniz?
- Hə. Mən televiziyada işə düzələndən sonra "yeni jurnalist gəlib" deyə barəmdə danışmağa başladılar. Həmişə öz içimdəkini bilirdim. Hərdən fikirləşirəm ki, bu şəkildə cəmiyyətdə varamsa, niyə cəmiyyət məndən istifadə eləməsin? Mənim bildiklərim batıb gedəcək, mən onu yeni nəslə ötürüm. İşlədiyim müddət çox gözəl idi. Televiziyada nə istədimsə, onu da edə bildim. Yəni "Srace"də mənə heç bir qadağa qoyulmamışdı. Rəhbərlik dəyişəndən sonra gördüm ki, yenisilə işləyə bilməyəcəm. Ərizəmi yazıb çıxdım...
Bayaq "Ədalət"ə necə baş redaktor gəlməyimi demədim. Məni qəzetə Aqil Abbas gətirmədi, özüm məcburi şəkildə gəldim.
- Belə demək mümkünsə, Aqil Abbasa qarşı "hakimiyyət çevrilişi" etdiniz?
- Mən qəzetdə "hakimiyyəti devirdim". O mənim qəzetə gəlməyimi istəmirdi, narazı idi. Gəldikdən sonra hamının içində mənimlə bağlı bir qorxu olduğunu hiss elədim. Dedim ki, məndən qorxmaq lazım deyil, mən bura səliqə-sahman yaratmağa gəlirəm.
- Yubileydən sonra qəzetin həyatında hansısa bir yenilik gözlənirmi?
- Kadr islahatlarına ehtiyac var. Çox güman ki, dəyişikliklər məsələsinə baxacağam. Mən yeni nəfəs, yeni qan istəyirəm. İstedadlı gənclərin burada işləməsini arzu edirəm. O qədər istedadlı uşaqlar var ki, kollektivdə onların təmsil olunmasını istəyirəm. Mən bura gəldikdən sonra müəyyən dəyişikliklər elədim.
- Aqil müəllim qəzetlə əlaqəni kəsməyib. Onu tez-tez burada görürük. "Ədalət"in yaradıcılıq siyasətini Siz, yoxsa o, müəyyən edir?
- Mən müəyyən eləyirəm. Həmişə öz prinsiplərimə sadiq qalmağa çalışıram. Amma bura Azərbaycandır, kiçik məmləkətdir, hamı-hamıya qohumdur. Bəzən üz-üzdən utanır. Xahiş filan olanda da ona əməl etmək məcburiyyətində qalıram.
- Aqil müəllim Sizin çıxardığınız "Ədalət"i bəyənirmi?
- Hər halda, düşünürəm ki, o qədər də narazı deyil.
- Necə düşünürsünüz, bu iyirmi ildə "Ədalət" üz üzərinə düşən missiyanı yerinə yetirə bilibmi?
- "Ədalət" çox böyük maarifçilik işi aparıb. Qəzetin bu 20 ildə sadiq oxucu auditoriyası formalaşıb. Çıxmağa başladığı ilk vaxtlarda "Ədalət" özünün birinci səhifə anlayışı, atmacalı sözlərilə cəmiyyətdə bomba kimi partlamışdı. Birinci səhifə anlayışını mətbuatımıza Aqil Abbas gətirdi. Həmişə qəzeti sonuncu səhifədən oxuyurdular. "Ədalət"in böyük bir missiyası vardı və o bunu çox ləyaqətlə də yerinə yetirdi. Bu gün də davam etməkdədir.
- Milli mətbuatımızın 135 yaşı tamam olur. Sizin qəzetin yubileyi də bu ərəfəyə təsadüf edir. Yubileyinizlə əlaqədar dövlətdən nə gözləyirsiniz?
- Böyük dəstək gözləyirik. Azərbaycan mətbuatının çox gözəl fərdləri var, çox gözəl qələm sahibləri var, onlara dəstək olmaq lazımdır. Azərbaycan mətbuatına dəstək Azərbaycan xalqına dəstək deməkdir.
Biz əməkdaşlarımızı mükafata təqdim eləmişik. Onlar neçə illərdir ki, mətbuat aləmində külüng vuran insanlardır. Az-çox imzaları tanınır, oxucuları var. Mətbuat aləmində ayrı bir stimul yoxdur axı. İstəyirsən ki, sənin yazdıqların oxunsun. Lap oxucu sənin fikirlərinlə razılaşmasın, amma yazılara biganə qalmasın. Nə varımız, nə də dövlətimiz var. Yeganə umduğumuz şey diqqətdir.
- Yubileyinizi qeyd edəcəksiniz?
- Bazar günü bütün kollektivlə bir məkanda yığışmalıyıq.
- Zərif bir qadın üçün böyük bir kollektivin əziyyətini çəkmək çətin deyil ki?
- Başqalarını bilmirəm, bu çox ağır bir zəhmətdir. Bəlkə başqa qadınlar üçün asandır, bilmirəm. Amma mənim üçün çətindir.
Fürsətdən istifadə edib, bu 20 ildə "Ədalət"ə "qara fəhləlik" edən adamlara öz təşəkkürümü bildirirəm ki, neçə illərdir burada işləyir, zəhmət çəkirlər. Qəzetin ağır günlərində qəzeti qoyub getməyiblər. Doğrudan da bizim işimiz ağır fəhlə əməyidir. Bir qədər də bu əmək qiymətləndirilmir.
Bunun üçün bütün kollektivimə minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm.
Biz də "Ədalət" qəzetininin rəhbərliyini, bütün əməkdaşlarını 20 illik yubileyi münasibətilə təbrik edirik.