.jpg)
Dünya miqyasında avronun dollara nisbətən yenidən bahalaşması müşahidə olunmaqdadır. Bu proses, təbii olaraq, Azərbaycanda da özünü göstərir. Lakin məsələnin maraqlı tərəfi ondan ibarətdir ki, Azərbaycanda avronun bahalaşması dünya miqyasında özünü göstərən həddən daha sürətli gedir.
Xatırladaq ki, hələ ötən aydan başlayaraq avro ölkəmizdə daha böyük sürətlə ucuzlaşmış və nəticədə onun manata nisbətən dəyəri 96 qəpiyə kimi düşmüşdü.
Ekspertlər bu prosesin hələ uzun müddət davam edəcəyini bildirirdi. Lakin gözlənilmədən avro ölkədə bahalaşmağa başlayıb. Məlumatlara görə, avro ucuz olan vaxt onun böyük miqdarda alışını həyata keçirən kommersiya təşkilatları olub. İndi avronun bahalaşmasından daha çox qazanan həmin təşkilatlardır. Hazırda isə avronun təxminən 1 manata kimi bahalaşdığı bildirilir. Bəzi yerlərdə bu göstərici nisbətən aşağı həddədir və təxminən 99 qəpik təşkil edir. lakin istənilən halda avronun dəyər qazanması bu valyuta ətrafında cərəyan edən prosesləri maraqlı edir.
İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin rəhbəri Vüqar Bayramov bununla bağlı bildirib ki, avronun manata nisbətən məzənnəsinin yüksəlməsi bu valyutanin dollara nisbətən kursunun artması ilə bağlıdır. Avronun dollara nisbətən məzənnəsinin yüksəlməsi isə ABŞ-da 5 aylıq iqtisadi yekunların elan edilməsilə bağlıdır: " Amerikada iqtisadi yekunların elanından sonra bəlli oldu ki, son 5 ayda bu ölkədə işsizlik problemi dərinləşməkdədir. İqtisadi inkişafla bağlı proqnozlar, 5 aylıq yekun Amerikada böhranın başa çatması və dayanıqlı iqtisadi inkişafın bərqərar olması istiqamətində proqnozları alt-üst edib. Amerika iqtisadiyyatında müşahidə olunan problemlər dolların avroya nisbətən məzənnəsinin düşməsinə gətirib çıxarıb".
İSİM rəhbərinin Müstəqil İnformasiya Agentliyinin internet səhifəsində yer almış açıqlamasında bildirilir ki, avronun manata nisbətən yüksəlməsi Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirsiz ötüşmür: "Əvvəla bu, avro ilə saxlanan valyuta ehtiyatlarının manatla ifadədə artmasına səbəb olur. Ancaq bu heç də avronun dollara nisbətən məzənnəsinin aprel-may aylarındakı kəskin azalmasından dəyən ziyanın "kompensasiya edilməsi" anlamına gəlməməlidir. Bununla yanaşı, avronun məzənnəsinin yüksəlməsi avrozonadan Azərbaycana idxal edilən məhsulların qiymətinin artmasına gətirib çıxara bilər. Bu isə "Avropa mallarının" Azərbaycanda daha bahalı satılmasına səbəb olacaq. Son məzənnə yüksəlmələri bir sıra xidmətlərin eləcə də təyyarə biletlərinin qiymətinin artmasına səbəb olacaq. Bu isə təbii ki, yay mövsümündə xaricdə istirahət etmək istəyənlər üçün heç də xoş sürpriz olmayaq".
Onun fikrincə, avronun manata nisbətən son yüksəlişi yerli iş adamlarının ixrac qabiliyyətini artırmaq üçün kifayət deyil. Əvvəla, hələ də avro ilə manatın məzənnəsi valyuta bazarının diqtə etdiyi tarazlıqda deyil. Bu isə, təbii ki, manatın dollara nisbətən məzənnəsinin iqtisadi baxımdan əsaslandırılmamış olması ilə bağlıdır. İkincisi, son dəyişikliklərdən sonra da avrozonada Azərbaycan məhsulları "bahali məhsullar" statusunu qoruyub saxlayır ki, bu da onların rəqabət imkanlarını azaldır.
V.Bayramov bildirib ki, Mərkəzi Bankın məzənnə siyasətinə yenidən baxması və sərt siyasətdən yumşaq valyuta siyasətinə keçməsi olduqca vacibdir. İndiki inzibati və sərt valyuta siyasəti, ixracı stimullaşdırmamaqla yanaşı, qeyri-neft sektorunun inkişafını da tormozlayır.
İqtisadçı hesab edir ki, Amerika iqtisadiyyatında müşahidə edilən problemlər, Avropada müəyyən canlanma meyllərinin yaradılması, böhranın daha çox müşahidə olunduğu Yunanıstanda bir sıra dövlət müəssisələrinin özəlləşdirilməsi yönündə qərarlar və böhrandan çıxış üçün dövlət səhmlərinin buraxılması avronun mövqelərinin möhkəmlənməsinə pozitiv təsir göstərib: "Eyni zamanda, valyuta bazarında müəyyən spekulyativ məzənnə aşağı salmalarından sonra məzənnənin yüksəlməsi müşahidə edilir. Bütövlükdə avronun məzənnəsinin dəyişməsi həm Amerika Birləşmiş Ştatları, həm də Avropa Birliyində elan edilən yarımillik yekunlardan asılı olacaq. Güman edilir ki, artıq iyulun sonunda avronun dollara nisbətən məzənnəsilə bağlı tam proqnoz vermək mümküm olacaq. Çünki yarımillik yekunlar avronun dollara nisbətən uzunmüddətli məzənnəsinin formalaşmasına gətirib çıxaracaq".