"Taleh açarı", ya "Tale açarı"?
Dilçilik İnstitutundan Sevil İsmayılova: "Kampaniyanın adını səhv yazıblar"
Cəmiyyətdə Azərlotereya Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin təşkilatçılığı ilə keçirilən "Tale açarı" (kampaniyanın adı "Taleh açarı" kimi qeyd edilir) lotereya oyununa böyük maraq var. Ötən dəfə 25 mənzil oynanılırdısa, bu dəfə mənzilin sayı 30-a qaldırılıb.
Xatırladaq ki, keçən oyunda uduşa çıxarılan mənzillərin hər biri udulmuşdu. Bu amil də "Tale açarı" yarışmasına insanların inamını birə-beş artırıb. İndi, demək olar ki, metrostansiyaların, satış mərkəzlərinin önündə "Tale açarı" lotereya biletləri almaq üçün növbələr yaranıb. Hər kəs mənzil qazanmaq istəyir.
Bu lotereya oyununun insanlar üçün faydalı olduğunu biz də bilirik. Artıq kütləvi maraq cəlb edən "Tale açarı" lotereya oyununda saxtakarlıq elementləri müşahidə edilməsə də, onun adının təhrif edilərək yazılması diqqətimizi çəkdi. "Tale açarı", yoxsa "Taleh açarı" - hansı yazılış doğrudur? Dilçilər hesab edir ki, bir sıra ictimai mahiyyət daşıyan mətnlərin, sözlərin yazılışında olduğu kimi, burada da təhrifə yol verilib. Dilçilərə görə, dilimizdə ümumiyyətlə "taleh" sözü yoxdur, o, "tale" ifadəsinin təhrifə uğradılmış formasıdır.
Akademiyanın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun əməkdaşı Sevil İsmayılova bizimlə söhbətində bildirdi ki, bizimlə yanaşı o özü də, digər dilçilər də televiziya kanallarında tez-tez reklam edilən "Taleh açarı" sözündə "taleh" ifadəsinin yanlış yazıldığını açıq şəkildə görüb. Lakin dilçilərin əlləri telekanallara və o lotereya yarışını keçirən təşkilata çatmadığı üçün bunu öz aralarında müzakirə etməklə kifayətləniblər. S.İsmayılovanın sözlərinə görə, dilimizdə "taleh" sözü yoxdur: "Onlar kampaniyanın adını səhv yazıblar. Biz elə ilk gündən bunu müşahidə elədik və öz-özümüzə təəccübləndik ki, onlar niyə elementar şeyləri bilmir. Dilimizdə "Taleh" sözü yoxdur. Şivə və ləhcədə çox vaxt tale sözü təhrif edilərək "taleh" kimi işlədilir. Amma sözün yazılış forması taledir. Çox sözlər dəyişdirilərək ad kimi istifadə edilir. Fikir versəniz, bəzi yerlərdə "etibar" sözü "ehtibar" olaraq gedir. "Ehtibar" sözü yoxdur, amma uşaqlara belə ad qoyulur".
Aynur İBRAHİMLİ