Bəzi məşhur aparıcı və şou müğənnilərinin özlərinin, yaxın və uzaq qohumlarının toy, nişan, ad günü və s. mərasimlərindən çəkilmiş kasetlərin sadə vətəndaşların əlinə düşməsi haqda məlumat vermişdik. Mövzu cəlbedici olduğundan, onu başqa bir istiqamətdən də araşdırmaq qərarına gəldik.
   Evdar qadınları, müxtəlif sahələrdə çalışan insanları bu kasetlər niyə belə maraqlandırır? Yeri gələndə, adamın öz yaxınlarının toy kasetlərinə baxmağa səbri çatmır, o ki qala hansısa bir müğənninin, aparıcının onuncu dərəcəli qohumlarının mərasimindən çəkilmiş kasetlərə.
   Bu mərasimlərdə sənətçilərin, aparıcıların iştirak etməsi adi haldır. Demə sadə tamaşaçıları da maraqlandıran onların özlərini məclisdə hansı şəkildə aparmasıdır. Əsas məsələyə keçməzdən əvvəl bir şeyi qeyd edək ki, populyar adamlar öz yaxınlarının toyunda çox zaman özünü yaxşı aparmır. Bir az içib dəmləndikdən sonra gah mikrofonu əlinə götürüb özünü tərifləyir, hamıdan üstün olduğunu deyir, gah da ortalığa düşüb bir vur çatlasın qoparır ki, gəl görəsən. Hətta müğənnilərdən öz yaxınlarının məclisində söyüş söyən, bəylə gəlini təhqir edən, dava salanlar da olur. Bu ayrı mövzu olduğundan, ola bilsin, bu barədə gələcəkdə nə isə yazdıq. Bu sonrakı məsələdir.
   Keçək bizim "qara" camaatın müğənnilərin, aparıcıların, populyar adamların şənlik məclislərindən çəkilən kasetlərinə belə maraq göstərməsinə.
   Sən demə, bu kasetlər başdan-ayağa parodiyadır. Müğənni mahnı oxuyursa, onun əsl ifası çıxarılır, onun yerinə başqa sözlərdən ibarət mahnı mətni qoyulur. Guya o müğənni toyda tərbiyəsiz sözlər oxuyur. Yaxud bəylə gəlin söhbət edirsə, onların danışığını başqa cür quraşdırır, onların dilindən başqa sözlər təqdim edirlər. Məclisdəki bütün sağlıqlar da, xoş sözlər də tərbiyəsiz, əxlaqdan kənar ifadələrlə bəzədilir. Deyilənə görə, müəyyən studiyalar, eləcə də şəxslər var ki, onların işi-gücü müğənniləri və onların yaxınlarını biabır etməkdən ibarətdir. Əslində, onların bəzi tərbiyəsi qüsurlu şou müğənnilərini bu şəklə salması normaldır. Onsuz da şou müğənniləri kameradan uzaq olan kimi nalayiq hərəkətlər də edir, istənilən oyunlardanda çıxır. Söyüş də söyür, bir-birilə öpüşür də, hər cür pislikləri paylaşır da. Gecə barlarında, şəxsi məclislərdə, ad günlərində, yığıncaqlarda onların özlərini çox biabırçı şəkildə apardığı məlumdur. Bunlar da insanlara bəlli olduğundan, onlar əllərinə keçən kasetlərdə şou müğənnilərini olduğu kimi təqdim edir. Diqqət çəkən bir nüans isə montaj zamanı məclis əhli arasında intim söhbətlərin quraşdırılmasıdır. Onlar bir-birilə söyüşlə "danışır". Təbii ki, görüntü orada olanların, səs isə başqalarınındır.
   Şou yazarlarından birinin dediyinə görə, belə kasetləri hətta satışdan da əldə etmək olar. Şou müğənniləri və bəzi aparıcıların pornoqrafik görüntüləri də, nalayiq sözləri də bu kasetlərdə yer alıb. Onun sözlərinə görə, hətta toy kasetlərinə intim səhnələr salanlar da var. Bəzən görüntüdəki baş bəylə gəlinin, bədən isə başqalarının olur: "Mənə elə gəlir ki, camaatı cəlb edən də bu amildir. Bəzi işbazlar bu kasetləri istədikləri kimi montaj edirlər. Çox zaman şadlıq evlərinin inzibatçıları bu kasetləri müəyyən adamlara verir. Onlar da kaseti istədiyi şəklə salır".
   

Şou-biznes deyimi ortalığa çıxan kimi sənətə münasibət, yanaşma da birdən-birə dəyişdi. Onlarla yeni sima gəldi musiqiyə. Bu adamların çoxunun milli estrada, pop musiqisinə aidiyyəti olmadığını sənət adamları birmənalı olaraq təsdiq edir.
   Axır illər qəribə bir hal da yaranıb. Bəzi müğənnilər bir neçə yeni mahnı yazdırıb meydana çıxır. Qısa bir müddətdən sonra isə onların "səsi" qəfil yox çıxır. 30-40 yaşa çatmamış səsləri əməlli-başlı batır. Təbii səsini itirən ifaçılar bundan sonra kompüter köməyinə üz tutur. Sözsüz ki, bu da fayda vermir. Get-gedə səsi batan şou müğənnilərinin sayı artmaqdadır. Amma musiqi tariximizdə elə müğənnilər olub ki (indi də var), yaşının ahıl çağında da oxuya bilir. Şövkət Ələkbərova, Rəşid Behbudov, Tükəzban İsmayılova, Sara Qədimova 60-70 yaşlarında da gənclik şövqü ilə oxuyurdu.
   Görkəmli xanəndə, XX əsr muğam məktəbinin banilərindən olan Seyid Şuşinskinin ömrünün ixtiyar çağlarında da səsinin batmadığı, o yaşda da ən zil muğamları ifa etdiyi bildirilir. Cabbar Qaryağdıoğlu, Zülfü Adıgözəlov, Bülbül, Xan Şuşinski və başqa qüdrətli səs sahibləri heç zaman səsini itirməyib. Çünki bu adamlar öz səsinə, sənətinə xəyanət etməyib.
   Orta yaşlı müğənnilərin səsinin bu yaşda batmasını musiqişünaslar müxtəlif səbəblərlə izah edir. Deyirlər ki, səsi erkən batan müğənnilərin əksəriyyəti nizamsız həyat tərzi keçirənlərdir. Bu gün oxuyanlar arasında çoxlu sayda adam var ki, onun narkotik, spirtli içki aludəsi olduğu deyilir. 25-30 yaşlı ifaçılara rast gəlirik ki, həm danışıq, həm də oxu səsləri çox qalın və xırıltılıdır.
   Musiqişünaslardan birinin sözlərinə görə, qısa bir müddətdə əməkdar və xalq artisti fəxri adı alanlar var ki, orta yaşlı olmalarına baxmayaraq, müğənni kimi çoxdan "ölüb"lər. Bu insanların yüngül həyat tərzi keçirdiyi, qətiyyən səslərini qorumadığı, həddindən artıq intim münasibətdə olduqlarını deyən musiqişünas bildirdi ki, səhnədə oxuyan adam səsinin qeydinə qalmalıdır. Müasir müğənnilərin bir çoxunun musiqi təhsili olmadığını söyləyən musiqişünas deyir ki, oxumaq qaydalarını bilmədikləri üçün onlar necə gəldi oxuyur. Üstəlik də toylarda bəs deyincə spirtli içki içirlər: "Heç şübhəsiz, bəzi müğənnilər narkotikdən istifadə edir. Elə qadın müğənnilər var araq, şərab içir, siqaret çəkir.
   Bunlar səsin qənimidir. Eyni vaxtda müxtəlif kişilərlə görüşür, pul xatirinə hər şey edirlər. Həm bu, həm də professional olmamaları onları geridə qoyur".
   Tanınmış müğənni Əli Mirəliyev isə hesab edir ki, bəzi müğənnilərin yüngül həyat tərzinə meyl göstərməsi və digər məsələlər onların səsini batırır. Ə.Mirəliyevin sözlərinə görə, müğənnilə sənətkar ayrı-ayrı şeylərdir. Əvvəlki oxuyanlar sənətkar olub, onlar sənətin incəliklərini bilib: "Əvvəla o müğənnilər həddindən artıq peşəkar idi.
   Öz sənətinin hər cəhətini bilirdi. Harada necə oxumaq, boğazlar eləmək onlara çətin gəlmirdi. Qaydasınca oxuduqlarına görə səsləri həmişə təravətli qalırdı. Zeynəb xanım Xanlarovanın 70-dən artıq yaşı var. Amma görün səsi batıbmı? Qətiyyən yox. Eləcə də İlhamə Quliyeva, Flora Kərimova, Elmira Rəhimova, Nisə Qasımova öz səsini saxlaya bilib. Bu adamlar sənətkardır və sənətin hər cığırına hər yoluna bələddir.
   Amma "ura-ura" ilə səhnəyə gələnlərin biri də 30-40 yaşdan sonra oxuya bilmir. Çünki onlar təbii səsini müxtəlif neqativ hərəkətə qurşanmaqla öldürüb. Sonra da gözdən pərdə asmaqdan ötrü səslərini kompüterdə düzəltdirib səhnəyə çıxırlar. Bu adamlardan sənətkar olmaz. Bu adamlar qeyri-professionaldır. Peşəkar olmayanın isə səsi də batacaq, özü də".