.jpg)
Nüvə məsələsinə görə ciddi ziddiyyət yaşayan ABŞ və İran bu dəfə İraqda üz-üzə gəlməkdədir. Buna əsas səbəb bazar günü ıraqda keçiriləcək parlament seçkiləridir. İraqda hələ də yüz min hərbi qüvvəsi olan Birləşmiş Ştatlar ümid bəsləyir ki, seçkilər onların buranı tərk etməsi planlarına bir növ yol açacaq.
Lakin İraqda sünni və şiə icmaları arasında gərginliyin artmasından sonra Birləşmiş Ştatlar qonşu İranı seçkilərin nəticələrinə təsir etmək cəhdlərində günahlandırıb. Və bəziləri indi Amerika qüvvələri İraqı tərk edəndən sonra İranın yaranan bu qüvvə boşluğunu doldurmağa çalışacağını proqnozlaşdırı. Məlumatlara görə, İran-İraq sərhədindən son dövrlər silahların qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilməsi halları da çoxalıb.
Birləşmiş Ştatlar bu silahları aşkar etmək üçün infra-qırmızı və termik görüntülər texnologiyasından istifadə etsə də, indiyədək hələ ki, çox az uğur qazanıblar. İraqın şərqində, İranla sərhəd ərazisində yerləşən Diyala əyalətindəki Birləşmiş Ştatların qoşunlarının rəhbəri olan polkovnik Devid Fank bildirir ki, bu silahların ən azı bir hissəsi İranın İnqilab Keşikçiləri tərəfindən təmin olunur: "İran hökumətində bəziləri açıq-aşkar İraqın qüvvətli dövlətə çevrilməsini istəmir. Və İrana sərf edir ki, İraq, potensialına uyğun olaraq, çox qüvvətli ölkə olmaq əvəzinə bir növ oyuncaq qonşu kimi qalsın. Buna görə də o, qərbindəki qonşusunun zəif olmasına çalışır".
Amerikalılar hesab edir ki, İran şiə siyasi partiyaların maliyyələşdirilməsinə milyonlarla dollar yönəldir. Amerikalı general-mayor Stiven Lanza bununla bağlı bildirir: "Bəzi hallarda bizim düşməncəsinə adlandırdığımız təsir İrandan gəlir. Bu hökumətdən daxil olan həm maliyyə, həm də digər resurslardır ki, seçkilərə təsir etmək, onu dəyişmək məqsədi daşıyır". Bəzi ekspertlər isə bildirir ki, İran bilərəkdən ABŞ hərbi qüvvələrinin İraqı tərk etməsinə imkan vermir. Çünki bundan sonra əsas hədəfin özü ola biləcəyini düşünür. Bu səbəbdən qarşıdakı dövr ərzində İraqda ABŞ və İran arasında qarşıdurmanın daha radikal xarakter alacağı gözlənir. Buna yol verməmək üçün isə ABŞ İrana qarşı təzyiq və sanksiyaları daha da gücləndirməyi düşünür.
Digər məlumata görə isə, ABŞ İran-İraq sərhədinə əlavə hərbi qüvvə cəmləşdirməkdədir. İstisna olunmur ki, İran buradan İraqın daxili işlərinə müdaxilə edərsə, ABŞ sərhəd boyu yerləşən İran təxribatçı qüvvələrinə zərbə endirə bilər.
ABŞ-ın aparıcı mətbu orqanlarından sayılan "New York Times" qəzeti yazır ki, ABŞ, artıq bir müddətdir ki, İranla sanksiya dilində danışır: "İranın hazırkı siyasəti davam edəcəksə, əminliklə demək olar ki, qarşıdan gələn həftələrdə İrana növbəti sanksiyalar tətbiq olunacaq". Lakin qəzet bu növ sanksiyaların rejimə o qədər də ciddi zərbə vurmadığı qənaətindədir: " Belə qadağalara hədəf olan şirkət Dubay və ya başqa məkanlarda şirkət açaraq öz fəaliyyətini davam etdirir. Şimali Koreyadan fərqli olaraq, İranın iqtisadiyyatı mürəkkəbdir və onu asanlıqla zəiflətmək mümkün deyil. Sanksiyalar əvəzində ABŞ İrana senzuranın qarşısını alacaq texnologiyaların axışmasına şərait yaratmalıdır. Hazırda İran rəhbərliyinin ən çox qorxduğu şey sanksiyalar yox, müxalifət tərəfdarlarının təşkilatlanması və növbəti tədbirləridir. Bu yaxınlarda iranlı mühəndislər "Haystack" adlanan softveyr icad ediblər ki, bu da hökumətin nəzarətindən yayınaraq internetə sərbəst çıxışı təmin edir. Bu növ proqramların İran xalqına çatdırılması İslamçı rejimlə mübarizədə qat-qat effektiv olmaqla, Qərbin də maraqlarına xidmət etmiş olar".
"The Los Angeles Times" isə yazır ki, İran BMT nüvə agentliyinə yönəlik siyasətini dramatik şəkildə dəyişib. Qəzet bunu BMT-nin son hesabatını və agentliyin yeni direktorunu İranın sərt tənqid etməsilə sübuta yetirməyə çalışır: "İranın ali dini lideri Ayətulla Əli Xamneyi BMT-nin nüvə agentliyini sərt tənqid edib. "Beynəlxalq Atom Enerji Agentliyinin hesabatı bu qurumun müstəqil olmadığını göstərir" deyə Xamneyi Tehranda İran diplomatlarına bildirib. O deyib ki, agentlik Amerika və başqa ölkələrin qarşısında baş əyməməlidir, çünki belə hərəkətlər Nüvə Agentliyinin və BMT-nin reputasiyasına xələl gətirir". Qəzet yazır ki, yapon diplomat Yukiyo Amani misirli Məhəmməd Əl Baradeyinin 12 illik sədrliyindən sonra dekabrda agentliyin rəhbəri olub:
"Onun rəhbərliyilə ilk hesabatını açıqlayan agentlik ilk dəfə olaraq İranın nüvə silahı əldə etməyə çalışa bilməsini açıqladı. İranın buna reaksiyası isə, xüsusilə Amano üzərində cəmləşərək çox sərt oldu. "Amanonun cənab Baradeyi kimi məlumatlı olması üçün vaxt lazımdır. Bu hələ onun ilk hesabatıdır"-deyə İranın xarici işlər naziri Manuçehr Möttəki bildirib".
"The Wall Street Journal"ın "İrana qarşı sanksiyalarda yeni an" başlıqlı yazısında isə deyilir ki, Yukiya Amano agentliyə sədr olandan bəri Avstriya paytaxtı Vyanada keçirdiyi ilk mətbuat konfransında qurumun İranla bağlı hesabatını müdafiə edib. Qəzetin məlumatına görə, agentliyin icraçı üzvlərinin toplantısında Təhlükəsizlik Şurasına İrana mümkün sanksiyaların tətbiqilə bağlı müzakirələrin aparılacağı gözlənir.