Bilindiyi kimi, dünyanın maliyyə bazarlarında son dövrlərdə ən çox diqqət cəlb edən məsələlərdən biri də avronun ucuzlaşmasıdır. Bu məsələ Azərbaycana da təsir göstərdiyindən, avro ətrafında baş verənlər ölkəmizdə də xüsusi diqqətlə izlənir. Düzdür, bu proses sadə əhali üçün kifayət qədər qabarıq şəkildə özünü büruzə verməsə də, dövlət olaraq, Azərbaycana müəyyən həddə təsir edir və bu da, ilk növbədə, valyuta ehtiyatlarının bir hissəsinin məhz avro ilə saxlanması ilə əlaqədardır.

   Məhz belə bir vaxtda məlum olub ki, dünyada maliyyə əməliyyatlarının gedişinə nəzarət edən bir neçə tanınmış fond Nyu-Yorkdakı restoranların birində avronun taleyilə bağlı müzakirə aparmaq üçün qapalı görüş keçiriblər. "The Wall Street Journal" qəzetinin yazdığına görə, Yunanıstandakı böhran şəraitində avronun ucuzlaşmasından narahat olan görüş iştirakçıları bu valyutaya qarşı gizli sövdələşməyə girib.

   Qəzetin məlumatına görə, görüşdə "SAC Capital Advisors", "Soros Fund Management" və başqa fondlar iştirak edib. Görüşdə iştirak edən fond rəhbərləri avronun ucuzlaşma ssenarilərini müzakirə edib və qərara gəliblər ki, Avropa valyutası dolların səviyyəsinə düşə bilər.

   Görüşdə, həmçinin, dünya iqtisadiyyatının mövcud durumu müzakirə edilib. "SAC Capital Advisors" fondunun rəhbəri Aaron Koenin sözlərinə görə, yunan böhranının istənilən nəticəsi avronun ucuzlaşmasını şərtləndirəcək. "Brigade Capital" fondunun rəhbəri Donald Morqan, öz növbəsində, qeyd edib ki, Yunanıstandakı böhran Amerikanın bələdiyyə və xəzinə kağızlarına təsir göstərəcək. "Greenlight Capital" prezidenti Devid Anxorn hesab edir ki, inflyasiyanın güclənməsi fonunda qızıl bahalaşacaq. Hazırda isə avronun taleyilə bağlı dünyanın tanınmış maliyyə institutları müxtəlif proqnozlar verir.

   Məsələn, "Deutsche Bank"ın analitiklərinin fikrincə, növbəti aylarda Federal Ehtiyat Sisteminin uçot dərəcələrini qaldıracağı ehtimalının artması fonunda Avropa valyutası dollara nisbətdə 6% ucuzlaşa bilər. "İqtisadi forum" jurnalının məlumatına görə, Almaniyanın maliyyə agentliyinin direktoru Karl Haynz Daubanın fikrincə, Avrozonanın üzv ölkələrindən biri müflis olarsa, avronun onillik təcrübəsi sona yetər, birlik isə dağılar. Daubanın fikrilə həmrəy olduğunu bildirən Nyu-Yorkdakı "Westpac Banking Corp"un baş valyuta strateqi Riçard Franuloviç bu hadisələrin ağır olacağını, o cümlədən, avronun taleyinin ürəkaçan olmayacağını deyərək, Yunanıstanın xilasının vacib olduğu qeyd edib. Qeyd edək ki, ötən ilin noyabrından bəri Yunanıstandakı maliyyə problemləri fonunda avro 10% ucuzlaşıb

   Yuxarıda qeyd olunduğu kimi isə, avro ətrafında baş verənlər Azərbaycana da təsirsiz ötüşmür. Çünki Azərbaycanın valyuta ehtiyatları dollar, avro və digər xarici dövlətlərə məxsus pullarla diversifikasiya olunur. Lakin hələlik görünən odur ki, Azərbaycan valyuta ehtiyatlarının strukturunda radikal dəyişiklik etməyə tələsmir. Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov bununla bağlı aşağıdakıları qeyd edib: "Bu gün valyuta ehtiyatlarının, o cümlədən investisiyaların strukturunda radikal dəyişiklik gözlənilmir. Bunun üçün fundamental əsas da yoxdur". Elman Rüstəmovun sözlərinə görə, hazırda hökumətdə və Mərkəzi Bankda valyuta ehtiyatlarının strukturu haqqında müzakirə aparılır.

   Mərkəzi Bankın sədri nin qlobal maliyyə böhranının hələ başa çatmadığını da vurğulayıb: "Bunun Azərbaycana təsiri də var. Amma bu təsiri neytrallaşdırmaq üçün ölkənin kifayət qədər makroiqtisadi dayaqları var". Xatırladaq ki, Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatının strukturunda ABŞ dolları 85%, avro 10%, ingilis funtu isə 5% paya malikdir.

   Hələlik isə dünya miqyasında müşahidə olunan proses odur ki, avro yaxın perspektivdə tam sıradan çıxa bilər. Onu da bildirək ki, artıq avrozona ölkələrində maliyyə böhranı dözülməz həddə çatıb. Avropa İttifaqına üzv ölkələr durumdan çıxış yolları axtarır. Çünki mart ayında qlobal maliyyə böhranının ikinci dalğası gözlənir. Bununla yanaşı, dünyada bir çox ölkələrin mərkəzi bankları tərəfindən avronun alışının kəskin azalmasının ardınca investorlar öz aktivlərindəki avrodan imtina etməyə başlayıb.

   Mərkəzi bankların ehtiyatlarında avro nominalında olan vəsaitlərin artım tempi ötən ilin III rübündə 12 faizdən 6 faizə düşüb. Analitiklərin fikrincə, mərkəzi banklar tərəfindən avroya tələbatın azalması bazar iştirakçılarına da təsirini göstərib.

   Avronun ucuzlaşması, qeyd olunduğu kimi, əsas etibarilə, avrozonada Yunanıstanın timsalında baş verən problemlərlə bağlıdır. Hökumətin büdcə xərclərinin ixtisarı ilə bağlı planları epizodik olaraq avronun bahalaşmasını təmin etsə də, ümumilikdə bu valyutanın məzənnəsində ucuzlaşma müşahidə edilir.