Əvəz Temirxan: "Müsavat intriqalara baş vurduğu halda onun ətrafında heç bir birlik olmamalıdır"

   

   Fuad Qəhrəmanlı: "Bu cür fikirlər qarşı tərəfdə bir qıcıq yaratmaq, birliklə bağlı münaqişəli durum yaratmaqdan ibarətdir"

   

   Əli Orucov: "Hər hansı partiya ətrafında birlikdən danışmaq zərərlidir"

   

   Son dövrlər müxalifətin parlament seçkiləri ərəfəsi birliyinin yaradılması istiqamətində müxtəlif fikirlər ortaya atılır. Bu istiqamətdə hələlik uğursuz alınan ən müxtəlif təklif və ideyalar irəli sürülüb. Bu arada Müsavat Partiyasının funksionerləri belə bir rəyə gəlib ki, birlik Müsavat ətrafında yaradılmalıdır. Onların fikrincə, demokratik qüvvələrin xalqdan dəstək almasının yeganə yolu məhz bundan keçir.

   Son illər, 2000-ci və 2005-ci illərin parlament, 2008-ci ilin prezident seçkilərində Müsavatın əldə etdiyi uğurlara əsasən bu partiyada belə qənaətə gəlinib ki, Müsavat hansı formada seçkilərdə iştirak edirsə, seçicilərin əksəriyyəti məhz həmin formata səs verir. Buradan da onlar belə nəticəyə gəliblər ki, ən uğurlu format siyasi qüvvələrin Müsavat Partiyası ətrafında birləşərək yaratdığı formatdır. Bu düşüncədə olanlara görə, ən böyük resursa malik siyasi qüvvə də Müsavatdır. Partiyanın Mərkəzi İcra Aparatının rəhbəri Arif Hacılı da mətbuata açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycan seçicisi həmişə konkret bir qüvvəyə səs verib: "2000-ci ildən bu günədək Müsavat Partiyası hansı seçkidə iştirak edibsə, həmin qüvvə məhz Müsavat olub. Protest elektoratının seçkilərdə Müsavat Partiyasına səs verdiyi faktdır. 2010-cu ilin parlament seçilərində də protest elektoratı Müsavat Partiyasına səs verəcək. Müsavat seçkiyə təkbaşına qatılsa, seçicilərin əksəriyyətinin Müsavat Partiyasına, hansısa blokda seçkiyə qatılarsa isə həmin bloka səs verəcəyi şübhəsizdir. Bu baxımdan, blokun Müsavat Partiyasının ətrafında toplaşması və ya ümumi birliyin yaranması kimi modellər seçilməlidir". A.Hacılı həmçinin vurğulayıb ki, konkret olara, "Azadlıq" bloku və Müsavat Partiyası seçkidə ayrı-ayrılıqda iştirak edəcəksə, protest elektoratı Müsavat Partiyasını seçəcək.

   Bu açıqlama, söz yox ki, müxalifətdə olan digər qüvvələrin heç də ürəyincə olmayacaq. Bunu aydınlaşdırmaq üçün müxalifətdəki digər partiya təmsilçilərinin də məsələyə münasibətini öyrəndik.

   ALP-nin sədr əvəzi Əvəz Temirxanın fikrincə, Müsavatın birliyinin əsasında onun öz şəxsi maraqları durur: " Dəfələrlə demişəm ki, Müsavat Partiyası böyük birlik görüntüsünü Azərbaycanda demokratik şəraitin yaradılması uğrunda deyil, məhz öz partiyası üçün daha çox mandat almaq naminə yaradır. Onlar müxalifətin qalib gəlməsi və ya əhəmiyyətli uğur qazanması yolunda yox, yalnız öz maraqları naminə mübarizə aparır. Bunu da artıq özləri etiraf edirlər. Müsavat ətrafında uğur birliyinin yaradılması fikri isə tamamilə əsassızdır. Əslində 1998-ci ilin SİDSUH təcrübəsi göstərir ki, müxalifət kiminsə birinci və ya ikinci olmasını əsas tutmadığı, bərabər şəkilli birlik olduğu halda müəyyən uğur qazanır. Hesab edirəm ki, SİDSUH dövrü müxalifətin Əliyevlər dönəmində ən güclü variantı olub. Ondan sonrakı, istər 2000-ci, istərsə də 2003 və 2005-ci illər dönəmi isə göstərdi ki, Müsavatla birlikdə olanda uğur olur, amma həlledici məqamda Müsavat rəhbərliyi prinsipiallıq göstərə bilmir. Müsavatdakı sıravilərin fədakarlığına isə heç bir şübhəm yoxdur. Amma rəhbərlik ardıcıl, qətiyyətli və cəsarətli ola bilmir. Bu bir xarakterdir, onu dəyişmək artıq mümkün deyil. 2000-ci ildə Müsavata 15 partiya dəstək verirdi, 24 faizlik nəticə ilə parlament seçkilərində birinci yeri tutdu. Həlledici məqamda - beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri Bakıda olan ərəfədə noyabrın 9-da Azad Qadın heykəlinin yanında icazəsiz mitinq keçirməyi qərara aldıq. Müsavat isə mandat gözlədiyindən tərəddüd etdi. Ona görə də onlar mitinqi noyabrın 18-nə keçirdi. Belə halda olduğu artıq, bütün ehtiraslar söndüyündən, sonrakı müqavimət bir effekt vermədi. 2003-cü ildə Müsavata mübarizəni davam etdirmək üçün qanun çərçivəsində hər cür dəstək verməyə hazır olduğumuzu bildirdim. Səhəri gün meydanda vəhşicəsinə döyülənlərdən biri də mən idim. Amma Müsavat başqanı ay yarım evindən çıxmadı. Heç olmasa Levon Ter-Petrosyandan nümunə götürərdi, o 2008-ci ildə fevralında uduzsa da, iki ildir ki, mübarizəni davam etdirir. Musəvi keçən ilin ortalarında uduzdurulub, amma mübarizəsi bu gün də davam edir. İsa Qəmbər isə təəssüf ki, bu nümunəni göstərə bilmədi. 2005-ci ildə Müsavat rəhbərliyi oturaq mitinqlərdən imtina etdi. Oturaq mitinqləri tez keçirsəydik, situasiya bəli olar, beynəlxalq ictimaiyyətə təsir üçün vaxt resursumuz olardı. Amma Müsavat başqanı buna getmədi. 2003-cü ildə onlar bu rejimin legitimliyinin tanınması üçün mübarizəni dayandırdılar, 2005-ci ildə isə saxta parlamentə getməklə onu legitimləşdiriblər. Hesab edirəm ki, Müsavat intriqalara baş vurduğu halda onun ətrafında heç bir birlik olmamalıdır".

   AXCP sədrinin müavini Fuad Qəhrəmanlı zənn edir ki, Müsavatda səslənən bu cür fikirlər daha çox birliyin baş tutmamasına xidmət edir: "Burada söhbət hər hansı siyasi qüvvə ətrafında birlik yaradılmasından deyil, onların bərabərhüquqlu birgə əməkdaşlıq modelindən gedir. Birlik Müsavat ətrafında yaradılmalıdır fikri isə o deməkdir ki, burada şərt qoyulur və hər hansı birlikdən daha çox, öz üstünlüklərini digərlərinə qəbul etdirmək mənası daşıyır. Ancaq kimin üstün olmasını seçki müəyyən edir. Bu günə qədər ölkədə keçirilən seçkilər, təəssüf ki, qeyri-demokratik olduğundan, siyasi qüvvələr arasında güc nisbətini müəyyənləşdirmək bir qədər çətindir. 1995 və 2000-ci illərin parlament seçkilərində AXCP parlamentdə təmsil olunmaq imkanı əldə etmişdi, Müsavat isə seçkidən kənarda qalmışdı. 2005-ci ildə isə alınan birgə səslər nəticəsində Müsavat parlamentdə təmsil olunmaq imkanı qazandı. AXCP, parlamentdə təmsil olunub-olunmamasından asılı olmayaraq, keçirilən kütləvi aksiyalarda əsas təşkilatçı kimi çıxış edərək böyük güc nümayiş etdirib. Bu cür fikirlərin səslənməsi qarşı tərəfdə bir qıcıq yaradıb, birliklə bağlı münaqişəli durum yaratmaqdan ibarətdir. Bu, birliyə xidmət edən sağlam mövqe də deyil. Siyasi qüvvələr bərabər şərtlər əsasında birliyi gerçəkləşdirməlidir. Bunun da optimal variantını "Azadlıq" bloku hesab edirik. Yaxşı olardı ki, Müsavat Partiyası "mən güclüyəm" davası aparmadan birliklə bağlı səmimi addımlar atsın".

   AMİP sədrinin müavini Əli Orucov da bildirdi ki, bu termini heç bir siyasi qüvvə qəbul edə bilməz: "Danışıqlar aparılırsa, yalnız müxalifətin ümumi birliyindən söhbət gedə bilər. Yoxsa hansısa bir partiya ətrafında birliyin yaradılması absurd məsələdir və baş tutan deyil. Əksinə, həmin fikir birliyə əngəl törədən amildir. Nəticələrə gəldikdə isə, AMİP 1998-ci ildə böyük təcrübəyə malik Heydər Əliyevi seçkilərdə faktiki udmuşdu, əlimizdə 2 mindən çox protokolun nəticəsi də vardı. Onların dedikləri isə sadəcə sözlərdir. Əsas hədəf kimi müxalifət birliyindən söhbət getməlidir, hər hansı partiya ətrafında isə birlikdən danışmaq zərərlidir".