Ərdoğan və Başbuğun Güllə görüşə qara çantalarla gəlməsi Türkiyəni şübhələrə qərq etdi
.jpg)
Türkiyənin siyasi gündəmini məşğul edən əsas hadisə hələ də fevralın 22-də polisin "Balyoz" istintaqı çərçivəsində hərbi çevriliş cəhdilə hakimiyyəti ələ keçirmək üçün ölkədəki məscidləri partlatmağı planlaşdıran 50-dək hərbçini həbs etməsidir. Ordunun elitasında bir vaxtlar yüksək vəzifələr tutmuş hərbçilərin həbsi hökumət-ordu münasibətlərini xeyli kəskinləşdirib. İlkin dindirilmədən sonra məhkəmə qərarı ilə saxlanılan 31 nəfərdən 20-si həbs edilərək hənsxanaya göndərilib.
Fevralın 24-də isə Türkiyə məhkəməsinin qərarı ilə dövlət çevrilişi hazırlamaqda ittiham olunan daha 8 türk zabiti həbs olunub. Türkiyə mətbuatının yazdığına görə, onlardan üçü hazırda istefadadır. Həbs olunan hərbçilər sırasında istefada olan general-leytenant Metin Yavuz Yalçın və istefada olan kontr-admiral İzzet Ocak da var
Məsələ ilə bağlı Çankaya köşkündə Prezident Abdulla Gül, baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi İlkər Başbuğ "Balyoz" məsələsini müzakirə edib. Dövlət və hökumət başçıları ilə hərbi rəhbər arasında Türkiyənin üzləşdiyi digər problemlər ətrafında da fikir mübadiləsi aparılıb. Maraqlıdır ki, Ərdoğan və Başbuğ Gülün qəbuluna çantalarla gəliblər. Həmin çantalarda mühüm sənəd və dəlillərin olduğu güman edilir. Tərəfdar görüşün nəticələrindən məmnunqaldıqlarını bildirsələr də, ətraflı məlumat verilməyib.Görüş üç saat davam edib. Zirvə toplantısından sonra yalnız qısa yazılı açıqlama verilib. Açıqlamada deyilir ki, görüşdə son vaxtlar ictimaiyyət arasında müzakirə olunan bir sıra məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.
Prezident, baş nazir və Baş Qərargah rəisi əhalini əmin edib ki, gündəmdəki məsələlər konstitusion quruluş və qanunlar çərçivəsində həll olunacaq. Onlar hesab edirlər ki, bu prosesdə hamı məsuliyyətlə hələkət etməlidir.
Qeyd edək ki, görüş prezident Abdulla Gülün tələbilə keçirilib. Əslində fevralın 25-də dövlət başçısının həm baş nazir, həm də baş qərargah rəisilə adəti üzrə həftəlik görüşü keçirilməli idi. Ancaq prezident görüşlərin birlikdə keçirilməsini təklif edib.
Bununla belə, faktdır ki, ötən üç il ərzində hərbiyyənin təşkil etdiyi silsilə tədbirlərə dair iddialar hökumətlə silahlı qüvvələr arasında gərginliyi artırıb. Bu, ekspertlərə görə, Türkiyədə dünyəviliyin müdafiəçiləri hesab olunan silahlı qüvvələrlə islamçı köklərə malik partiya arasında nüfuz dairəsi uğrunda çəkişmədir. Xatırladaq ki, ordu müasir Türkiyənin banisi Atatürkün dəyərlərinin müdafiəçisi hesab olunur. Mustafa Kamalın strategiyasında silahlı qüvvələr həm yeniliklərin mühərriki, həm də dünyəvi quruluşun təminatçısı kimi görülürdü.
Britaniyalı ekspert Conatan Hed deyir ki, Türkiyə hökuməti hazırda ordu üzərində nəzarətinə dair ən böyük sınaqdan keçir: "Fevralın 22-də hərbiyyəyə qarşı misli görünməmiş əməliyyat aparıldı.
Son həbslər 2003-cü ilə aid "Balyoz" sui-qəsdində iştirakla bağlı həyata keçirilib. Ordu inandırmağa çalışırdı ki, bu plan sadəcə hərbi seminarda planlaşdırma məşqinin bir hissəsi olub. Bu çevriliş cəhdi "Ergenekon" adlı dövlət çevrilişi cəhdinə bənzəyir və ola bilsin ki, onunla bağlıdır.
Bir neçə il əvvəl hərbiyyəyə qarşı belə cəza tədbirləri ağlasığmaz bir şey idi. Lakin son illərdə ordunun nüfuzu azalmaqdadır. Türkiyə Avropa İttifaqına üzvlük üçün tələb olunan islahatları aparmaqdadır".
Bir çox türklər bu son hadisələri ölkədə dünyəvilik tərəfdarı olan millətçilər və hakim AK partiyası arasında hakimiyyət vuruşunun növbəti mərhələsi hesab edir. Tənqidçilər deyir ki, "Ergenekon" və "Balyoz" istintaqlarının məqsədi hökumətin siyasi və hərbi rəqiblərini susdurmaqdır.
Məlumatlara görə, ordu iqtidarda olan dini təriqətçi qüvvələrin sarsıdıcı hücumları qarşısında atıla biləcək addımları müzakirə edib. Belə şayiələr də yayılıb ki, toplantıya çağırılan bütün generallar və admirallar, başda Baş Qərargah rəisi İlkər Başbuğ olmaqla, həbslərə etiraz olaraq istefa verə bilər. Lakin sonradan baş nazirin müavini Cəmil Çiçək "Hürriyet" qəzetinə açıqlamasında bu şayiələrin əsassız olduğun bildirib.
"Media forum" saytının məlumatına görə isə, həm hökumət, həm də əsgər cəbhəsində gərginlik yaradan açıqlama və davranışlara yol verənlərin də cəzalandırılmasına başlanıb.
Baş naziri təhqir etdiyi iddia olunan Balıkəsirdəki Ərdək Dəniz Donanmasının zabiti Çağrı Gülər həbs edilib. Zabitin evində axtarış aparılıb və sənədlər götürülüb. Dindirmə zamanı zabit Ərdoğanı təhqir edən "Adi" - "Başbakan" parol-işarəsinin təlimatını hazırladığını etiraf edib. Ərdək donanmasında "Adi Başbakan" (Alçaq baş nazir) şəklində səslənən parol təlimatı verilməsi iddiasını "Tərəf" qəzeti ortaya atmışdı. Baş nazir müavini Cəmil Çiçək fevralın 23-də generallarla görüşündə bu məsələni müzakirə etdiklərini bildirmişdi.
Hakim Ədalət və İnkişaf Partiyası isə gərginliyi artıran açıqlamalar verən millət vəkillərini intizam komitəsində mühakimə edəcək. Partiyadan verilən açıqlamaya görə, AKP-nin Qəhrəmanmaraş millət vəkili Avni Doğan və Çorum millət vəkili Əhməd Aydoğmuşun açıqlamaları intizam komitəsində müzakirə edilib, onlarla bağlı qərar veriləcək.
Avni Doğan ölkədə yaşananlarla bağlı "Biz bir az büdrəsək, bu ergenekonçular xalqdan daha pis intiqam alar. 40 il onlar bizi barmaqla göstərib, cəzalandırıblar, indi də biz onları barmaqla göstəririk. İndi sıra bizdədir" deyə açıqlama verib. Əhməd Aydoğmuş isə hökuməti tənqid edənləri "qanı pozuq" adlandırıb. AKP hər iki millət vəkilinin açıqlamalarının partiyanın mövqeyi olmadığını açıqlayıb.