Bakıda 1405 manat dəyərində keyfiyyətsiz və istifadəyə yararsız qida məhsulu satışdan çıxarılıb. Bu barədə APA-ya Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) mətbuat xidmətindən bildirilib.
   Məlumata görə, DİN-in Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsi (BMCMİ) əməkdaşlarının həyata keçirdiyi əməliyyat tədbirləri nəticəsində Bakının Nizami rayonu ərazisində yaşayan Türkiyə vətəndaşı Atilla Açan Bakı şəhəri Nəvai küçəsindəki fərdi şirkətində, qida məhsulu üçün keyfiyyətsiz və istifadəyə yararsız 300 qutu, üzərində "Ətli, kartoflu və sosisli Çin fəsəlisi" sözləri yazılmış un məmulatları satarkən yaxalanıb.
   Keçirilən əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində anbara baxış zamanı əlavə olaraq istifadə müddəti bitmiş, 1.405 manat dəyərində 1.756 qutu ətli, kartoflu və sosisli un məmulatları aşkar edilərək götürülüb.
   Faktla əlaqədar BMCMİ-nin İstintaq Şöbəsində cinayət işi başlanıb.

Azərbaycanda boşanma halları artmaqdadır. Dövlət Statistika Komitəsinin verdiyi məlumata görə, son üç ildə Azərbaycanda 24 mindən artıq boşanma faktı qeydə alınıb.
   Ən təəccüblüsü isə boşanan ər-arvadlar arasında 60 yaşını ötmüş vətəndaşların olmasıdır. Rəsmi statistikaya görə, hər il Azərbaycanda 60 və yuxarı yaşda olan 240-dan çox ağsaqqal, 120-dən çox ağbirçək uzun illər bir yerdə yaşadığı həyat yoldaşından boşanır.
   Qadın Krizis Mərkəzinin rəhbəri Mətanət Əzizova isə kişilərin sayının qadınlardan çox olmasını, məhz boşanma təşəbbüsünün də ailə başçılarından gəlməsilə izah edir. Onun fikrincə, problemin kökündə iki səbəb axtarmaq lazımdır. Birincisi, kişilər 55 yaşı ötdükdən sonra yenidən intim həyata başlamaq fikrinə düşür. İkinci səbəb cəmiyyətdə ağsaqqal nüfuzunun zəifləməsidir: "Boşanmaq üçün bizim təşkilata müraciət edən ağsaqqal və ya ağbirçək olmayıb. Amma yaşlı qadınlar olub ki, öz həyat yoldaşının boşanmaq istəməsi barədə təşkilatımıza məlumat verib. Bunun da əsas səbəbi kişilərin ikinci dəfə ailə qurmaq istəyidir. Əvvəllər ağsaqqal həyat yoldaşını itirirdisə, çox nadir hallarda ailə qururdu. Deyirdi ki, övladlarım var, nəvələrim var. Ancaq bu gün nəzərə alsaq ki, ölkədə gənclərin sayı onların bir çoxunun işləmək üçün xarici ölkələrə getməsi səbəbindən azalıb, ağsaqqal kişilər də gənc xanımlarla həvəslə ailə qurmaq fikrinə düşür. 60 yaşını ötmüş kişi də baxmır ki, ağbirçək həyat yoldaşı var, övladları, nəvələri var, eşqə düşür, ailəsini dağıdır və gənc xanımla evlənir. Bu psixologiyada da var ki, kişilər 55 yaşından sonra ikinci cavanlıq dövrünü yaşayır. Xanımlarda intim həyat bir dəfə olursa və onlar yaşa dolandan sonra ömürlərini övladlarına, nəvələrinə həsr edirlərsə, ikinci cavanlıq dövrünü yaşayan kişilər yenidən gənc xanım tapıb ailə qurmağa üstünlük verirlər. Mənə elə gəlir ki, statistikada əksini tapan da belə kişilərdir. Əlbəttə, onların arasında xasiyyəti uyğun gəlməyənlər də var. Amma bu çox az faiz təşkil edə bilər. Çünki 30-40 il bir yerdə yaşayan insan artıq uşaqları yerbəyer edib və bir-birinə daha çox bağlanır, daha çox yardımçı olmaq istəyir".
   M.Əzizova hesab edir ki, sosial-iqtisadi amillər 60 yaşdan yuxarı boşanma hallarına az təsir göstərə bilər. Bu da yerli mədəni ənənələrlə bağlıdır. Yəni Azərbaycan mentalitetində, bir qayda olaraq, övladlar böyüdükdən sonra valideynləri maliyyələşdirir və onların güzəran problemi olmur. M.Əzizovanın verdiyi məlumata görə sosial problemlərlə bağlı boşanmalar, əsasən 25-35 yaş arasında daha çox müşahidə olunur. Ekspert bildirdi ki, qeyd edilən amillərlə yanaşı, yaşlı qadınları boşanmaya vadar edən səbəblər də var: "Bunlar arasında alkoqolizmi qeyd etmək olar. O, məcbur olur, artıq uşaqlar böyüdüyünə görə fikirləşir ki, gedib övladımın yanında qalacam. Bundan başqa, əmlak mübahisələri də boşanmaya gətirib çıxarır. Bir-birinin acığına boşanır və əmlakı bölürlər. Ancaq bunlar individual xarakterli ola bilər. Daha çox ikinci ailə qurmaq həvəsi təsir göstərir. Ona görə ki, bu yaşda psixoloji amil var. İnsanlar bu yaşda tək qalmaqdan qorxduğuna görə boşanmağa başqa səbəbdən meyl etməz". M.Əzizovanın sözlərinə görə, əvvəlki illərlə müqayisədə yaşlı insanlar arasında boşanma hallarının artmasının digər səbəbi cəmiyyətdə ağsaqqal statusunun itməsidir: "Bir neçə il bundan öncə ağsaqqal deyəndə insanın gözü önünə hörmət anlayışı gəlirdi, yaxud ailədə münaqişə var idisə, onun həllinə ilk növbədə ağsaqqallar qarışırdı. Ona görə ki, ağsaqqalın, təhsilindən və dünyagörüşündən asılı olmayaraq, cəmiyyətdə hörməti var idi. Cavanlar da ağsaqqala qulaq asırdı. Amma indi bu hörmət itibsə, günah ağsaqqalın özündədir. O özünü elə aparmalıdır ki, həmin hörməti qazansın. Ağsaqqalların statusu, həyat tərzi çox aşağı düşüb. Ailədə problem varsa, ağsaqqal onun həllinə dəvət edilmirsə, artıq elçiliyə daha çox cavan adamlar gedirsə, yaşlı adamlar arasında alkoqolizmlə məşğul olanların sayı artıbsa, deməli onların həyat tərzi öz hörmətilə keçmişdə qalıb".
   

Dünən Ağır Cinayətlərə Dair İşlər üzrə Məhkəmədə qardaşının həyat yoldaşını qətlə yetirməkdə təqsirləndirilən Yevlax rayon sakininin cinayət işi üzrə hazırlıq iclası keçirilib.
   APA-nın xəbərinə görə, hakim Dadaş İmanovun sədrliyilə keçirilən iclasda məhkəmə baxışı martın 3-nə təyin olunub.
   İttihama görə, 2009-cu il oktyabrın 30-da rayon sakini, 22 yaşlı Nicat Cavadov qardaşının həyat yoldaşı, 29 yaşlı Xəyalə Cavanşirovanı bıçaqla qətlə yetirib. Hadisə qısqanclıq zəminində törədilib. Cinayəti törədən N.Cavadov isə hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən saxlanıb. Təqsirləndirilən şəxs Cinayət Məcəlləsinin 120.1-ci (qəsdən adam öldürmə) maddəsilə ittiham olunur.
   

Elmina Kazımzadə: "Yeni dərsliklərdə məlumatın birtərəfli verilməsinə üstünlük verilmir"
   
   Əjdər Ağayev: "Nərimanov barədə milli-azadlıq uğrunda mübarizə apardığı kəlməsini yazmaqdansa, Azərbaycanın dövlətçiliyi uğrunda mübariz olduğu yazılmalı idi"
   
   Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra onun dərsliklərində də dəyişikliklər baş verib. Orta məktəblərdə tədris olunan dərsliklərin də müasir dövrün tələblərinə uyğunlaşdırılması istiqamətində bir sıra addımlar atılıb. Qeyd edək ki, əsasən humanitar fənlərlə bağlı olaraq dərsliklərin məzmununda əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verib.
   Bu da başadüşüləndir, belə ki, sovet dövrünün məhsulu olan dərsliklər xalqımızın milli-mənəvi dəyərləri, azadlıq ideyaları ilə tərs-mütənasib olmaqla yanaşı, yalançı beynəlmiləlçiliyi təbliğ edirdi. Bu mənada dərsliklərin, xüsusən də, humanitar fənlərlə bağlı olanların məzmununun dəyişdirilməsi labüd idi. Amma bəzən elə olur ki, məzmunu dəyişdirilən bu yeni dərsliklərdə də bir sıra çatışmazlıqlar üzə çıxır. Belə ki, orta məktəbin 3-cü sinifləri üçün nəzərdə tutulan "Oxu kitabı" dərsliyində keçən əsrin 20-ci illərində Azərbaycanda Sovet hakimiyyətinin qurulması uğrunda çarpışan Nəriman Nərimanov barəsində ona heç bir aidiyyəti olmayan bəzi fikirlər yer alıb. Qeyd edək ki, həmin dərslik 2008-ci il buraxılışıdır. Bu barədə qəzetimizə məlumat verən valideynlərdən biri kitabın həmin şəxs barəsində olan bölməsində "Nəriman Nərimanov Azərbaycanda milli-azadlıq hərəkatı uğrunda mübarizə aparıb" fikirlərinin yer aldığını dedi: "Bilirik ki, bu şəxsin Azərbaycanda azadlıq hərəkatına heç bir dəxli yoxdur. O, sadəcə olaraq, sovet hakimiyyətinin qurulması istiqamətində mübarizə aparıb. Gələcəyimiz olan övladlarımızın vətənpərvərlik, Vətənə, millətə sədaqət ruhunda tərbiyə edilməsində, onların ölkənin müstəqillik atributlarına hörmətlə yanaşmasında dərsliklərin böyük rolu var. Dərsliklərdə bəzən həqiqətdən uzaq fikirlərin yer alması isə uşaqlarımızın Vətənə məhəbbət ruhunda tərbiyə olunmasına xeyirdən çox ziyan vurur. Bu uşaq gələcəkdə, böyüdükdən sonra ibtidai sinifdə öyrəndiyi bəzi fikirlərin həqiqəti əks etdirmədiyini anladıqda, ona Vətənə hansı məhəbbət hiss formalaşa bilər?"
   Mövzunun aktuallığını nəzərə alaraq, mütəxəssislərə müraciət etdik. Müasir Təhsil və Tədrisə Yardım Mərkəzinin koordinatoru Elmina Kazımzadə məsələyə ağ və qara prizmadan yanaşmağın əleyhinədir. O, problemdən çıxış yolunu məlumatların birtərəfli verilməsi ənənəsinə son qoyulmasında görür: "Yeni tədris proqramı əsasən uşağın düşüncəsinə yönələn, onun dünyagörüşünü genişləndirən istiqamətdə olacaq. Məlumat bolluğu əsasında o özünə lazım olan məlumatları seçmək şansı əldə edəcək. Ona görə də yeni dərsliklərdə dəyişikliklər olmasa da, o, yeni tələblərə uyğunlaşdırılacaq. Dediyiniz dərslik yeni qiymətləndirilmə sisteminə keçirilmədiyindən, bu barədə heç nə deyə bilmərəm. Uşaq, bir vətəndaş kimi, müəyyən məlumatı necə qiymətləndirməyi özü müəyyənləşdirməlidir. Tənqidi yanaşma əsasında və faktın hərtərəfli qavranılması ilə başa düşməliyik ki, vəziyyət nə yerdədir. Ümumiyyətlə, belə məsələlərin uşağa aydınlaşdırılmasını müəllimin səlahiyyətinə vermək olar. O, Nəriman Nərimanovun tarixdə çox mübahisəli rolunu göstərə bilər. Müəyyən tanınmış şəxslərin tarixdə müxtəlif obrazları verilir. Bu obrazların müxtəlifliyi nəticəsində şagird onu qiymətləndirə və qavraya bilər. Yəni məsələyə birtərəfli yanaşma müəyyən belə stereotiplərə gətirib çıxarır. Müəllim bir insanı müxtəlif tarixi kontekstlərdə, müxtəlif obrazlarda təqdim etməklə şagirdi sərbəst düşünməyə yönəldə bilər. Hər şey müəllimin qabiliyyətindən asılıdır. Uşaq bütün nüansları bilməlidir. Məsələyə qara və ağ nöqteyi-nəzərdən yanaşsaq, bu o qədər də produktiv olmayacaq. Yeni dərsliklərdə məlumatın birtərəfli verilməsinə üstünlük verilmir. Burada uşağın biliyilə bərabər, onun biliyi qiymətləndirmə qabiliyyəti də vurğulanır. Həm də həmin dərsliklərə əlavə olaraq müəllimin ustalığını artıran vəsaitlər də hazırlanır. Bu zaman müəllimə bir neçə seçim imkanı da verilir ki, seçim etmək də müəllimin özündən asılıdır".
   Azərbaycan Təhsil Şurasının sədri Əjdər Ağayev isə Nəriman Nərimanovun həqiqi mənada Azərbaycanda milli-azadlıq uğrunda mübarizə apardığına əmindir: "O həmin dövrün ziyalıları arasında seçilən, rəhbər missiyasında qəbul edilən və ideoloji maarifçilik işlərinin başında duran adam olub. Lakin onun bir səhvi olub. Lenin başda olmaqla, bolşeviklər ona təklikdə heç də edə bilməyəcəklərini, bolşeviklərin köməyilə hakimiyyət qursalar Azərbaycanın müstəqil olacağını vəd edib.
   Əslində o, Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda, ölkəmizə qarşı çıxan daşnakların hərəkətlərinə, o cümlədən Stepan Şaumyana qarşı ən qatı mübariz olub. Bununla Şaumyanın daşnak və azərbaycanlıların düşməni olduğunu sübut edib.
   Nərimanov işıqlı və geniş əhatəli şəxsiyyət olduğundan, onu birtərəfli və adi ümumi təsəvvürlərlə görmük mümkün deyil. Əslində Nərimanov barəsində milli-azadlıq uğrunda mübarizə apardığı kəlməsini yazmaqdansa, Azərbaycanın dövlətçiliyi, müstəqil olması uğrunda mübariz olduğu yazılmalı idi. O müstəqil dövlət quruculuğu uğrunda çalışırdı. Sadəcə olaraq onu aldatdılar, səhvini anladıqda isə ürəyi partladı".
   

Bakı-Novxanı (Dənizkənarı) yolunda qəza baş verib.
   Saat 21 radələrində Famil Cəlilovun idarə etdiyi "50 BU 772" dövlət nömrə nişanlı "VAZ 2109" markalı avtomobil saatda 120-140 kilometr sürətlə hərəkət edərək, Hacıyev Behbudun idarə etdiyi "10 UC 579" dövlət nömrə nişanlı "Toyota Corolla" markalı avtomaşına dəyib, daha sonra isə arxadan gələn Mərdanov Mürvətin idarə etdiyi "35 BC 654" dövlət nömrə nişanlı "VAZ 21011" avtomobillə toqquşub.
   Qəza nəticəsində "VAZ 21011" maşınında olan adı hələlik dəqiqləşdirilməmiş sərnişin xəsarət alıb. DYP əməkdaşları hadisə yerinə gəlib. Faktla bağlı cinayət işi açılıb, araşdırma aparılır.
   

Fevralın 24-də saat 18.00 radələrində Bakının Yasamal rayonunda yanğın hadisəsi baş verib. Yasamal rayon Polis İdarəsinin 29-cu polis bölməsindən Lent.az-a verilən məlumata görə, hadisə Bünyadzadə küçəsi 2, mənzil 50 ünvanında olub.
   7-ci mərtəbədəki evdə kirayədə yaşayan İmişli rayon sakini, 1985-ci il təvəllüdlü Məlikrzayev Elnur Balamirzə oğlunun mənzilində qısaqapanmadan yanğın baş verib. Nəticədə mənzil və içindəki əşyalar 3 kv.m sahədə yanıb. Hadisə nəticəsində xəsarət alan olmayıb. Yanğın dərhal söndürülüb, digər mənzillərə keçməsinin qarşısı alınıb.
   

İqtisadi İnkişaf Nazirliyi istehlakçılara üzərində istehsalçısı barədə məlumatlar olmayan "çovdar çörəyi" və "pəhriz çörəyi"ni almamağı tövsiyə edir.
   Nazirliyin mətbuat xidmətindən Milli.Az xəbər portalına daxil olan məlumata görə, İqtisadi İnkişaf Nazirliyi yanında Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidmətinin əməkdaşları Bakı şəhəri, Badamdar qəsəbəsi, 2-ci yaşayış massivi, 257 ünvanında fiziki şəxs İmtiyaz Babayevə məxsus çörəkbişirmə sexində apardığı yoxlama zamanı sexin anbarında yalnız 1-ci növ buğda unu olduğu halda, bu undan bişirilmiş çörəyin "çovdar çörəyi" və "kəpəkli çörək" kimi markalanmaqla ticarət şəbəkəsinə buraxıldığı müəyyən edilib.
   Bundan başqa, sexə baxış keçirilərkən üzərində "pəhriz çörəyi" yazılmış etiketlər də aşkar edilib. Araşdırmalar zamanı sahibkarın "çovdar çörəyi" və "pəhriz çörəyi" istehsalı üçün uyğunluq və gigiyenik sertifikatlarının olmadığı, habelə malların üzərinə vurulan etiketlərdə istehsalçının adının göstərilmədiyi də üzə çıxıb.
   Bununla əlaqədar, "çovdar çörəyi" və "pəhriz çörəyi" istehsalının dayandırılması və məhsul istehsalı zamanı qüvvədə olan qanunvericiliyin tələblərinə əməl edilməsi barədə sahibkar İmtiyaz Babayevə icrası məcburi göstəriş verilib. Eyni zamanda, haqsız rəqabət və istehlakçıların çaşdırılması hallarına yol verdiyi üçün İ.Babayev barəsində antiinhisar qanunvericiliyinin pozulması əlamətləri üzrə iş qaldırılıb.
   
   

Bakıda idman-sağlamlıq mərkəzində yanğın olub.
   Fövqəladə Hallar Nazirliyinin internet saytının yaydığı məlumata görə, srağagün axşam saatlarında Nəsimi rayonunda iyirmi iki mərtəbəli yaşayış binasının 1-ci və 2-ci mərtəbələrində yerləşən, vətəndaşa məxsus idman-sağlamlıq mərkəzinin 2-ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 550 kv.m. olan saunanın konstruksiyaları 54 kv.m. sahədə yanıb.
   Binanın 5 sakini yanğınsöndürənlər tərəfindən təxliyə olunub, idman-sağlamlıq mərkəzinin qalan hissəsi və mənzillər yanğından mühafizə olunub.
   Yanğın saat 22:03-də yanğınsöndürənlər tərəfindən söndürülüb.
   

Bakıda marşrutda daha bir cibgir "iş başında" yaxalanıb. Bu barədə məlumatı "OLAYLAR"a Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsindən veriblər. Hadisə fevralın 23-də axşam saatlarında baş verib.
   183 saylı xətt marşrutunda əvvəllər məhkum olunmuş Sərdar Həsənquliyev Bakı şəhər sakini Sevda Musasoyun mobil telefonunu oğurlamağa cəhd edib. Nəsimi Rayon Polis İdarəsi 19-cu Polis Bölməsinin əməkdaşları cibgiri hadisə yerində yaxalayıb.

Ölkə əhalisinin təqribən 40%-i və sənaye potensialının 70%-nin cəmləşdiyi Abşeron yarımadası ekoloji problemlərin məngənəsində çırpınır desək, yəqin ki, yanılmarıq.
   Yarımadanın başlıca problemlərindən biri torpaqların çirklənməsi ilə bağlıdır. Ümumi sahəsi 222 min hektar olan Abşeron yarımadasının yararsız torpaqlarının ümumi sahəsi - 33 min ha, o cümlədən neftlə çirklənmiş torpaqların sahəsi - 10,6 min ha təşkil edir.
   Ekoloji problemləri yaradan əsas səbəblər neft-qaz hasilatı və qazma işləri zamanı torpaqların neft və lay suları ilə çirkləndirilməsi, uzun illər ərzində lay sularının idarə olunmaması səbəbindən neftlə çirklənmiş süni göllərin və gölməçələrin əmələ gəlməsi, neft emalı zamanı əmələ gələn tullantıların ərazilərdə toplanmasından ibarətdir.
   Digər ekoloji problem kanalizasiya sistemlərinin vəziyyəti ilə bağlıdır. Bakı şəhəri ərazisində il ərzində təqribən 560 mln kub metr həcmində tullantı suları formalaşır. Bu suların 164 mln m3 bioloji, 23 mln m3 mexaniki təmizləmədən keçdiyi halda, 373 mln m3 tullantı suları isə təmizlənmədən dənizə və daxili su hövzələrinə axıdılır.
   
   Poliqonlar standartlara cavab vermir
   
   Tullantı suları ilə birlikdə su hövzələrinə neft məhsulları, asılı maddələr, sulfat birləşmələri, xlorid duzları, səthi aktiv maddələr, fenol və müxtəlif ağır metallar atılır.
   Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasının ən ciddi ekoloji problemlərindən biri də bərk tullantıların idarə olunması ilə bağlıdır. Yarımadada olan 5 məişət tullantıları poliqonunun ümumi sahəsi- 232,5 ha-dır. Qeyri-qanuni zibilliklərin sahəsi isə 448,6 ha-dır ki, bunların da sayı 128-ə çatıb.
   Rəsmi fəaliyyət göstərən poliqonlar ekoloji norma və standartlara cavab vermir. Belə ki, poliqonların əraziləri hasara alınmamış və nəzarət təşkil olunmamışdır, tullantılar boşaldılandan sonra torpaq qatı ilə örtülərək basdırılmır. Çeşidlənmə aparılmadığından, təhlükəli və bir sıra sənaye tullantıları məişət tullantıları ilə birlikdə poliqonda yerləşdirilir.
   Civə üsulu ilə kaustik soda və xlor istehsalı zamanı əmələ gələn təhlükəli tullantılar Sumqayıt şəhərində və ümumilikdə Abşeron yarımadasında böyük ekoloji problemlər yaradan amillərdəndir.
   Atmosferin çirklənməsi də Bakının əsas ekoloji problemlərindən biridir. Son illər əsasən köhnə avtomobillərin hesabına nəqliyyat vasitələrinin sayının artması, havaya atılan zərərli maddələrin tutulması üçün qaz təmizləyici və toztutucu qurğuların azlığı, poliqonlarda tullantıların yandırılması səbəbindən atmosfer havasına atılan zərərli maddələrin miqdarının artması, atmosferi çirkləndirməklə, ətraf mühit və insanların sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradır. Respublika üzrə 2008-cı ildə atmosferə 875,1 min ton zərərli maddə atılmışdır ki, bunun da 344,2 min tonu sənayenin, 530,9 min tonu isə avtonəqliyyatın payına düşür. Bakı şəhəri üzrə isə atmosferə atılan tullantıların 373,3 min tonu avtonəqliyyatın, 271,9 min tonu isə stasionar mənbələrin payına düşür.
   Abşeron yarımadasında ümumi sahəsi 3325 ha qədər olan 200-dən artıq göl mövcuddur. Bu göllərə il ərzində 41,5 mln. m3 çirkab sular axıdılır. Həmin göllərin ətraf mühitə təsiri torpaqların deqradasiyaya uğraması və şoranlaşmasından, səviyyənin qalxması nəticəsində əlavə torpaq sahələrinin su altında qalmasından, buxarlanma nəticəsində karbohidrogenlər və digər zərərli maddələrin atmosferə atılmasından, yaşayış məntəqələrinə, müəssisələrə, yollar və digər kommunikasiya xətlərinə xələl yetirilməsindən ibarətdir.
   Daha çox çirklənməyə məruz qalan Böyük Şor, Bülbülə, Qırmızıgöl, Hacı Həsən və Çuxurdərə gölləridir.
   Böyük Şor Abşeron yarımadasının ən böyük gölü olmaqla Binəqədi, Sabunçu və Nərimanov rayonları ərazisində yerləşir. İlk dövrlərində göl əsasən yeraltı sularla qidalanırdısa, hazırda bura çoxsaylı çirkab axınları mövcuddur. Su səthi 1300 ha, uzunluğu 10 km, eni 1,5-2,0 km, dərinliyi 4-8 m olan bu gölə axıdılan çirkab suların gündəlik həcmi 15,2 min m3 təşkil edir. Bu günə qədər gölün qurudulmuş ərazisi 15 ha qədərdir.
   
   Ən çox çirklənmiş ərazilər
   
   Suların tərkibində neft məhsullarının, fenolların, səthi-aktiv maddələrin, ağır metalların və digər zəhərli maddələrin qatılığı yol verilən normadan dəfələrlə çox olduğundan, dib çöküntülərində radionuklidlərin artması müşahidə olunur. Yaşayış massivlərində kanalizasiya sistemləri tikilmədiyindən, təsərrüfat-məişət tullantı sularının gölə və ətraf ərazilərə axıdılması ekoloji vəziyyəti daha da kəskinləşdirir.
   Abşeronun neft və neft məhsulları ilə ən çox çirklənmiş torpaq sahələri Qaradağ, Binəqədi, Sabunçu, Suraxanı, Əzizbəyov və Səbail rayonlarının ərazilərindədir.
   Abşeron yarımadasının digər gərgin ekoloji sahəsi Bakı Buxtasıdır. Ümumi sahəsi 50 km2, sahil xəttinin uzunluğu 20 km olan bu əraziyə axıdılan çirkab suların gündəlik miqdarı - 937,0 min m3 təşkil edir ki, bunun da 750 min m3 məişət çirkab sularının payına düşür.
   Buxtanın çirklənməsi, öz növbəsində, dənizin çirklənməsi, biomüxtəlifliyin azalması və antisanitar vəziyyətin yaranması ilə nəticələnir.
   Sumqayıt Səthi Aktiv Maddələr Zavodunda hazırda istismarda olan civə üsulu ilə xlor istehsalı texnologiyası fiziki və mənəvi cəhətdən köhnəldiyindən, ərazinin civə və xlor kimi çox zərərli maddələrlə çirklənməsinə gətirib çıxarıb.
   Suraxanı rayonu ərazisindəki yod-brom istehsalı zamanı əmələ gəlmiş, tərkibində radioaktiv maddələr olan tullantılar (45 min ton kömür) hələ də bu ərazidə qalmaqdadır. Bakı Yod Zavodunun ərazisində yığılaraq qalaqlanmış radioaktiv tullantılar daş hasar vasitəsilə ətraf mühitdən təcrid olunsa da, bu tullantıların zərərsizləşdirilməsi üçün xüsusi müəssisə fəaliyyət göstərmədiyindən, mövcud vəziyyət radiasiyanın müəyyən olunmuş normativ həddən artıq olmasına gətirib çıxarır.
   Bundan başqa, neftqazçıxarma və neft emalı müəssisələrində formalaşmış 142300 ton neft tərkibli şlam müəssisələrin ərazilərində saxlanır.
   
   Maliyyə böhranı bəzi ekoloji layihələrə təsir göstərib
   
   Mətbuatda gedən məlumatlara görə, Dövlət Neft Şirkəti neftin qiyməti sabitləşənədək iri ekoloji layihələrin icrasını dayandıracaq. Dünya bazarında neftin ucuzlaşması Azərbaycanın ekoloji siyasətinə təsir edə bilər. Dövlət Neft Şirkətinin ekologiya məsələləri üzrə vitse-prezidenti Muxtar Babayev bildirib ki, dünya bazarında neftin 140 dollardan 60 dollara qədər ucuzlaşması şirkətin gəlirlərinin azalmasına səbəb olub. Buna görə də ekologiya ilə bağlı bəzi layihələrin təxirə salınması istisna edilmir. Amma ADNŞ vitse-prezidentinin sözlərinə görə, indi həyata keçirilən ekoloji layihələr, xüsusilə Abşeronda neftlə çirklənmiş ərazilərin təmizlənməsi işləri dayandırılmayacaq. Cənab Babayevin sözlərinə görə, ərazilərdə çirklənmənin tərkibi müxtəlifliyilə seçilir. Odur ki, hər bir ərazidə ayrıca monitorinq aparılmalıdır. Mütəxəssislərin fikrincə, bəzi tullantıları sonradan emal edib xammal kimi istifadə etmək mümkündür. Neft şirkətinin ekologiya idarəsinin rəisi Azər Əliyevin sözlərinə görə, Abşeronda 3200 hektardan çox ərazi neftlə çirklənib və artıq onların təxminən 10 faizində təmizləmə işləri aparılıb: "Hər hektar üçün təmizlənməyə orta hesabla 100-200 min dollar tələb olunur. Bu işləri Neft şirkəti özü gördüyü üçün ucuz başa gəlir".
   Neftlə çirklənmiş ərazilərin kütləvi təmizlənməsi Dünya Bankının 3 layihəyə ayırdığı 164 milyon dollar kreditin hesabına aparılacaq. Qeyd edək ki, təmizlənmiş ərazilərdə yaşıllaşdırma işlərinin aparılması da nəzərdə tutulur.
   
   Ekoloji tarazlıq pozulur
   
   Abşeron yarımadasında torpaqların neftlə çirklənməsi ekoloji tarazlığın pozulmasına gətirib çıxarır. Bu isə, öz növbəsində, canlı orqanizmlər, həmçinin orqanizmlərin yaşaması üçün zəruri olan havanın, suyun, torpağın çirklənməsinin təhlükəli xarakter aldığı anlamına gəlir.
   Geologiya-mikrobiologiya elmləri doktoru Aydın Əhmədovun sözlərinə görə, yanacaq-energetika sahəsinin ətraf mühitə, atmosferə vurduğu ekoloji ziyanı nəzərə alan dünya alimləri indi ekoloji cəhətdən təmiz enerji mənbələrinə üstünlük verir. Almaniyada keçirilən konfransda 150-dən artıq ölkə, 2015-ci ildən başlayaraq, dünya üzrə 1 milyarddan artıq insanın yenilənən mənbələrdən alınan enerji ilə təminat öhdəliklərini götürüb. Külək enerjisi üzrə almaniyalı ekspert C.Morqanın fikrincə, qazma yanacaqlardan fərqli olaraq, yenilənən mənbələrdən alınan enerji növü iqlim üçün daha gərəklidir. Ekspert hesab edir ki, külək enerjisindən zəhərli karbon-dioksid qazı ayrılmır.
   Yerdən qazma yanacaq növlərindən istifadənin ətraf mühitə təsiri nəticələrindən biri olaraq, iqlimin istiləşməsini göstərirlər. Bu baxımdan dünya dənizşünas alim və tədqiqatçıları Arktik okeanda həyat şəraitini tədqiq etmək təşəbbüsü ilə çıxış edir.
   Bir sıra ekoloq alimlərin fikrincə, elmi texnologiyanın müasir inkişaf həddinin nəticəsidir ki, ətraf mühitə, atmosferə buraxılan zəhərli qazlar, başqa kimyəvi maddələr, eyni zamanda kosmik uçuşlar atmosfer təbəqəsinin ozon qatında dəliklər açaraq, Yer planeti və onun bütün canlı varlıqları üçün təhlükə yaratmış olub. Artıq bu təhlükənin fəsadlarından biri olaraq qlobal istiləşməni göstərmək kifayətdir. Qoruyucu ozon qatı artıq həyat üçün təhlükəli olan normadan artıq günəş şüalarının qarşısını ala bilmir. Müasir dövrün qlobal ekoloji problemi o qədər mürəkkəb və dərindir ki, biz onun bütün sahələrinə toxuna bilmərik. Ancaq bizim üçün aktual olan, həm də narahatlıq doğuran Xəzər dənizinin mövcud ekosistemini bilmək maraqlı olardı. Amerikanın nüfuzlu "Times" qəzetinin yazdığına görə, Xəzər dənizinin çirklənməsində başlıca rolu Rusiyanın Volqa çayı oynayır. Rusiyanın bir sıra sənaye tullantıları Volqa çayı vasitəsilə Xəzərə axıdılır. Bu da, təbii ki, dənizin ekologiyasına öz mənfi təsirini göstərir.
   Ekspertlər bildirir ki, indiki dövrdə Xəzər dənizinin 3 əsas problemi var. Onlardan birincisi ekoloji problem adlanır. Çirkab sularının dənizə axıdılması, gəmilərdə baş verən qəzalar, çayların gətirdiyi çirkli sular burada ekoloji problemi yaradan səbəblər sırasındadır. Azərbaycandan hər il Xəzər dənizinə 300-400 mln.m3 çirkab suları axıdılır. Bu su hövzəsinə son 10 ildə 1 mln ton neft axmışdır. Bu səbəbdən də Xəzər dənizində ikinci problem olan bioloji problemin yaranmasına gətirib çıxarmışdır. Dənizin çirklənməsi onun oksigenlə təminatı, balıqların kürü tökmə şəraiti pisləşmişdir.
   Qazaxıstanın tətbiqi ekologiya agentliyinin Atrau ofisinin məsləhətçisi A.Bolşovun bildirdiyinə görə, Xəzər dənizində 1978-1995-ci illərdə 1200-dən artıq neft quyusunu su basıb və nəticədə bəzi quyulardan neft sızaraq dənizə axıb. Bolşovun UPI agentliyinə verdiyi məlumata əsasən, Xəzər dənizində çirklənmə əmsalı maksimum mümkün səviyyədən, yerindən asılı olaraq, 1,5-11,8 dəfə çoxdur.
   Məsələn, misin Xəzərin şimalındakı miqdarı maksimum mümkün səviyyədən 3,9 dəfə çoxdur. Sinkin miqdarı isə Türkmənistan sahillərində 7,2 dəfə çoxdur. Hər iki ağır metalın suda yaşayan canlılara məhvedici təsir göstərdiyi məlumdur. Nərə balığı və ağ balıq növlərinin kütləvi şəkildə məhvi müşahidə olunur. Beləliklə, ekoloji problemin meydana çıxması və nəticədə ekoloji tarazlığın pozulması bəşəriyyəti, bütün substansiyanı (maddi aləmi), canlı varlıqları məhv edə bilər ki, bu da təhlükəli bir tendensiyadır.
   
   Prezidentin tədbirlər planı necə yerinə yetirilib?
   
   Abşeron yarımadasında və ümumilikdə Respublikada ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılması məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən 28 sentyabr 2006-cı il tarixli "Azərbaycan Respublikasında ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına dair 2006-2010-cu illər üçün Kompleks Tədbirlər Planı" təsdiq olunub. Abşeronun ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması üçün bu tədbirlər planı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Ümumi sahəsi 222 min hektar olan Abşeron yarımadasının neftlə çirklənən 33 min hektara yaxın ərazisi tamamilə təmizlənməli idi. Amma müşahidələr göstərir ki, rekultivasiya işləri kompleks halda həyata keçirilməyib və daha çox imitasiya xarakteri daşıyıb. Bibiheybət neftçıxarma sahəsində yararsız hala düşmüş 565 hektar ərazidən 140 hektar torpaq sahəsinin rekultivasiya işləri Görülüb. Əraziyə ağaclar əkilib, yaşıllaşdırma işləri aparılıb.
   Bu ilin 9 ayının yekunlarına dair hökumətin müşavirəsində prezident İlham Əliyev 2010-cu ili "Ekologiya ili" elan etdi. Yuxarıda yazılanları ümumiləşdirərək qeyd edə bilərik ki, 4 illik tədbirlər planının icrası zamanı ekoloji problemlər dərindən öyrənilib. 2010-cu ildə ekoloji problemlərin həlli baxımdan ETSN-nin və digər dövlət qurumlarının üzərinə ağır yük düşür.
   Bakı Buxtasının, Bibiheybət zonasının, Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Hava Limanının ətrafının, Abşeron yarımadasındakı göllərin, neftlə çirklənmiş torpaqların, lay suları altında qalmış sahələrin və digər istehsal tullantıları ilə çirklənmiş ərazilərin ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması, məişət tullantılarının idarə olunması sxeminə uyğun Abşeron yarımadasında formalaşan tullantıların idarə olunmasının təkmilləşdirilməsi və s. məsələlərin gələn ildə öz həllini tapacağına ümid edirik.
   
   Yazı Prezident Yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun elan etdiyi müsabiqəyə təqdim olunur

Son günlərdə ölkə gündəmində olan məsələlərdən biri də "Azərittifaq"ın səlahiyyətlərinin artırılması ilə bağlıdır. Bu mövqedən çıxış edənlər hesab edir ki, "Azərittifaq"ın səlahiyyətlərinin artırılması kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsal və emalının artımına müsbət təsir göstərər.
   Yayılan məlumatlara görə isə, Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsində "Kənd təsərrüfatı kooperasiyası haqqında" qanun layihəsi hazırlanır. Qanun layihəsinin parlament müzakirələrinə çıxarılması nəzərdə tutulur. Sözügedən komitənin sədri Eldar İbrahimov bundan əvvəl kooperasiya ilə bağlı aşağıdakıları bildirib: "Kənd təsərrüfatı kooperativləri dünyanın hər yerində, o cümlədən Avropanın ən inkişaf etmiş ölkələrində - Almaniyada, İngiltərədə, Fransada, Avstriyada və digərlərində mövcuddur. Ümumiyyətlə, kooperasiya nə deməkdir? Kooperasiya istehsalçıdan - məhsul istehsal edən fermerdən tutmuş həmin məhsulun emalı, saxlanması, onun bazara çıxarılaraq satışının təşkilinə qədər bütün məsələləri özündə ehtiva edən bir sistemdir. Məsələn, bu gün kənddə istehsalla məşğul olan fermer sahədə işləyir.
   Belə olan halda, o məhsul istehsalında iştirak etsin, yoxsa onu emal müəssisəsinə gətirsin və ya bazara çıxarıb satışı ilə məşğul olsun? Bu bir adamın görəcəyi iş deyil. Tədarükçü, emalçı və istehsalçı - bunlar hamısı bir sistemdir". E.İbrahimovun sözlərinə görə, fermerlər tək özləri üçün heç nə edə bilmirlər.
   Komitə sədrinin fikrincə, Bakının rayonları kənd rayonları ilə müqavilə bağlamalı və kənd təsərrüfatı məhsullarına ehtiyacını o sənəddə göstərməlidir. Kənd rayonunda isə bu ehtiyaclara müvafiq istehsal həyata keçirilməlidir: "Elə hesab edirəm ki, "Azərittifaq" yenidən bu işi öz üzərinə götürərsə, çox məqsədəmüvafiq olar. Həm fermerlərin işi yüngülləşər, həm də bazarlarda rəqabət əsasında ucuzlaşma baş verər.
   Bir sözlə, hesab edirəm ki, kooperasiya sistemi Azərbaycanda kənd təsərrüfatı məhsullarının, bu məhsulların rəqabət qabiliyyətinin daha da artırılmasına və onların Avropa standartlarına daha uyğun gəlməsinə öz töhfəsini verə bilər".
   "Azərittifaq"ın sədri, deputat Eldar Quliyev isə "Modern.az" saytına açıqlamasında bildirib ki, hazırda "Azərittifaq"ın fəaliyyəti daha çox kağız üzərindədir: "Keçmişdə tədarüklə ancaq biz məşğul olurduq.
   O zaman dövlət sifarişləri olurdu. Müstəqillik əldə edildikdən sonra bütün sahələrdə özəlləşdirilməyə start verildi, kooperasiyanın özündə də müəyyən dəyişikliklər oldu. O cümlədən kənd təsərrüfatını tədarük edən müəssisələrdə də. Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin sədri Eldar İbrahimovun qaldırdığı məsələ sırf dövlət sifarişilə bağlıdır. Keçmişdə bunu biz edirdik və lazım olan məqamda subsidiyalar da verilirdi.
   O zaman Bakı, Sumqayıt, Mingəçevirdə böyük şəbəkələr var idi. Təəssüflər olsun ki, "budka əməliyyatı" dövründə "Azərtittifaq"a aid binalar da bu ad altında söküldü. Bu gün bizim Bakıda kənd təsərrüfatı məhsullarının satışını təşkil etməyə problemimiz yoxdur. Ancaq bunun üçün bizə satış yeri lazımdır. Sadəcə, biz bu satışı müasir standartlara uyğun şəkildə təşkil etməyi planlaşdırırıq"
   Eldar Quliyev hazırda Kənd Təssərrüfatı Nazirliyi tərəfindən təşkil olunan kənd təsərrüfatı məhsullarının satış yarmarkası barədə belə deyib: "Düzdür, belə yarmarkalar Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən keçirilir. Amma gəlin baxaq, həmin yarmarkalarda lazımi şərait varmı? Payızda, qışda qarın, yağışın altında, yayda isə 40 dərəcə istidə ərzaq məhsulları satılır. Hamıya məlumdur ki, yay aylarında ərzaqdan zəhərlənmə halları artır. Bunun qarşısının alınması yolu ilk növbədə yaxşı şəraitdən keçir. Biz isə elə yerlər istərdik ki, qışda isti, yayda sərin olsun".
   Deputatın bildirdiyinə görə, "Azərittifaq" həm Nazirlər Kabinetinə, həm də İqtisadi İnkişaf Nazirliyinə belə bir təklif verib ki, ya Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti, ya da İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin nəzdində onlara yer ayrılsın: "Biz də həmin yeri avadanlıqla təchiz edək. Sonra isə kənd təsərrüfatı məhsulları gətirək. Dövlətin nəzarəti altında həmin məhsulların satışını təşkil edək. Digər tərəfdən, kənd təsərrüfatı məhsullarını istehsal edənlərin özlərinə də bu bazarda məhsullarının satışı üçün şərait yarada bilərik".
   Onun sözlərinə görə, hələlik "Azərittifaq"ın müraciətinə cavab yoxdur: "Burada yerin ayrılması məsələsi var. Bu gün Bakıda tikilən mənzillərin 15 faizi Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin mənzil fonduna verilir. İcra Hakimiyyəti bir neçə binada birinci mərtəbəni götürsün. Onu yarmarka edək. Bu yarmarka onların nəzdində qalsın. İcarə pulunu da verməyə hazırıq. Bu praktika dünyanın bir neçə ölkəsində var. Eldar İbrahimov da bu məsələni qaldırıb ki, hansısa şəkildə dəstək lazımdır. Bu həm də bazara yararlı məhsulların gətirilməsinə çıxara bilər. İnanın ki, Azərbaycan bazarlarına gətirilən kənd təsərrüfatı məhsullarının əksəriyətinin mənşəyi məlum deyil və heç bir yerdə yoxlamadan keçirilmir. Sertfikatı olmayan mallar satılır. Bunun nəticəsidir ki, hətta bu gün toylarda da insanlar ərzaq məhsullarından zəhərlənir".
   

Fevralın 22-də fəhlələr Yusif Məmmədəliyev küçəsində yerləşən memarlıq binasının (Atlantlı ev) damını sökməyə başlayıb.
   Bu, paytaxtın mərkəzində (Molokan bağının yanında) 1900-cü ildə barokko üslubunda tikilmiş binadır. Layihənin müəllifliyi məşhur memar Ploşkoya aid edilir.
   Bu bina ölkənin mədəni və memarlıq irsi siyahısına daxil edilib. Şəhər hakimiyyəti uzun müddət binada bərpa işləri aparıldığını iddia edirdi.
   Paytaxt meriyasından hər hansı məlumat və ya şərh almaq mümkün olmayıb. Fəhlələr söküntü işlərilə məşğuldur və heç nə bilmirlər və ya demirlər.
   

Bakıda marşrut avtobusu qəza törədib. Bakı şəhər Baş Polis İdarəsindən APA-ya verilən məlumata görə, hadisə fevralın 23-ü saat 21.00 radələrində Biləcəri qəsəbəsi, R.İsmayılov küçəsi 11 ünvanında qeydə alınıb.
   Hökməli qəsəbə sakini Cəlal Cəlalov idarə etdiyi "Mercedes" markalı 156 saylı xətt mikroavtobusu ilə Babək rayon sakini Ziyafət Adıgözəlovu vurub, sonra isə avtobus maneəyə çırpılıb. Aldığı xəsarətlərdən piyada hadisə yerindəcə dünyasını dəyişib. Avtobusun sürücüsü C.Cəlalov və sərnişinlər - Sulutəpə qəsəbə sakinləri Nuranə Rəhimli və Gülbər Şamxalova müxtəlif xəsarətlərlə xəstəxanaya yerləşdirilib.
   Faktla bağlı araşdırma aparılır.
   

2008-ci il yanvarın 1-dən səhiyyə nazirinin qərarı ilə ölkədəki bütün dövlət səhiyyə müəssisələrində pullu xidmət ləğv olunub. Bu qərar müayinə-diaqnostika, müalicə xidmətlərini əhatə edir.
   Bu sıraya ultrasəs müayinəsi, kompüter tomoqrafiyası və digər bütün müayinə üsulları aiddir. Yalnız yüksək texnologiyalardan istifadə olunan cərrahiyyə əməliyyatlarında pasiyentdən qismən pul alına bilər. Bu vəsait isə əməliyyatın dəyərinin 20 faizindən artıq olmamalıdır. Yəni əməliyyatın xərcinin 80 faizi dövlət vəsaiti hesabına ödənilməlidir.
   Məlumat üçün qeyd edək ki, əvvəlki dövrlərlə müqayisədə Azərbaycan dövlətinin imkanları ilbəil artır. Bir neçə il əvvəl səhiyyənin büdcəsi məhdud olduğuna görə, dövlət tibb müəssisələri müəyyən pullu xidmətə keçdi. Bu pulla sözügedən müəssisələrin kommunal xərcləri, təmir-təchizat işlərinin həyata keçirməsi nəzərdə tutulurdu. Ancaq indi, göründüyü kimi, buna o qədər də ehtiyac yoxdur. Çünki dövlətin imkanları artır. Bir daha qeyd edim ki, söhbət dövlət səhiyyə müəssisələrindən gedir. Ancaq təəssüflər olsun ki, reallıq tamamilə başqadır. Yəni qanunla dövlət səhiyyə müəssisələri əhaliyə pulsuz xidmət etməli olduğu halda, çox vaxt bunun əksini görürük.
   Məsələ ondadır ki, bu gün uşağı hansısa dövlət səhiyyə ocağına aparanda, istər-istəməz, izafi xərclər ödəməli olursan. Nədir həmin izafi xərclər? Həkim diaqnoz qoyandan sonra resept yazır və həmin resepti xəstə yiyəsinə verib deyir ki, get filan iynə-dərmanları al. Bu öz yerində. Adamı yandıran odur ki, iynə-dərman alandan sonra ilkin olaraq yazılan bir neçə iynəni həkim tibb bacısına uşağa vurdurur və hər vurulan iynənin qarşılığında 2 manat pul tələb edir. Deyir ki, bu 2 manat tibb bacısına çatır. Halbuki, uşağın sonraki müalicəsi xəstəxanada deyil, ev şəraitində aparılmalı olur. Üstəlik, uşağı müayinə etdiyinə görə də həkimə ayrıca "hörmət etməli" olursan. Sözün düzü, çox vaxt həkim bunu özü tələb edir. O zaman bunun nəyi dövlət tibb müəssisəsi oldu?
   Burada digər diqqətiçəkən məqamlar da var ki, onları xüsusi qeyd etməyə dəyər. Məsələ ondadır ki, həkimlər dərman firmaları ilə bu və ya digər formada əməkdaşlıq edir. Həkimlər onlara müraciət edən xəstələri yalnız bəlli firmaların dərmanlarını almağa məcbur edir. Bəzi həkimlərin bununla bağlı öz aptekləri də var. Hər vəchlə çalışırlar ki, xəstələr dərmanları həmin apteklərdən alsın. Və yaxud da həkim xəstə üçün resept yazıb deyir ki, dərmanları alandan sonra mütləq mənə dəy. Eyni zamanda, dönə-dönə tapşırır ki, reseptdə yazılandan başqa, yəni əvəzedici dərmanlar əsla olmasın. İynə-dərmanı xəstə alandan sonra, həkim dərman qutularının başını cırıb götürür. Məlumat üçün qeyd edim ki, çox vaxt həmin qutuların üzərində onun hansı firmaya məxsus olması haqda emblemlər olur. Beləcə həmin emblemləri həkim götürüb aptekə gedir və "öz payını" tələb edir.
   

Dəvəçidə "Azercell"dən oğurluq edən qrup zərərsizləşdirilib. Bu barədə APA-ya Dəvəçi Rayon Polis Şöbəsindən (RPŞ) məlumat verilib.
   Məlumatda bildirilir ki, Rayon Polis Şöbəsi əməkdaşlarının həyata keçirdiyi əməliyyat tədbirləri nəticəsində Dəvəçidə "Azercell" MMC-yə məxsus ötürücü qüllədən mis naqilləri kəsərək oğurlayan Abşeron rayon sakini, 30 yaşlı Elmir Rüstəmov, Quba rayon sakini Ayaz Mahmudov və Bakı şəhər sakini Rəşad Kərimov tutulub. Hadisə törədilərkən istifadə olunmuş "Mercedes" markalı avtomaşın da saxlanıb.
   Faktla bağlı Dəvəçi RPŞ-nin istintaq şöbəsi tərəfindən cinayət işi başlanıb, araşdırmalar davam etdirilir.
   

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 52-ci maddəsinə görə, Azərbaycan dövlətinə mənsub, onunla hüquqi və siyasi bağlılığı olmaq, hüquq və vəzifələr daşımaq, habelə ölkə ərazisində doğulmaq Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlığını yaradır. Eyni anlayış "Azərbaycan Respublikasının Vətəndaşlığı Haqqında" 30 sentyabr 1998-ci il tarixli AR Qanununun 12-ci maddəsində də öz əksini tapıb.
   Qanuna görə, vətəndaşlığı olmayan şəxslərin Azərbaycan Respublikası ərazisində doğulan uşaqları da Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları sayılır. Qanunun 12-ci maddəsi belə səslənir: "Əcnəbi vətəndaşların Azərbaycan Respublikasında doğulan uşaqları Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları sayılır". Hesab edirəm ki, maddənin şərhinə ehtiyac yoxdur. Həmin qanunun 11-ci maddəsinin tələbinə görə, ölkəmizdə vətəndaşlığı təsdiq edən sənədlərin sayı:
   1. Doğum haqqında şəhadətnamədən;
   2. Şəxsiyyət vəsiqəsindən və
   3. Vətəndaşların pasportlarından ibarətdir.
   Faktiki olaraq, ölkədə doğulan uşağın doğum haqqında şəhadətnaməsi yoxdursa, o vətəndaş sayılmır?! Doğum faktı tibbi şəhadətnamə ilə təsdiq olunsa da, şəhadətnamənin yoxluğu ilə vətəndaşsızlığa şərait yaranır. Beləliklə, vətəndaşlığa mənsub olmaq bəzi vəzifəli şəxslərin hərəkəti nəticəsində havadan asılı qalır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 145 saylı qərarının 10-cu maddəsinə görə, ölümün və doğumun qeydiyyatı məcburidir. Bu, statistik məlumat kimi əhəmiyyətlidir. AR Ailə Məcəlləsinin 166-cı maddəsinə görə, doğum haqqında şəhadətnamələr ya uşaqın doğulduğu yer üzrə (xəstəxana hansı rayonun ərazisində yerləşirsə), yaxud da valideynlərin və ya onlardan birinin yaşadığı yer üzrə verilməlidir. Bütün hallarda valideynlərin Bakıda yaşamaları təsdiqlənir və BMT Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının Azərbaycan nümayəndəliyinin mandatı ilə ölkəmizdə yaşayan əcnəbilərin hamısı mərkəzləşmiş qaydada qeydiyyatdadır. Ailə Məcəlləsinin 166-cı maddəsi şəhadətnamənin verilməsi üçün iki hal nəzərdə tutur: uşağın doğulduğu yer və ya valideynlərin yaşadığı yer (qeydiyyat göstərilmir). Qeydiyyat şöbələri isə, Nazirlər Kabinetinin 145 saylı qərarına istinad edərək, mütləq mənada valideynlərin Azərbaycanda qeydiyyatını tələb edir. Həmin qərarın 2.6 -cı bəndində isə göstərilir ki, bu bənddə sadalanan (yəni 2.5-də) əsaslar olmadıqda uşağın doğulması faktı məhkəmə qaydasında həll edilir. Təkcə 2009-cu ildə doğum haqqında şəhadətnamələr qeydiyyat şöbələri tərəfindən verilmədiyindən, məhkəmələrə ərizə ilə 11 müraciət olunmuş və təmin edilmişdir. 2010-cu ilin yanvar və fevral ayının 10-a qədər isə məhkəmələrə 5 ərizə verilib və təmin edilib, lakin hakimlərin qətnamələri qanuni qüvvəyə minsə də qeydiyyat şöbələri məhkəmələrin hüquqi qüvvəyə minmiş aktlarını icra etməkdən imtina edir. Nəticədə AR CM-nin 306-cı maddəsinin məsuliyyəti yaranır. Belə ki, məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş aktlarını icra etməməyə görə vəzifəli şəxslər üçün 3 ilə qədər azadlıqdan məhrum etmə cəzası göstərilir.
   Cəzasızlıq mühiti isə belə şəxslər üçün sui-istifadələr yaradır. Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ölkə konstitusiyasının, beynəlxalq normaların və uşaq hüquqları haqqında Konvensiyanın (7-ci maddəsi: hər bir uşaq doğulduğu andan dərhal sonra heç bir şərt qoyulmadan qeydə alınmalıdır.) tələblərilə ziddiyyət təşkil etdiyindən, primatlığı qəbul edilə bilməz.
   Digər problem Azərbaycan vətəndaşlarından doğulan uşaqlara şəhadətnamələrin verilməsində baş verir. Uşaq doğulandan sonra nikah haqqında şəhadətnamə, tibbi şəhadətnamə və valideynlərin şəxsiyyət vəsiqəsi təqdim olunur, amma şəxsiyyət vəsiqələrində "ailəlidir" sözü olmadığından, şəhadətnamə verilmir. Bunun üçün gənc ailə, südəmər uşağı olan analar pasport şöbələrinə getməlidir və müəyyən get-gəldən sonra şəxsiyyət vəsiqəsi dəyişilir. Çətinlik bir də ondan ibarətdir ki, bəzən vəsiqənin yaşa görə dəyişilməsinə 4-5 ay qalmasına (və ya 1 il ) baxmayaraq, il ərzində iki dəfə vəsiqənin dəyişdirilməsinə ehtiyac yaranır. Artıq əziyyətə, bürokratçılığa, habelə maddi sıxıntıya məruz qalırlar. Bu məsələnin də sadələşdirilməsinə ehtiyac var. Qeydiyyat şöbələrinin bu "qadağası" da Nazirlər Kabinetinin məlum qərarında öz əksini tapmır.
   Düşünürəm ki, Nazirlər Kabinetinin 31 oktyabr 2003-cü il tarixli, 145 saylı qərarı məhz qeyd etdiyim səbəblərdən Konstitusiyanın 52-ci, "Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlığı haqqında" Qanunun 2, 6, 11 və 12-ci maddələrinə, habelə Uşaq hüquqları haqqında Konvensiyanın 7-ci maddəsinin tələblərinə zidd olduğundan, müvafiq əlavə və dəyişikliklərə ciddi ehtiyac var. Məlum qərar Konstitusiya Məhkəməsinin də diqqətini çəkməlidir. Belə ki, həmin qərarın 2.1 maddəsi tam olaraq Ailə Məcəlləsinin 166-cı maddəsinin 1-ci hissəsilə üst-üstə düşür. Hər iki maddədə "yaşamaq" tələb olunursa, 2.5 maddənin 7-ci bəndi qeydiyyatın olmasını önə çəkir. Nə etməli? Qeydiyyatda olduğu yerdə yaşamamaq və ya yaşadığın yerdə qeydiyyatda olmamaq halları mümkün olduğuna görə qərar zamanın tələbinə cavab vermir. Hüquqi baxımdan qüsurludur.
   "Vətəndaşlıq Haqqında" Qanunun 2-ci maddəsinin sonuncu bəndində qeyd olunur: Vətəndaşlıq hüququnun təminatı üçün Azərbaycan dövləti öz orqanlarının və vəzifəli şəxslərinin simasında Azərbaycan Respublikası vətəndaşları qarşısında məsuliyyət daşıyır. Vəzifələrinin öhdəsindən gəlməyən şəxslərə görə müstəqil dövlətimizin məsuliyyət daşıması da qəbul edilməzdir.
   Ölkənin ədliyyə sistemində həyata keçirilən demokratik islahatlar sözün həqiqi mənasında bəhrəsini verir. Verilən ərizələrin hakimlər tərəfindən ədalətlə araşdırılması və tələbin təmin edilməsi sosial ədalətin bərpasının canlı təcəssümüdür desəm, səhv etmiş olmaram.
   Son illər ərzində bəzi əcnəbi (müsəlman) ölkələrində baş verən daxili iğtişaşlar, vətəndaş qarşıdurması və digər siyasi, dini təqiblər, habelə hamıya bəlli olan və sübuta ehtiyacı olmayan olaylar insanların həyatı üçün ciddi təhlükə yaratdığından, tolerant və sabit ölkəyə - Azərbaycana pənah gətirən xarici ölkə vətəndaşları çoxdur. 1992-ci ildən bu günə kimi çoxlu sayda insan, sığınacaq axtaran şəxslər təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə Azərbaycana pənah gətirirlər. Belə kontingentlərin müəyyən qismi BMT Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının Azərbaycan nümayəndəliyinin himayəsindədir. Ailə vəziyyətinə görə, Azərbaycanda doğulan və doğumu tibbi şəhadətnamə ilə təsdiq edilən əcnəbi uşaqlarına - vətəndaşlığı qanunla təsdiqlənən Azərbaycan vətəndaşlarına şəhadətnamə verilməkdən imtina edilir. İmtinanın səbəbi Nazirlər Kabinetinin 145 saylı qərarının 2.5 maddəsində göstərilən hallardan birinin - Bakı şəhərində qeydiyyatın olmaması (və ya şəxsiyyət vəsiqəsinin olmaması) ilə izah edilir. Həmin qərarın 2.6-cı maddəsində isə, qeyd olunduğu kimi, əcnəbi vətəndaşlar bütün hallarda şəxsiyyətini təsdiq edən sənədlərini təqdim etməlidir və təqdim edir. Qərarın digər maddəsində şəhadətnamə almaq üçün müvafiq sənədlərin verilməsi mümkün olmazsa, bu halda məsələ məhkəmə qaydasında həllini tapmalıdır. Bir qayda olaraq, məhkəməyə müraciət etmədən şəhadətnamənin alınması çox nadir hallarda mümkün olur. Belə şəxslərin şəhadətnamələrin alınması hüquqları ancaq məhkəmələr vasitəsilə bərpa olunur.
   Təəssüf doğuran hal ondan ibarətdir ki, bəzən məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnamələri də qeydiyyat şöbələri tərəfindən icraya yönəlmir. Yenə qanunlara və beynəlxalq Konvensiyalara, "Uşaq hüquqları haqqında" AR Qanununa zidd tələblər irəli sürülür. Bir növ qeydiyyat şöbələrinin xanım rəislərinin iradələri qanundan yuxarıda dayanır. Nəsimi, Səbail, Xətai və Nərimanov qeydiyyat şöbələri ilə qanunun dili ilə dil tapmaq mümkün olmur. Bəzən də hakimlər tərəfindən məsələnin mahiyyətinə varılmadan, işin halları araşdırılmadan vətəndaşın şəhadətnamə almaq tələbi əsassız olaraq rədd edilir, vətəndaşsızlıq hallarına rəvac verilir. Bu mənada, Nərimanov rayon məhkəməsinin hakimi Vüqar Məmmədovun qət etdiyi akt həm ölkə Konstitusiyasına, qanunlara, həm də beynəlxalq normalara zidd olaraq elan edilmişdir.
   Çox istərdim ki, vacib aydın olan, lakin bəzi vəzifəli şəxslərin hərəkət və hərəkətsizliyi nəticəsində həll edilməyən məsələlərə görə dövlətimiz beynəlxalq qınağa çəkilməsin.
   

Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyası (TQDK) 2010-2011-ci tədris ili üçün ali və orta ixtisas məktəblərinə qəbul qaydalarını açıqlayıb.
   APA-nın məlumatına görə, TQDK sədri Məleykə Abbaszadə dünən keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib ki, komissiya prezident İlham Əliyevin ali təhsil müəssisələrində yeni maliyyələşmə mexanizminin tətbiq edilməsi barədə 10 fevral tarixli fərmanını əsas tutaraq, 2010-2011-ci tədris ili üçün ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinin tələbə qəbulu qaydalarında müəyyən dəyişikliklər edib. Tədris ili üçün ali məktəblərin Azərbaycan bölməsi üzrə 2 və 3-cü ixtisas qruplarının xarici dildən imtahan fənlərində müəyyən dəyişikliklər edilməsilə bağlı qərar qəbul edilib. Həmin qərara uyğun olaraq 2010-cu tədris ilində ali məktəblərin Azərbaycan bölməsi üzrə 2 və 3-cü ixtisas qruplarının xarici dil fənləri sırasına rus dili fənni daxil edilib. Beləliklə, 2-ci qrupun Azərbaycan bölməsində abituriyentlər xarici dil kimi ingilis, alman, rus, fransız, rus bölməsində isə ingilis, alman, fransız dillərindən birini seçə bilərlər.
   İkinci ixtisas qrupunda ərəb və fars dilləri xarici dil fənləri sırasından çıxarılıb.
   Üçüncü qrupun Azərbaycan bölməsində abituriyentlər xarici dil kimi ingilis, alman, fransız, rus, ərəb və fars, rus bölməsində isə ingilis, alman, fransız dillərindən birini seçə bilər. Əvvəlki illərdən fərli olaraq Azərbaycan bölməsi üzrə üçüncü ixtisas qrupunun DT altqrupunda da xarici dil fənninə nisbi bal məhdudiyyəti tətbiq olunacaq.
   M.Abbaszadə deyib ki, orta ixtisas məktəblərinə ümumi orta təhsil bazasından qəbul olunmaq istəyən abituriyentlər ana dili, Azərbaycan tarixi və riyaziyyatdan imtahan verəcək. Hərbi liseylərə qəbul olunmaq istəyənlər Azərbaycan dili, riyaziyyat, fizika və kimya fənlərindən imtahan verəcək.
   TQDK sədri hazırda Azərbaycanda qəbul imtahanlarında qapalı tipli test tapşırıqları formasından istifadə edildiyi deyib. Eyni zamanda qeyd edib ki, 2011-ci ildə qəbul imtahanlarında digər test tapşırıq formasından - açıq tipli test tapşırıqlarından da istifadə etmək planlaşdırılır.
   "Ötən il ali məktəblərdə 10 minə yaxın plan yeri dövlət tərəfindən maliyyələşdirilmişdi. Bu il də təxminən o qədər yerin dövlət tərəfindən maliyyələşdiriləcəyi gözlənir. Amma bu pullar ali məktəblərə əvvəlki kimi ilin əvvəlində verilməyəcək. Hazırda müvafiq nazirliklər tərəfindən əmək bazarındakı vəziyyət araşdırılır". APA-nın məlumatına görə, bu sözləri Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının (TQDK) sədri Məleykə Abbaszadə keçirdiyi mətbuat konfransında deyib. O bildirib ki, dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən ixtisaslar bəlli olduqdan sonra bu siyahı TQDK-ya təqdim ediləcək. TQDK isə həmin ixtisaslara sahib olmaq üçün nə qədər bal tələb edildiyini müəyyənləşdirəcək.
   M.Abbaszadə dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən ixtisasların siyahısının martın 15-dək TQDK-ya təhvil veriləcəyini söyləyib: "Bu proses addım-addım davam edəcək. Bu il hər ixtisasda dövlət tərəfindən müəyyən qrantlar olacaq. Gələcəkdə əmək bazarının tələbindən asılı olaraq müəyyən ixtisaslarda 10 faiz, müəyyən ixtisaslarda 100 faiz ödənişsiz qrantlar tətbiq olunacaq". M.Abbaszadənin sözlərinə görə, TQDK aprel ayında ali məktəblərə sənəd qəbuluna start verəcək: "Bəlkə də sənəd qəbulu mart ayında başlandı. Qəbul imtahanları isə iyunun axırı, iyulun əvvəlində keçiriləcək".
   

Bakıda avtomobil oğrusu ələ keçirdiyi avtomobillə qəzaya uğrayıb. Bu barədə məlumatı "OLAYLAR"a Bakı şəhər Baş Polis İdarəsindən veriblər.
   Hadisə fevralın 23-də Badamdar qəsəbəsində baş verib. Axşam saat 20:50 radələrində Saatlı rayon sakini Asim İsmayılov Badamdar qəsəbəsi, Köhnə bağlar küçəsindəki avtoyuma məntəqəsindən Şərur rayon sakini Cəlal Həsənovun "Mercedes" markalı avtomobilini qaçırıb. Asim İsmayılov qaçırdığı avtomobili elə Badamdar ərazisində aşırıb. Səbail Rayon 8-ci Polis Bölməsi əməkdaşlarının keçirdiyi əməliyyat tədbirləri nəticəsində Asim İsmayılov tutulub.