"Ovçulara ayrıseçkilik qoyulur,

   Azərsun İmişlini çirkləndirir"

   Türkiyənin Qarabağ siyasəti təqdir olunduDünən Milli Məclisin yaz sessiyasının növbəti iclası keçirildi. Həmişə olduğu kimi, ilkin olaraq, cari məsələlərə baxıldı. İlk çıxış edən Əhəd Abıyev Masallıdan orduya çağırılaraq şəhid olan Real Fərəcovun ailə üzvlərinin ağır durumda yaşadığına diqqəti çəkdi: "Onun həyat yoldaşının körpə uşaqla tam yararsız və bərbad evdə yaşadığının canlı şahidi oldum. Hazırda dövlət büdcəsi hesabına Masallıda şəhid ailələri üçün nəzərdə tutulan yaşayış binası təhvil verilib. Aidiyyəti orqanlardan şəhidin ailəsinə həmin binadan mənzil verilməsinə köməklik göstərilməsini xahiş edirəm".

   İltizam Əkbərli isə "Azərsun" şirkətinin İmişlidəki zavodunun ekologiyaya vurduğu ziyandan və quş ovuna qoyulan qadağanın icrası zamanı vətəndaşlara münasibətdə yaranan ayrıseçkilikdən şikayətləndi: "Azərsun"a məxsus Şəkər Zavodunun yerli şöbəsinin təmsil etdiyim rayonun ekologiyasına vurduğu ziyanı sübut etməyə, hesab edirəm ki, ehtiyac yoxdur. Təxminən iki il əvvəl zavodda tullantı sular üçün təmizləyici qurğular qurulsa da, zavodun həyətində tikilən əhəng zavodunun və gecə saatlarında havaya buraxılan zəhərli qazların orqanizmdə yaratdığı ağır nəticələri, yəqin ki, yerli əhali bir müddət sonra hiss edəcək. İndi zavodda işləyənləri kütləvi şəkildə azad etmək kampaniyasına başlanıb. 20 gün öncə birdən-birə 70 adam işdən çıxarılıb. Qəribəsi odur ki, yerli sakinlər işdən çıxarıldığı halda, başqa rayonlardan bura işçilər cəlb edilir. İstərdim ki, "Azərsun" rəhbərliyi bu sorğuya aydınlıq gətirsin. Quş qripi təhlükəsilə əlaqədar quş ovuna qadağa qoyulub. Quş ovuna qoyulan qadağanın aradan qaldırılması təşəbbüsü ilə çıxış etmək fikrindən uzağam. Məni daha çox narahat edən bu qadağanın ancaq sadə insanlara tətbiq edilməsidir. Azərbaycanda yaşayan əcnəbilər və paytaxtın varlı sakinləri hər gün rayondakı qoruqlarda iki minə qədər güllə atır. Lakin ovçuluq lisenziyası olan adi insanların bir quş vurması lisenziyanın alınması və ya tüfəngin müsadirə olunması ilə nəticələnir".

   Xanhüseyn Kazımlı Rusiya, Belarus və Moldovada Xocalı faciəsinin tanıdılması ətrafında xeyli işlərin həyata keçirildiyini söylədi: "Bu yaxınlarda həmin ölkələrdə olarkən hiss etdim ki, ölkə hüdudlarından kənarda da son zamanlar Xocalı faciəsinin tanıdılması istiqamətində böyük işlər görülür. Səfirlik və diasporumuz tərəfindən həmin ölkələrdə bu istiqamətdə çox ciddi işlər görülür".

   Deputat Musa Quliyev keçən əsrin ortalarında Ermənistandan soydaşlarımızın zorla didərgin salınması cinayətinin repressiya və deportasiya kimi qiymətləndirilməsini xahiş etdi: "1948-1953-cü illərdə 150 mindən çox soydaşımız zorakılıqla öz ata-baba yurdundan sürgün olundu. Deportasiyanın tədqiqi istiqamətində müəyyən işlər görülsə də, təəssüf ki, bu tarixi cinayətə hüquqi-siyasi qiymət verilməyib. Milli Məclisin iclaslarının birində azərbaycanlıların 1948-1953-cü illərdə Ermənistandan zorla köçürülməsi müzakirə edilsin. Bu tarixi cinayət repressiya və deportasiya kimi qiymətləndirilsin. Ermənistandan təzminat məsələsi də beynəlxalq təşkilatlar qarşısında qaldırılsın".

   Gülhüseyn Əhmədov çıxışını aqrar sahədə innovasiya siyasətinin tətbiqinə həsr etdi: "Bazar iqtisadiyyatı dövründə elmi-texniki tərəqqinin nailiyyətlərinin kənd təsərrüfatında tətbiqi böyük əhəmiyyətlidir. Dünya təcrübəsi göstərir ki, hər bir ölkənin iqtisadi inkişafında innovasiyayönümlü iqtisadiyyata keçilməsi zəruridir. Bu səbəbdən innovasiya siyasəti bizdə də dövlətin aqrar siyasətinin tərkib hissəsi olmalıdır".

   

   Şəkidə ünvanlı sosial yardım problemi...

   

   Əli Məsimov Şəkidə seçicilərlə görüşü zamanı meydana çıxan problemi qabartdı: "Müraciət edənlər ünvanlı sosial yardım ətrafında yaranan qeyri-müəyyənlik barədə narahatlıq ifadə edirdi. Əvvəlcə məlumat verilmişdi ki artıq mart ayından bu iş bərpa olunacaq, amma hələ də qeyri-müəyyənlik davam edir. Ona görə də hesab edirəm ki, ÜSY ətrafında olan neqativ halların aradan qaldırılması vacibdir".

   Aynur Camalqızı şəhidlik statusundan Vətən yolunda həlak olanların qəyyumlarının da bəhrələnməsini istədi: " "Qanunvericiliyə görə, şəhid statusundan onların həyat yoldaşları, övladları, ata-anaları istifadə edə bilər. Amma məsələ burasındadır ki, elə şəhidlər var, onların bir hissəsi ailə qurmayıb və ya valideynlərini erkən yaşlardan itirib. Həmin insanlara qəyyumluq etmiş, onları böyütmüş ailə üzvləri var ki, həmin statusdan istifadə hüququ bu qəyyumlara da verilməlidir".

   

   Qüdrət Həsənquliyev Oqtay Əsədova İran səfərindən danışmağı təklif etdi

   

   Qüdrət Həsənquliyev həm xarici, həm də bəzi yerli problemləri vurğuladı, eyni zamanda təkliflə də çıxış etdi. Q.Həsənquliyev İranda Azərbaycan bayrağının yandırılması, səfirliyin önündəki digər hərəkətləri pisləyərək bunları "tərbiyəsizlik" adlandırdı: "Xocalı soyqırımının törədilməsində birbaşa iştirak edən Sarkisyanla görüşən Əhmədinejad hansı mənəvi haqla Azərbaycanı İsraillə münasibətlər qurmaqda suçlayır? Buna millət vəkili olaraq etirazımızı bildirməliyik. İstədim ki, Oqtay müəllim, Tehrandakı görüşləriniz barədə burada məlumat verəsiniz. Bizim ayrı-ayrı deputatlarımız prezident tərəfindən yüksək dövlət mükafatlarına layiq görülür. Bu hallar sessiyalararası dövrdə baş verəndə Milli Məclis tribunasından onların təbrik edilməsi ənənəsinin olmasını istərdim. Məhrum prezident Əbülfəz Elçibəyin köməkçisi Oqtay Qasımov bir qrup millət vəkilinə müraciət ünvanlayıb. Onlar 1989-cu ildə evlərini bir ermənilə rəsmi qaydada Bakıya dəyişib. 1991-ci ildə onları Ermənistandan gələn azərbaycanlı kimi qanuni evindən çıxarıb Qarabağa göndəriblər. Həmin ərazilər işğal edildikdən sonra onlar yenidən Bakıya qayıtsalar da, öz qanuni evlərinə köçə bilmirlər. Ona görə ki, həmin ev başqa bir polis işçisinə verilib. Bu adamın qanuni mənzil hüququ bərpa olunmalıdır. Məsələ heç cür hüquqi müstəvidə həllini tapa bilmir. Ona görə də Sizin və ölkənin siyasi rəhbərliyinin məsələyə müdaxiləsinə ehtiyac var".

   Mübariz Qurbanlı qondarma erməni soyqırımı ilə bağlı ABŞ Konqresinə etiraz məktubu ünvanlanmasını təklif etdi: "Azərbaycan və Qarabağla bağlı Türkiyənin mövqeyi aydındır. Ərdoğan da Madriddə olarkən bu məsələni qəti şəkildə açıqladı. Amma Türkiyəyə təzyiqlər artmaqdadır. ABŞ "erməni soyqırımı"nı gündəliyə çıxarır. Bu Azərbaycanın da mənafeyinə zidd olduğundan, Milli Məclis ABŞ Konqresinə etiraz məktubu göndərsin və bu yöndə Türkiyə ilə birgə fəaliyyət göstərək".

   

   18 yaşda uşaq, 17 yaşda isə ərə getmək olar(?)

   

   Məlahət İbrahimqızı isə qızların təhsil alması istiqamətində yaranan problem və erkən nikahlar məsələsinə toxundu: "Bu gün ölkədə qızların təhsildən yayınması və erkən nikahla bağlı ciddi problemlər var. 1998-ci ildə qəbul edilən Uşaq Hüquqları Haqqında Qanunda uşaq yaşı 18 yaşa kimi götürülüb, amma 1999-cu ilin Ailə Məcəlləsində nikah yaşı 17 yaşdan götürülüb. Bu isə qanunda bəzi ziddiyyətlərin olduğunu göstərir".

   Elman Məvmədov Xocalıya Ədalət Kampaniyasının rəhbəri Leyla Əliyevanın bu sahədə apardığı işləri alqışladı: "İş göz qabağındadır. Amma bu sahədə hələ kifayət qədər iş görülməlidir. Türkiyəyə təzyiq ediləndə o çıxılmaz vəziyyətdə qalır. Ancaq çıxış yolu var. Onlar da Xocalı soyqırımını qaldırmalı, bu gün canlı şahidi olduğumuz Xocalı soyqırımından da danışmalıdırlar". Bu arada müzakirəyə spiker Oqtay Əsədov da qoşularaq, ötən illər ərzində Milli Məclis tərəfindən həmin faciə ilə bağlı 75 müraciətin daxil olduğunu diqqətə çatdırdı: "İlk dəfə olaraq İslam Konfransı Gənclər Təşkilatının timsalında beynəlxalq aləmdə Xocalı faciəsinə düzgün qiymət verilib. Bu qurumun parlament Assambleyası "Xocalı-insanlığa qarşı cinayət" qətnaməsini qəbul edib. Milli Məclisin Aparat rəhbəri Səfa Mirzəyev isə sözügedən qətnamənin məzmunu ilə millət vəkillərini tanış etdi: "Həmin qətnamə cari il yanvarın 31-də verilib. İlk dəfədir ki, beynəlxalq təşkilat belə bir qərar verir və birbaşa göstərir ki, bu cinayət erməni silahlı qüvvələri tərəfindən törədilib. Bu bizə bir presedent verir, başqa təşkilatlardan da onu tələb edə bilərik. İslam Konfransı Təşkilatı üzv ölkələrin parlamentlərinə də məhz bunu tövsiyə edib. Həmçinin tövsiyə olunub ki, onlar digər üzv olduqları beynəlxalq qurumlarda da bu məsələni qaldırsınlar.

   Sonra gündəlik məsələlərin müzakirəsinə keçildi. Komissiya sədri Əli Hüseynov deputatları Naxçıvan Muxtar Respublikasının Konstitusiyasına edilən əlavə və dəyişikliklər barədə məlumatlandırdı: "Prezident tərəfindən Naxçıvan Muxtar Respublikasının Konstitusiyasına əlavə və dəyişikliklər edilməsi barədə Konstitusiya Qanunu təqdim edilmişdi. Burada bir qrup dəyişiklik və əlavələr daxili məsələlərin həllinə yönəlib. Eyni zamanda, bəzi texniki düzəlişlər də mövcuddur. Onlardan birincisi preambulada və Naxçıvan Konstitusiyasının birinci maddəsində Moskva və Qars müqavilələrinin ilinin qarşısında "tarixli" sözlərinin göstərilməsidir. Naxçıvan Muxtar Respublikasının ali vəzifəli şəxsi həm qanunvericilik, həm də bir sıra hallarda icra funksiyalarını həyata keçirən şəxsdir. Ona icra hakimiyyəti başçılarının vəzifəyə təyin və azad edilməsinə dair Azərbaycan prezidentinə təqdimat verilməsi və ali xüsusi rütbələrin verilməsinə dair ölkə prezidentinə təkliflər verilməsi səlahiyyətləri əlavə olunur. İcra, məhkəmə sistemlərində qulluq etdikdə, din xadimi olduqda, elmi, yaradıcı fəaliyyət istisna olmaqla, başqa ödənişli fəaliyyətlə məşğul olmanın da Naxçıvan Ali Məclisi deputatı səlahiyyətlərinin itirilməsi hallarına aid olması da tamamilə məntiqlidir. Referendum aktından irəli gələrək, Naxçıvan parlamentinin işinin təşkilində də komitə və komissiyaların mövcudluğu öz əksini tapacaq. Həmçinin təklif olunur ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının prokuroru da yerli Ali Məclisə qanunverici təşəbbüsü hüququ verilən subyektlər sırasında sadalansın. Naxçıvan Ali Məhkəməsinin qərarlarının dərc edilməsi kimi müddəa da sonuncu referendumda öz əksini tapan müddəalara uyğundur".

   Məsələ ətrafında danışan Qüdrət Həsənquliyev layihəni dəstəkləsə də, gələcəkdə Naxçıvanın qanunverici orqanı ilə icra orqanının ayrılmasının vacib olduğunu dedi: "Rusiyada muxtar qurumların namizədliyini prezident təqdim edir və sonra həmin respublikaların parlamentində təsdiqə buraxılır. Naxçıvanda da hakimiyyətin bölgüsü prinsipi nəhayət öz həllini tapmalıdır. Muxtar Respublikanın ali vəzifəli şəxsi həm də icra funksiyalarını yerinə yetirən şəxsdir. Ona görə də qanunverici orqan ayrılmalı, Naxçıvan Ali Məclisinin sədri ayrı bir vəzifəli şəxs olmalıdır. Bu ali vəzifəli şəxs prezidentin təqdimatı əsasında Naxçıvan Ali Məclisi tərəfindən təsdiq olunmalıdır. Amma icra strukturlarının formalaşdırılması Naxçıvan Muxtar Respublikasının ali vəzifəli şəxsinə verilməlidir. İndiki halda həmin ali vəzifəli şəxs Naxçıvan Nazirlər Kabinetinin formalaşdırılmasında heç bir rol oynamır. Nazirlər Kabineti sədrinin təqdimatını prezident verir və Naxçıvanın Ali Məclisi təsdiq edir. Layihəyə səs verəcəm, amma hesab edirəm ki, növbəti mərhələdə Naxçıvanda hakimiyyət bölgüsü baxımından, həm də orada Nazirlər Kabinetinin formalaşmasında Naxçıvanın ali vəzifəli şəxsinin iştirakını təmin etmək üçün mütləq qanunverici orqanla icra orqanı ayrılmalıdır".

   İclasda spiker Oqtay Əsədov millət vəkili Qüdrət Həsənquliyevin İranla bağlı səsləndirdiyi fikirlərə münasibət bildirərək, onun bu istiqamətdə sorğularını cavablandırdı və bu cür çıxışları "populist" adlandırdı: "Azərbaycanın regiondakı ölkələrlə bütün əlaqələrini yüksək səviyyədə qurması lazımdır. Ona görə də xahiş edirəm başqa məsələlər müzakirə olunarkən belə söhbətlər aparmayaq". Sonda isə O.Əsədov Q.Həsənquliyevə xitabən "ona görə də bir az səviyyəmizi normal saxlayaq" dedi.

   Bu arada vitse-spiker Ziyafət Əsgərov çıxış edərək qeyd etdi ki, Azərbaycanın unitar dövlət olmasına baxmayaraq, ərazisində muxtar qurumların olmasından ehtiyatlanmağına dəyməz: "Hələ sovet dövründə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Azərbaycanın, Qaraqalpağın Özbəkistanın, Abxaziyanın Gürcüstanın tərkibində olmasına baxmayaraq, heç vaxt bu dövlətlər federativ dövlət kimi qəbul olunmayıb. Yəni avtomatik olaraq hər hansı muxtar qurumun bu və ya digər dövlətin tərkibində olması hələ onun federallaşması demək deyil. Federativ dövlət mərkəzi orqanla subyektlər arasında olan münasibətlərin şaquli və digər münasibətlər çərçivəsindən asılıdır. İtaliya unitar dövlət olsa da, tərkibində xeyli muxtar qurum var. Azərbaycanın unitar dövlət olmasına Naxçıvan Muxtar Respublikasının mövcudluğu heç bir xələl gətirmir". Sonda sözügedən gündəlik, əleyhinə heç kəsin olmaması ilə 103 səslə qəbul edildi. Ən sonda Mülki Məcəlləyə dəyişiklik və əlavələr, ardınca Belarus-Azərbaycan və Azərbaycan-Sloveniya arasında imzalanan bəyanatlar, habelə Sloveniya ilə Azərbaycan arasında viza tələbinin ləğv olunması haqda saziş qəbul edilərək təsdiq olundu.