.jpg)
"Teatr Haqqında" Qanun qəbul edildikdən sonra əsasən teatrların yaradıcılıq istiqamətində, kadr hazırlığı məsələsində yeniliklər olacağı, islahatlar aparılacağı gözlənirdi. Hələlik bu sahədə güclü irəliləyiş hiss edilməsə də, bəzi paytaxt teatrlarının əsaslı təmir edilərək təhvil verilməsi, bəzilərinin təmir prosesində olması, bəzilərinin isə yaxın gələcəkdə təmirə dayandırılacağı gözlənir.
Teatrlarımızda yaradıcılıq baxımından inkişafdan isə hələlik o qədər də səxavətlə danışmaq olmur. Əsas problemlərdən birinin kadr sahəsində olduğunu çoxları bilir. Doğrudur, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin aktyorluq fakültəsində gənc aktyorlar yetişdirilir, amma onlar teatrlara işləməyə gələndə çox zaman özünü doğrulda bilmir.
Bir neçə il əvvəl bəzi teatr rəhbərləri deyirdilər ki, rəhbərlik etdikləri teatrın nəzdində Yaradıcılıq Studiyası yaratmaq istəyirlər. Onlar bildirirdi ki, gənc aktyorları müasir səhnənin tələblərinə uyğun yetişdirmək üçün bu studiyaların yaradılmasına böyük ehtiyac var. Bu təşəbbüsdə ən çox Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı bulunurdu.
Qeyd edək ki, müxtəlif dövrlərdə yerli teatrların nəzdində gənclər üçün yaradıcılıq studiyalarının fəaliyyət göstərdiyi deyilir. Bu studiyaların gənclərin yetişdirilməsində önəmli rol oynadığını bildirənlərlə yanaşı, bunun əksini söyləyənlər də var. Gənc Tamaşaçılar Teatrında Yaradıcılıq Studiyasının yaradılıb-yaradılmadığı haqda heç nə deyə bilmərik. Məlumatımıza görə, bir sıra teatrlarda yaradıcılıq studiyaları fəaliyyətə başlayacaq.
Mətbuatın məlumatına görə, artıq Şıx-Əli Qurbanov adına Musiqili Komediya Teatrında Yaradıcılıq Studiyası fəaliyyətə başlayıb. Bu studiyanın ölkə başçısının "Azərbaycan teatr sənətinin inkişaf etdirilməsi haqqında" 19 fevral 2007-ci il tarixli 1964 saylı sərəncamına və "Azərbaycan teatrı 2009-2019-cu illərdə Dövlət Proqramı"na uyğun olaraq yaradıldığı bildirilir. Xəbərlərə görə, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi də bu studiyanın yaradılmasını sözügedən teatra tövsiyə edib.
Akademik Milli Dram Teatrının aktrisası, xalq artisti Bəsti Cəfərova bizimlə söhbətində bütün teatrların nəzdində yaradıcılıq studiyasının fəaliyyətə başlamalı olduğunu dedi. B.Cəfərovanın dediyinə görə, bu, gənclərin professional bir aktyor kimi yetişməsində önəmli rol oynaya bilər: "Musiqili Komediya Teatrında yaradıcılıq studiyasının yaradılmasını olduqca müsbət bir hal kimi qarşılayır, bunu alqışlayıram. Bu doğru işdir. Biz Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində gənclərə teatrın sirlərini öyrədirik, arzu edirəm, bizim tələbələr gəlib sənətdə öz layiqli yerini tutsun. Teatrın bazasında nə isə olmalıdır ki, gənclər orada yetişsin. Bizim teatrda belə teatr studiyası nə əvvəllər olub, nə də ki, indi var. Ancaq bizim nəsil İncəsənət İnstitutundan təyinat alıb bura gəlirdi. İnstitutda bilirdilər ki, filankəslər istedadlıdır. Şəxsən mən üçüncü kursun əvvəlindən teatra dəvət olunmuşam. Sonra təyinatım "Azdrama"ya verilib. Hamı bilirdi ki, mən bu teatra gəlməliyəm. İnstitutda təhsil ala-ala "Azdrama"nın ab-havasını udmuşam.
Bu teatrda üç nəsil görmüşəm. Biz gənc nəsil idik, orta nəsil, bir də yaşlı nəsil vardı. Hər hansı bir teatrda işləmək üçün adamın ora ilə sıx əlaqəsi olmalıdır. Belə demək mümkünsə, o həmin teatrda doğulmalıdır. Elə tamaşalarda rol alırsan ki, orada müxtəlif nəsillərin nümayəndəsi olur. Sən onların atmosferində bişirsən. Bu baxımdan, yaradıcılıq studiyalarının əhəmiyyəti çox böyükdür.
Bizim teatrın nəzdində də belə bir məktəb, studiya olarsa, gələcəyin aktyorları böyük səhnədə qoyulan sanballı, akademik tamaşalarda yetişə və ağır yükləri götürə bilər. Bu gənclər "Azdrama"nın gələcək nəsli ola bilər".
B.Cəfərovanın sözlərinə görə, çox zaman başqa teatrlardan "Azdrama"ya işləməyə gələn istedadlı aktyorların əksəriyyəti burada özünü ifadə edə bilmir: "Başqa yerdə təcrübə keçib "Azdrama"ya gələn aktyorların çoxu bizim teatra uyuşa bilmir. Hesab edirəm ki, "Muskomediya"ya gələnlər İncəsənət Universitetini bitirən məzunlar olacaq.
Onlar dörd il orada təhsil görüb, etüddən tutmuş tamaşaya qədər hər şeyi burada öyrəniblər. Gəlib o Yaradıcılıq Studiyasında da bir qədər təcrübə topladıqdan sonra özlərini doğruldacaq. Bu studiyaların çox olması peşəkar aktyorların yetişdirilməsinə böyük təkan verə bilər. Axır vaxtlar aktyor sənətinə o qədər təsadüfən gələnlər olur ki. Onlar qeyri-peşəkardır. Bu insanlar da heç vaxt tamaşaçı zövqünü oxşaya bilmir. Tamaşaçılar deyirlər ki, əvvəlki tamaşalar çox gözəl idi, niyə indiki tamaşalar zəifdir? Çünki get-gedə həqiqi peşəkarlar azalır.
Bu sənətə gələnlər təhsil alıb gəlməlidir. Yoxsa ay sənətim başqadır, amma istedadım olduğu üçün teatra gəlmişəm, belə olmaz. Teatr studiyaları isə qeyri-peşəkarların teatrlara axınının qarşısını ala bilər. Çünki gənclər burada sınağa çəkiləcək".
Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin prorektoru, professor, teatrşünas Rafiq Sadıqov isə B.Cəfərovanın fikirlərinin əksini söyləyir. Prorektor hesab edir ki, teatrların nəzdində yaradılan yaradıcılıq studiyaları heç zaman teatrlar üçün peşəkar aktyor hazırlamaq gücündə ola bilməz:
"Teatrlar üçün aktyorları ancaq Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti hazırlaya bilər. Biz universitetdə tələbələrə teatrın tarixini, aktyor sənətini və s. öyrədirik.
Teatrların nəzdindəki studiyalar isə yalnız özfəaliyyət üçün həvəskarlar hazırlaya bilər. Universitetdə tələbələr proqram üzrə hazırlanır. Tələbə etüddən tutmuş tamaşaya qədər böyük bir yol keçir. Biz onları professional sənətkar kimi yetişdiririk.
Burada çox güclü pedaqoqlar işləyir. Bir söz də deyim ki, yaxşı aktyor olmaq heç də yaxşı pedaqoq olmaq deyil. Teatrların nəzdində həvəskarlar üçün kurslar açmaq olar. Bu mənada ki, sonra bu həvəskarlardan tamaşaların kütləvi səhnələrində istifadə edə bilsinlər. Teatr özfəaliyyət üçün həvəskarlar yetişdirə bilər, amma professional aktyor yetişdirə bilməz".