Azərbaycanda bir sıra digər sahələrdə olduğu kimi, təhsil sistemində də son illər ardıcıl islahatlar həyata keçirilir. Bu islahatlardan biri də orta məktəb müəllimlərinin 5 illik müqavilə əsasında işləmələrilə bağlı ola bilər. Bu barədə mətbuata açıqlamasında Təhsil Nazirliyinin baş məsləhətçisi Musa Əhmədov bildirib:

   "Yeni qaydalar təsdiqini taparsa, müəllimlərlə 5 il müddətinə iş müqaviləsi bağlanacaq. Həmin dövr bitdikdə, müəllimin ixtisasartırma kurslarında topladığı kredit balları nəzərə alınaraq müqavilə uzadıla, yaxud da ləğv oluna bilər". Onun sözlərinə görə, hazırda nazirlikdə əlavə təhsil qaydaları hazırlanır ki, bu da müəllimlərin təkmilləşdirilməsinin yeni modul kredit sisteminə əsasən həyata keçirilməsini nəzərdə tutur. Bundan başqa, cari ildə Təhsil Nazirliyi tərəfindən müəllimlər üçün işə qəbul müsabiqələri rayon təhsil şöbələri vakant vəzifələr siyahısını təqdim etdikdən sonra elan ediləcək. Nazirlik nümayəndəsi bu imtahanların gələn tədris ilinin əvvəlinə təsadüf edəcəyini də qeyd edib. Bundan başqa, orta məktəbi yüksək nailiyyətlərlə başa vuran şagirdlərə qızıl və gümüş medalların verilməsi prosesinin bərpası da gözlənir. Həmin proses cari tədris ilindən tətbiq oluna bilər. Bunu isə jürnalistlərə müsahibəsində təhsil naziri Misir Mərdanov deyib. Artıq belə bir təklif hökumətə təqdim olunub. Müəllimlərin 5 illik müqavilə əsasında işə götürülmələri sivil Qərb ölkələrində geniş yayılmış üsuldur. Bu üsulun tətbiqi müəllimi öz peşəkarlığını daim olaraq artırmağa sövq edir ki, müasir əsrdə bunsuz keçinmək qeyri-mümkündür. Peşəkarlıq səviyyəsini artırmaqla müəllim həm də cəmiyyətdə şagird və valideyn kollektivi arasında nüfuzunu artırmış olur. Müəllimin məsuliyyət hissinin artırılması baxımından da sözügedən dəyişiklik labüddür. Başqa bir tərəfdən, sirr deyil ki, müəllimlərin heç də hamısının bilik səviyyəsi qənaətbəxş deyil. Vaxtilə olan bir sıra neqativ hallar səbəbindən indi dərs deyən müəllimlər arasında elələri var ki, onları orta məktəblərə buraxmaq belə qəbahətdir. Çünki belələri, şagirdlərə bilik öyrətməkdən daha çox, onun savadsız qalmasına rəvac verir. Bu mənada, 5 illik dövr bitdikdən sonra ixtisasartırma kurslarında toplanılan balların nəzərə alınması əsasında müqaviləyə yenidən baxılması savadsız müəllimlərin tədricən sıradan çıxmasına gətirib çıxaracaq.

   Görəsən sözügedən yeniliyə, habelə qızıl və gümüş medalla bağlı məsələlərə mütəxəssislərin münasibəti necədir?

   Azad Müəllimlər Birliyinin sədri Məlahət Mürşüdlü, ən azından, məsuliyyət hissinin artırılması prizmasından müəllimlərlə müqavilə bağlanmasına müsbət baxır: "İstər dövlət, istərsə də özəl müəssisələrə işə götürəndə işçilə müqavilə bağlanır. Doğru addım olardı. Həmin hal müəllimin məsuliyyətini daha da artıracaq. Bu, gələcək müəllimlər olan tələbələr üçün də gözəl örnək olacaq. Öz üzərində çalışmaq, biliklərə dərindən yiyələnmək, elmi metodik səviyyəni püxtələşdirmək baxımından olduqca mühüm şərtdir. Müqavilə lazımdır və o, müəllimlərin öz peşə və vəzifələrinə məsuliyyətlə yanaşmalarında mühüm rol oynayacaq. Ancaq gələcəkdə neqativ hallar olmasa, şərtlərə hər iki tərəfdən doğru-düzgün əməl edilsə onun nəticəsi də müsbət olacaq. Burada söhbətin başlıca mahiyyəti müəllimin öz peşə səviyyəsini günbəgün, saatbasaat artırmasından ibarətdir. O daim öz üzərində işləməlidir. Düşünürəm orada elə şərtlər qoyulacaq ki, onu yerinə yetirməyən müəllimlərlə müqavilənin uzadılması ümumiyyətlə qeyri-mümkün olacaq. Prosesin gələcəkdə necə olacağını zaman göstərəcək. Müəllimin əvvəlki səviyyəsi bu günlə uyğunlaşmır. Həmin səviyyə zamanın tələblərinə, təhsilin qarşısında duran vəzifələrə, valideynin tələblərinə cavab vermir. Yəni müəllimlərimiz hazırda cəmiyyətin verdiyi sosial sifarişi yerinə yetirməkdə əsasən acizdir. Müqavilə nəticəyə əsaslanan müqavilə olacaq".

   Həmsöhbətimiz, qızıl və gümüş medalların verilməsinə gəldikdə isə, məsələyə bir qədər ehtiyatlı yanaşmanın tərəfdarıdır: "Orta məktəbi yüksək qiymətlə bitirənlər üçün fərqlənmə attestatları var. Bu, orta məktəbdə oxuyan şagird üçün bir stimuldur. Ancaq çox istərdim ki, ali məktəblərə qəbul zamanı qızıl və gümüş medalla bitirən əlaçı şagirdlərə heç bir imtiyaz verilməsin. Bunu, sadəcə olaraq, 11 il ərzində yüksək nəticələr əldə etmiş şagirdə verilən fərqləndirici döş nişanı kimi qəbul edirəm.

   Amma bir imtahan verməklə ali məktəblərə qəbul olunmaq kimi keçmiş imtiyaz verən ənənə bərpa olunmamalıdır. Qanunda da bu yoxdur, bununla belə, gələcəkdə kimsə belə imtiyazların verilməsilə bağlı hansısa maddə əlavə edəcəksə, bu çox qorxulu bir tendensiyaya səbəb olacaq. Sovet dönəmində bunu yaşadıq. Qızıl və gümüş medallar imtiyazlar olmadan veriləcəksə, əlaçı şagirdin 11 illik zəhmətini fərqləndirən bir döş nişanı kimi ona müsbət yanaşıram".