Ölkədə psixi xəstələrin sayı artıb. Bu barədə Milli Məclisin son iclasında Sosial siyasət komitəsinin sədr müavini Musa Quliyev açıqlama verib. Ancaq qeyd edilən problemin səbəblərilə bağlı məlumat açıqlanmayıb. Azərbaycan Psixiatriya Assosiasiyasından aldığımız məlumatda isə bu problemlə bağlı həqiqətən vəziyyətin gərgin olduğu bildirilir.

   Respublikanın baş psixoloqu Nadir İsmayılov M.Quliyevin fikirlərini təsdiqlədi. Onun sözlərinə görə, ölkədə belə xəstələr artsa da, onların müalicəsi üçün yetərincə şərait yaradılmır: "Bu şizofreniya, epilepsiya kimi xəstəliklərə aid deyil. Bura daha çox stress, depressiya nəticəsində əmələ gələn xəstəliklər daxildir, bir də ki, özünəqəsd halları artıb. Belə halların hamısı əsəb pozuntuları nəticəsində əmələ gəlir. İndi həkimlərə müraciət edən pasiyentlərin sayının artması da bunu sübut edir".

   Respublika Psixiatriya Assosiasiyasının prezidenti bildirdi ki, sözügedən problemin səbəblərini müəyyən etmək üçün bir neçə il elmi araşdırma aparmaq lazımdır: "Post-sovet ölkələrində psixi sağlamlıq mərkəzləri var. Orada elmi araşdırmalar aparırlar, anketlər paylayırlar, müşahidə aparırlar və müəyyən nəticələrə gəlirlər. Bu nəticələrə gəlmədən konkret fikir söyləmək çətindir. Amma ümumi şəkildə səbəbləri bilirik. Bura sosial, iqtisadi gərginlik, qanunçuluğun bəzi hallarda yerinə yetirilməməsi, güzəranından narazı olan insanların reaksiyaları aiddir. Lakin buna qarşı profilaktik tədbirlərin hazırlanıb təklif olunması üçün elmi mərkəz olmalıdır. Bu isə bizdə yoxdur".

   N.İsmayılov özünə müraciət edən psixi xəstələrin sayının da artdığını, hətta bəzən növbələrin həftələrlə çəkdiyini dedi. Baş psixoloqun verdiyi məlumata görə, psixi xəstələrin əksəriyyəti indi ev şəraitində müalicə olunmağa üstünlük verir. Həkimlər də bunun öhdəsindən gələ bilir: "Dərmanların da hamısı apteklərdə var. Həmin dərmanları özəl firma və şirkətlər gətirir. Dərman qıtlığı müşahidə olunmur. Dövlət təminatı yalnız stasionarda müalicə olunan xəstələrə aiddir. Bakı şəhəri üzrə götürsək, Maştağadakı 1 saylı Müalicə Müəssisəsində, 2 saylı Xəstəxanada, bir də mənim işlədiyim Dispanserdə stasionar üsulla müalicə mövcuddur. Onlara dərmanlar dövlət hesabına verilir".

   N.İsmayılov bildirdi ki, Azərbaycanda psixi xəstələrin sayının azalması və ümumilikdə bu məsələnin bir ictimai problem kimi həllinə nail olmaq üçün ölkədə elmi-praktik psixiatriya institutu açılmalıdır. Bu barədə hökumətə dəfələrlə təkliflər göndərilsə də cavabsız qalıb: "Hər dəfə bəhanə gətirirlər ki, imkan yoxdur, pul yoxdur, yer çatışmır. Amma baxın görün, səhiyyəyə nə qədər pul ayrılır? Bəzən bir körpünün tikilməsinə ayırlan pul səhiyyənin 6 aylıq xərcinə bərabər olur. Əlbəttə, səhiyyəyə pul çatmır. Həikm 110 manat maaş alırsa, tibb bacısı, ondan da az alırsa, hansı yaxşı xidmətdən söhbət gedə bilər? Xəstəxanalarda da şərait pis olduğundan, xəstə orada yatmaq istəmir. Xəstələrin müalicəsi o vaxt yüksək səviyyədə olur ki, həkim ona ürəyinin bir parçasını bağışlayır. 110 manat maaş alan həkim ürəyinin bir parçasını xəstəyə bağışlaya bilməz. Amma keçmiş SSRİ-nin bütün respublikalarında psixiatriya elmi institutları fəaliyyət göstərir. Hətta ən kiçik respublika olan Ermənistanda da 20 ildir elmi mərkəz təşkil olunub.

   Əhalisinin sayına görə bizə yaxın olan Belarusda da Dövlət Psixiatriya Sağlamlıq Mərkəzi yaradıblar ki, 240 nəfər işçisi var. Elmi-tədqiqat laboratoriyaları var, dissertasiyalar yazılır. Belə imkanlar bizdə də var. Ancaq istifadə olunmur. Bizim qarşımızda məsələ qaldırsınlar ki, elmi institut yaradın, onu bir göz qırpımında təşkil edərik. Bizdə 8 nəfər elmlər doktoru, professor, 30 nəfər tibb eləmləri namizədi var. 1924-cü ildə Azərbaycanda Psixiatriya İnstitutu təşkil olunub, ancaq kadr çatışmazlığı ucbatından 3 il sonra bağlanıb.

   İndi kadr nə qədər istəsən var, ancaq işləməyə yer və şərait yoxdur. Onların bir çoxu ingilis dilini bilən gənc alimlərdir. Tez-tez xaricə çağırıb onlara təlimlər keçirlər. Ancaq həmin kadrlar Azərbaycanı tərk etmir, qalıb burada işləmək istəyir. Burada isə lazımi şərait yoxdur".