Mövlud Süleymanlı: "Bu müsabiqədə qalib gəlmək üçün deyil, Milli Kitab Mükafatını dəyərləndirmək üçün ora əsər verdim"
   
   Seyran Səxavət: "Əvvəldən bilirdim ki, mənə bunlar heç vaxt mükafat verməzlər"
   
   "Onluq"dan kənarda qalan yazıçılar daha nə dedilər?
   
   Elan edildiyi gündən böyük qalmaqalla müşayiət edilən Milli Kitab Mükafatının (MKM) onluğuna düşə bilməyən əsərlərin adları açıqlanıb. Qeyd edək ki, ölkənin bir çox yazarları bu müsabiqənin qeyri-obyektiv keçiriləcəyini bəyan edir, seçimin ədəbiyyat adamlarının ürəyindən xəbər verməyəcəyini deyirdilər.
   "Əli və Nino" kitab mağazasının müdiri, Milli Kitab Mükafatının təsisçisi Nigar Köçərli Ekspertlər Şurasının rəyini açıqlayıb və "onluğ"a düşən nasirlərin adlarını elan edib. O bildirib ki, müsabiqəyə əsər təqdim etmiş yazıçı Mövlud Süleymanlının "Erməni adındakı hərflər", Seyran Səxavətin "Yəhudi əlifbası", Həmid Herisçinin "Əli və Nino-Bakı", İlqar Fəhminin "Bakı haqqında kollaj", Rəna Yüzbaşının "Tselaya veçnost v adu", Rəhim Hüseynovun "Klyuç doma tvoyeqo" əsəri və digər müəlliflərin müsabiqəyə təqdim etdiyi bədii əsərlər onluqdan kənarda qalıb.
   Azərbaycan ədəbiyyatında öz sözünü demiş, 50 ilə yaxın nəsr yazmaq təcrübəsinə malik olan xalq yazıçısı Mövlud Süleymanlı və tanınmış qələm sahibi Seyran Səxavətin kitablarının kənarda qalması ədəbi ictimaiyyət tərəfindən təəccüblə qarşılanıb.
   Məlumat üçün bildirək ki, M.Süleymanlının "Erməni adındakı hərflər" və S.Səxavətin "Yəhudi əlifbası" əsərlərini yerli tənqidçilər çox yüksək dəyərləndirib, onları XXI əsrdə yaranan ən gözəl nəsr nümunələri hesab ediblər.
   S.Səxavət və M.Süleymanlının kitablarının "onluğa" düşməməsi qeyri-obyektiv seçimin nəticəsidir?
   Xalq yazıçısı Mövlud Süleymanlı "Bakı-Xəbər"ə bildirdi ki, əsərinin "onluğa" düşməməsi haqda məlumatı ilk dəfə bizdən eşidib. Yazıçının sözlərinə görə, Milli Kitab Müsabiqəsinə kitabını mükafat qazanmaq məqsədilə deyil, bu yarışmanı dəyərləndirmək üçün təqdim edibmiş":Vallah, deyə bilmərəm ki, kitabım niyə "onluğa" düşməyib. Yəqin belə məsləhətdir. Mən eşidəndə ki, Nigar Köçərli belə bir müsabiqə keçirir, bunu çox bəyəndim. Bu müsabiqədə qalib gəlmək üçün deyil, Milli Kitab Mükafatını dəyərləndirmək üçün ora əsər verdim".
   Həmkarından fərqli olaraq, Seyran Səxavət MKM-nın bu addımını təəccüblə qarşılayır. Yazıçının sözlərinə görə, öz əsərinin "onluq"dan kənarda qalması onu qətiyyən narahat eləmir, amma Mövlud Süleymanlı, Həmid Herisçi və digər layiqli yazıçıların kitablarının Milli Kitab Mükafatında qalib olmaması narazılığına səbəb olub":Mən eşidəndə ki, Milli Kitab Mükafatı keçirilir, bu məsələni çox yaxşı qarşıladım. Təzədir də. Bilmirik nədir, nə deyil. Azərbaycan ədəbiyyatı təkcə məndən ibarət deyil ki, o qədər istedadlı adamlar var, kimlərsə bu mükafatı alar. Həmişə mənim səmimiyyətimə oxucular, dinləyicilər inanıb. Səmimi deyirəm ki, bura kitab vermək istəmirdim. Amma Milli Kitab Mükafatının münsiflər heyətini dişimə vurmaq istədim, dedim ki, əcaba, görəsən bunlar da əvvəlkilər kimi olacaq, yoxsa sözə, həqiqətə qiymət verəcəklər? Mən həqiqət deyəndə, söz deyəndə qətiyyən özümü nəzərdə tutmuram. Hər yazıçı özünün nə yazdığını da, necə yazdığını da, öz çəkisini də çox yaxşı bilir. Mənə bir dostum dedi ki, orada sən yoxsan. Soruşdum ki, bəs kimlər var? Eşitdim ki, xalq yazıçımız, Azərbaycan ədəbiyyatında öz sözünü dünən də demiş, bu gün də deyən, inşallah sabah da deyəcək Mövlud Süleymanlı da, yaradıcılığına böyük sevgilə yanaşdığım Həmid Herisçi də, başqaları da yoxdur. Artıq məndə onlara olan inam çat verdi. Bu məndə şübhə yaratdı. Mən orada texnologiyanın necə olduğunu bilmirəm. Amma bir məsələyə münasibətimi bildirmək istəyirəm ki, deyəsən, münsiflərdə iki qrup var. Bir qrupun adı hamıya məlumdur. Mənə çatan məlumata görə, aşağıda bir işçi qrupu var, 280-dən artıq əsəri onlar seçir, onluğu təşkil edirlər, guya son sözü yuxarıdakılar deyir. Onların iş prinsipi də mənə dərindən məlum deyil. "Onluğ"a düşmədiyimizi eşidəndə birtəhər oldum. Yəni Seyran Səxavət, Mövlud Süleymanlı, Həmid Herisçi və adını unutduğum bir neçə adam Azərbaycan ədəbiyyatında on nəfərdən biri də deyil? Bunlar özlərini çoxdan təsdiq eləmiş adamlardır. Deməli, biz milli adam deyilik (ironiya ilə deyir)?
   Milli Kitab Mükafatı yeni təsis ediləndə mənə qəzetlərdən birindən zəng vurmuşdular. Dedim ki, əslində Milli Kitab Mükafatı təşkilatı kökündən yanlış bir hərəkət edir. Çünki bunlar bu mükafatı hər il vermək istəyir. Bəyəm hər il Azərbaycanda ədəbiyyat yaranır? Ədəbiyyat beş, on, on beş ildən bir yaranır. Təklif eləmişdim ki, bunu heç olmasa beş ildən bir eləsinlər. İldə ədəbiyyat yaranmır ki. Artıq onların bu mükafatı illik eləməsinin özü bu adamların ədəbiyyata münasibətinin nə dərəcədə ciddi və qeyri-ciddi olmasından xəbər verir. 60 illik yubileyimdə mənə sual verdilər ki, Seyran müəllim, yubileyiniz dövlət səviyyəsində qeyd ediləcəkmi? Mən də dedim ki, yubileyə hələ iki-üç ay var, bu baxır dövlətin səviyyəsinə. İndi onların ağlı belə kəsib, belə də edib, onlar bu səviyyənin adamlarıdır".
   "Bu mükafatı kimin almasını istərdiniz" sualımıza cavabında S.Səxavət dedi ki, ən çox Mövlud Süleymanlı və Həmid Herisçinin Milli Kitab Mükafatı almasını istəyib: "Amma Mövlud Süleymanlı mükafat alsa da, almasa da Mövlud Süleymanlıdır. Həmid Herisçiyə də mükafat verilsə də, verilməsə də o Həmid Herisçidir. Çünki ortada iş var, əsər var ki, bütün boy-buxunu ilə Azərbaycan ədəbiyyatında görünür. Əvvəldən bilirdim ki, mənə bunlar heç vaxt mükafat verməz. Amma məni şeytan yoldan çıxardı ki, bir dişimə vurum, görüm mənə olan münasibət dəyişib, yoxsa dəyişməyib? Ancaq məşhur deyimdəki kimi, həmin dalğa, həmin koordinat".
   "Sizin haqqınızda həmişə yaşlı nəsil də, yaşıdlarınız da, gənclər də müsbət fikirdə olub. Siz heç vaxt ədəbiyyatımızın ögey balası olmamısınız. Bəs bu umu-küsü hardandır". S.Səxavətin suala cavabı belə oldu":Siz mənə ayaq verdiniz. Belə götürəndə mənim haqqımda Azərbaycanın böyük yazıçısı İsmayıl Şıxlı vaxtilə çox böyük bir məqalə yazıb, Bəxtiyar Vahabzadə yazıb. Mən iki il əsgərlikdə olanda əsərlərimi çap edə bilmədim, onda Məmməd Araz "Ulduz" jurnalında böyük bir məqalə ilə çıxış eləmişdi. O yazırdı ki, Seyran Səxavət niyə ədəbiyyatdan qaçaq düşüb? Yəni mənim mükafatım bunlardır. Bu siyahı həddindən artıq uzundur. Bu baxımdan o mükafatın ədəbiyyata o qədər dəxli yoxdur. Bütün bunlara baxmayaraq, Milli Kitab Mükafatının təşkilatçılarına uğurlar arzu edirəm. Uğurun da kökünü, əsasını, bünövrəsini həqiqət təşkil edir. Yəni həqiqətə səs versin, əsl ədəbiyyatı seçsinlər. İndi görək bunlar kimin üstündə dayanacaq? İnşallah, onda da fikrimizi deyərik".
   

Dünən yazıçı Yunus Oğuzun "Təhmasib şah" romanının təqdimatı keçirilib. APA-nın məlumatına görə, tədbirdə çıxış edən kitabın ön söz müəllifi, Atatürk Mərkəzinin direktoru Nizami Cəfərov deyib ki, "Təhmasib şah" romanı indiyə qədər Azərbaycanın tarixşünaslığında o qədər də öyrənilməyən bir dövrə həsr olunub:
   "Səfəvilər dövrünün tarixi istər elmi baxımdan, istərsə də ictimai-publisistik səviyyədə tariximizin tərkib hissəsi olaraq araşdırılarkən əsas diqqət Şah İsmayıl Xətaiyə yönəlib. Sonra XVI əsrin sonu, XVII əsrin əvvəllərində hakimiyyətdə olmuş II Şah Abbasın fəaliyyəti qabardılıb. Amma Şah İsmayıldan Şah Abbasa qədərki dövr həmişə kölgədə qalıb. Əslində isə həmin dövrün ən görkəmli hökmdarı Təhmasib şahdır".
   N.Cəfərov deyib ki, müəllif romanda xeyli dərəcədə tarixi materialı dərinliyilə əks etdirməyə çalışıb.
   Filologiya elmləri doktoru Şamil Vəliyev isə deyib ki, romanda 52 il hakimiyyətdə olmuş, Şəki və Şirvan hakimliyini ləğv edərək Bütöv Azərbaycan qurmuş Təhmasib şahın sərkərdə və diplomat kimi fəaliyyəti əks olunub. Tədbirdə çıxış edən Milli Məclisin deputatları Aqil Abbas, Qənirə Paşayeva, jurnalist Qulu Məhərrəmli, "Xalq cəbhəsi" qəzetinin baş redaktoru Elçin Mirzəbəyli və digərləri romanın əhəmiyyətindən danışıb.
   Kitabın müəllifi Yunus Oğuz isə romanda Azərbaycan tarixinin bu mərhələsində baş verən proseslərə aydınlıq gətirməyə çalışdığını deyib. O, romanın geniş oxucu kütləsi tərəfindən rəğbətlə qarşılanacağına ümid etdiyini də söyləyib.