İdxal olunan avtomobillərə rüsumların artırılacağı barədə xəbərlər müxtəlif reaksiyalar doğurub
.jpg)
Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Gömrük Komitəsinin sədri Aydın Əliyev spirtli içkilərə və avtomobillərə tətbiq olunan idxal rüsumlarının artırılması ilə bağlı Nazirlər Kabinetinə təkliflər olunacağını bildirib. Maraqlıdır ki, A.Əliyev sözügedən istəyini əsaslandırmayıb.
Çünki 2008-ci ilin sentyabrında dünya iqtisadi böhranı başlayandan sonra avtomobil sənayesi ciddi ziyan çəkib. O cümlədən, böhranla əlaqədar olaraq ölkəyə maşın idxalı xeyli azalıb.
Digər tərəfdən, ölkədə istismar olunan avtomobillər arasında köhnə avtomobillərin çəkisi üstünlük təşkil edir. Hökumət də ekoloji tələblərlə bağlı köhnə avtomobilləri dövriyyədən çıxarmaq istəyir. Rüsumlar artırılacağı təqdirdə isə yeni avtomobillərin qiyməti xeyli qalxacaq. Bu isə onsuz da zəif olan avtomobil satışını daha da passivləşdirəcək.
Müstəqil iqtisadçı-ekspert Akif Nəsirli hesab edir ki, ümumilikdə Gömrük Komitəsinin hansısa rüsumun artırılması və yaxud da azaldılması təklifilə çıxış etməsi məntiqə uyğun deyil: "Bu təklif yalnız birbaşa ölkənin makro iqtisadiyyatını idarə edən strukturdan gələ bilər. Yəni Gömrük Komitəsi mövcud qaydalara, qanuna uyğun məsələlərin icrası ilə məşğul olmalıdır. Komitə yalnız hansısa prosedurun sadələşdirilməsi və yaxud dəyişdirilməsilə bağlı təkliflər verə bilər. Rüsumların artırılması ilə bağlı verilən təkliflər anormal təsir bağışlayır. Bu qurumun işi rüsumları vaxtlı-vaxtında yığıb təhvil verməkdən ibarətdir".
A.Nəsirlinin fikrincə, avtomobillərə tətbiq olunacaq vergilərin artırılması ilə bağlı istək A.Əliyevə məxsus deyil: "Bu, hökumətin qərarıdır. Deməzdim ki, bu istək birbaşa A.Əliyevə məxsusdur. Sadəcə olaraq, məsləhət biliblər ki, bu, A.Əliyevin dilindən səslənsin. Yəni bu, bütün hallarda ümumi qərardır. Başqa bir tərəfdən, vergi və yaxud da hər hansı bir rüsum artırılarkən mütləq əsaslandırılmalıdır. Hökumət strukturlarının bütün əsasnamələrində də var ki, edilən dəyişikliklər əsaslandırılmalıdır. Ancaq A.Əliyevin verdiyi təklifə baxsaq görərik ki, bu əsaslandırılmayıb. Heç bundan söhbət belə getmir. Rüsumları nəyə görə artırırlar? Məgər dövlət büdcəsinə daxilolmaların əsas hissəsini gömrükdən gələn daxilolmalar təşkil edir? Dövlət büdcəsinin 50 faizdən çoxu Neft Fondundan ayrılan transferlər hesabına formalaşır. O ölkə avtomobilə görə rüsumları artırır ki, həmin ölkədə avtomobil istehsal olunur və daxili bazarı qorumaqdan ötrü bu addımı atırlar. Azərbaycanda, demək olar ki, avtomobil istehsal olunmur. Ona görə bu istiqamətdə daxili bazarı qorumağa da ehtiyac yoxdur".
A.Nəsirli, sözügedən təklif reallaşacağı təqdirdə, bunun ölkədəki avtomobil bazarına ciddi təsir edəcəyi qənaətindədir: "Gömrük rüsumlarının artırılması ölkəyə gətirilən avtomobillərin sayına ciddi təsir göstərəcək. Yəni idxal olunan avtomobillərin sayı kəskin aşağı düşəcək. Nəticədə ölkə bazarındakı avtomobillərin qiyməti artacaq. Müqayisə üçün qeyd edim ki, rüsumda 5 faiz artım avtomobillərin qiymətinin artmasına birbaşa təsir edəcək. Onu da nəzərə almalıyıq ki, avtomobil bazarı Azərbaycanda yenicə canlanmağa başlayıb. Sözügedən artım avtomobil bazarı üçün yeni zərbə olacaq. Nəticədə satış faizi daha da aşağı düşəcək. Məlum iqtisadi böhran, bilirsiniz ki, bir sıra sahələrlə yanaşı, avtomobil istehsal edən sektora da ciddi mənfi təsir göstərib. Digər bazarlarda olduğu kimi, avtomobil bazarında da böhran hökm sürür. İndi-indi avtomobil sənayesi böhrandan çıxır. Sözügedən rüsumlar tətbiq olunarsa, sözsüz ki, bu, avtomobil bazarına ciddi zərbə olacaq. Həm yeni avtomobillərin satışı aşağı düşəcək, həm də qiymətlər artacaq. Bunu proqnozlaşdırmaq o qədər asandır ki, bunun üçün heç əlavə mütəxəssis şərhinə də ehtiyac qalmır".