22/10/2017 21:01
728 x 90

Ta­ri­xi möv­zu­da mil­li se­ri­al­lar ni­yə çə­kil­mir?

img

Sa­bir Məm­mə­dov: "Ha­zır­da bu­na eh­ti­yac bö­yük­dür"

Zül­fiy­yə El­dar­qı­zı: "Azər­bay­can ta­ri­xi­nin is­tə­ni­lən döv­rü­nü se­ri­a­la çe­vir­mək müm­kün­dür"

Kə­ma­lə Mu­sa­za­də: "Ta­ri­xi möv­zu­da se­ri­al­lar çə­kil­sə, bu­nun əhə­miy­yə­ti bö­yük­dür"

İl­ham Hü­sey­nov: "Biz­də də se­ri­a­la o qə­dər və­sa­it ay­rıl­sa..."

 

Ta­ri­xə qa­yıt­maq, onun şan­lı sə­hi­fə­lə­ri­ni ye­ni­dən  və­rəq­lə­mək, təb­liğ et­mək va­cib mə­sə­lə­lər­dən bi­ri­dir. Ta­ri­xin xal­qa çat­dı­rıl­ma­sı üçün əsas va­si­tə­lər­dən bi­ri ki­no­dur. Ta­ri­xi ha­di­sə­lər ki­no di­li ilə təq­dim edi­lən­də özü haq­qın­da da­ha ay­dın və hər­tə­rəf­li tə­səv­vür ya­ra­da bi­lir.

Azər­bay­can ta­ri­xi zən­gin­dir, zən­gin ol­du­ğu qə­dər də keş­mə­keş­li­dir. Qə­dim döv­lət­çi­lik mə­də­niy­yə­ti­nə sa­hib olan xal­qı­mız öz ta­ri­xi­ni yük­sək sə­viy­yə­də bil­mə­li­dir. Ta­ri­xi­mi­zin təb­li­ğin­də ta­rix­çi­lər­lə ya­na­şı, ya­zı­çı və şa­ir­lər, ki­nod­ra­ma­turqlar, ki­no­re­jis­sor­lar da bö­yük iş­lər gör­mə­li­dir.

Əl­bət­tə, ta­ri­xi­miz­də ki­fa­yət qə­dər qü­rur­ve­ri­ci mə­qam­lar, bö­yük ta­ri­xi şəx­siy­yət­lər var. Bu da ona əsas ve­rir ki, ta­ri­xi möv­zu­lar­da filmlər, se­ri­al­lar çə­kil­sin. Söz yox ki, bu yol­la ta­rix və mə­də­niy­yə­ti­miz təb­liğ olu­na, in­san­lar­da və­tən­pər­vər­lik, gənclər­də mil­li şü­ur in­ki­şaf et­di­ri­lə bi­lər. 

Mü­tə­xəs­sis­lər bil­di­rir ki, ha­zır­da ta­ri­xi möv­zu­da se­ri­al­la­rın çə­kil­mə­si va­cib bir mə­sə­lə­dir. On­lar qeyd edir ki, bu gün san­bal­lı, məz­mun­lu sse­na­ri yaz­maq əz­min­də olan ki­nod­ra­ma­turqlar, sse­na­ristlər də az de­yil.

Se­ri­al­la­ra döv­lət dəs­tə­yi...

Ta­ri­xi se­ri­al və filmlə­rin çə­kil­mə­si­nin bö­yük əhə­miy­yət da­şı­dı­ğı­nı qeyd edən ekspertlər vur­ğu­la­yır ki, ki­nod­ra­ma­turq möv­zu ət­ra­fın­da ma­raq­lı sse­na­ri ya­za bi­lər.

Qeyd edək ki, Azər­bay­can döv­lə­ti se­ri­al çə­ki­li­şi üçün te­le­vi­zi­ya­la­ra və­sa­it ayı­rır və on­lar se­ri­al­lar is­teh­sal edir. Ekspertlər bil­di­rir ki, ay­rı­lan və­sa­it­lər he­sa­bı­na heç ol­ma­sa hər te­le­ka­nal il­də bir se­ri­al çə­kə bi­lər. Te­le­vi­zi­ya və müs­tə­qil ki­no şir­kət­lə­ri­nin ta­ri­xi möv­zu­lar­dan qaç­dı­ğı­nı de­yən bə­zi ekspertlər bil­di­rir ki, on­la­rın ta­ri­xi möv­zu­la­ra mü­ra­ci­ət edə bil­mə­mə­si­nin əsas sə­bəb­lə­rin­dən bi­ri ma­liy­yə prob­le­mi ilə bağ­lı­dır. Ta­ri­xi filmlə­rin ki­fa­yət qə­dər ma­liy­yə tə­ləb et­di­yi­ni de­yən ekspertlər he­sab edir ki, Mə­də­niy­yət və Tur­zim Na­zir­li­yi­nin mü­va­fiq şö­bə­si bu mə­sə­lə­də ma­raq­lı ol­ma­lı­dır. On­lar bil­di­rir ki, ucuz, ba­ya­ğı möv­zu­lar­da se­ri­al­lar çək­mək­dən­sə, ta­ri­xi möv­zu­la­ra mü­ra­ci­ət et­mək da­ha məq­sə­də­uy­ğun olar­dı.

Ki­no­şü­nas­lar de­yir ki, MTRŞ bir müd­dət əv­vəl te­le­ka­nal­la­ra ai­lə-mə­i­şət dram­la­rı­na de­yil, hər­bi-və­tən­pər­vər­lik və ta­ri­xi möv­zu­la­ra üs­tün­lük ver­mə­yi töv­si­yə edib.

"... zəh­mət­li pro­ses­dir"

Azər­bay­can Aka­de­mik Mil­li Dram Te­at­rı­nın aktyo­ru, əmək­dar ar­tist Sa­bir Məm­mə­dov bi­zim­lə söh­bə­tin­də bil­dir­di ki, bu gün ta­ri­xi möv­zu­da se­ri­al­la­rın çə­kil­mə­si­nə bö­yük eh­ti­yac var. Onun söz­lə­ri­nə gö­rə, hər bir aktyor ta­ri­xi möv­zu­da ek­ran­laş­dı­rı­lan film və se­ri­al­lar­da rol al­maq is­tə­yər: "Ta­ri­xi möv­zu­da se­ri­al­lar çə­kil­sə, əl­bət­tə, yax­şı olar. Çün­ki ha­zır­da bu­na eh­ti­yac bö­yük­dür. An­caq bu­ra­da bir mə­sə­lə var. Ta­ri­xi möv­zu­da se­ri­al çək­mək çox çə­tin­dir. Bu, güc­lü ma­liy­yə tə­ləb edən bir iş­dir. Ey­ni za­man­da da zəh­mət­li bir pro­ses­dir. Bu gün bil­mi­rəm, bu möv­zu­da se­ri­al çə­ki­lə­cək, ya yox, an­caq əmi­nəm ki, gə­lə­cək­də ta­ri­xi­miz­lə bağ­lı ma­raq­lı, yad­da­qa­lan, əhə­miy­yət­li se­ri­al­lar çə­ki­lə­cək. Gənc nəs­lin öz ta­ri­xi­ni öy­rən­mə­si üçün se­ri­al­lar, filmlər gə­rək­li­dir".   

"Ta­ri­xin öy­rə­nil­mə­si, ya­şa­dıl­ma­sı, təb­liğ edil­mə­si üçün..."

İrə­van Döv­lət Azər­bay­can Dram Te­at­rı­nın aktri­sa­sı, sə­nət­şü­nas­lıq üz­rə fəl­sə­fə dok­to­ru Zül­fiy­yə El­dar­qı­zı­nın fik­rin­cə, Azər­bay­can­da ta­ri­xi möv­zu­lar­da se­ri­al ənə­nə­si for­ma­laş­dı­rıl­ma­lı­dır. Aktri­sa­nın söz­lə­ri­nə gö­rə, bu gün bu se­ri­al­la­rı çək­mə­yə po­ten­si­a­lı­mız var: "Ki­no elə bir va­si­tə­dir ki, bir­ba­şa şü­u­ra si­ra­yət edir. Fi­kir ver­sə­niz gö­rər­si­niz ki, ta­ri­xi ilk növ­bə­də vi­zu­al sə­nət növ­lə­ri ilə təb­liğ edir­lər. Ki­tab be­lə­dir ki, onu uzaq ba­şı 1000 nə­fər oxu­ya bi­lər, am­ma ki­no­ya ey­ni za­man­da mil­yon­lar­la ta­ma­şa­çı ba­xır. Ta­ri­xin öy­rə­nil­mə­si, ya­şa­dıl­ma­sı, təb­liğ edil­mə­si üçün ki­no, se­ri­al əvəz­siz va­si­tə­dir. Bu gün te­le­vi­zi­ya­lar­da əsa­sən ai­lə-mə­i­şət möv­zu­sun­da se­ri­al­lar çə­ki­lir, pro­dakşnla­rın ək­sə­riy­yə­ti yün­gül möv­zu­la­ra qa­çır. Əs­lin­də isə, da­ha cid­di mə­sə­lə­lə­rə to­xu­na bi­lər­lər. Azər­bay­can ta­ri­xi­nin is­tə­ni­lən döv­rü­nü se­ri­a­la çe­vir­mək müm­kün­dür. İs­tə­ni­lən ta­ri­xi şəx­siy­yət haq­qın­da se­ri­al çə­kil­sə, onun ya­şa­dı­ğı dövr tam ola­raq ora­da əha­tə olu­na bi­lər. Mən­cə, bu mə­sə­lə­yə bar­ma­qa­ra­sı bax­maq ol­maz. Sə­nin şan­lı, əzə­mət­li ta­ri­xin ola, am­ma bə­zi is­tis­na­la­rı nə­zə­rə al­ma­saq, bu möv­zu­da bir nor­mal se­ri­a­lın ol­ma­ya. Hər bir aktyor, aktri­sa is­tə­yir ki, ta­ri­xi filmdə çə­kil­sin, ta­ri­xi qəh­rə­man­la­rı can­lan­dır­sın. Bu bi­zim ar­zu­muz­dur. Ba­xın gö­rün Ru­si­ya­da, Tür­ki­yə­də ta­ri­xi möv­zu­da nə gö­zəl filmlər, se­ri­al­lar çə­ki­lir. Adam ba­xan­da hey­rə­tin­dən do­nub qa­lır. Bu gün Tür­ki­yə­də is­teh­sal olu­nan se­ri­al­la­rın möv­zu­su­na bax­saq gö­rə­rik ki, ora­da ta­ri­xi möv­zu­lar mə­i­şət möv­zu­la­rı ilə pa­ra­lel təş­kil edir. Yə­ni heç bi­ri bir-bi­ri­ni in­kar et­mir. İki­si­nə də diq­qət ye­ti­ri­lir. On­lar ta­ri­xi se­ri­al­lar çək­mək­lə öz ta­ri­xi­nə, ta­ri­xi şəx­siy­yət­lə­ri­nə mü­na­si­bə­ti­ni gös­tə­rir. Biz də bu ba­xım­dan iş­lər gö­rə bi­lə­rik. Se­ri­al­lar­da  ta­ri­xi­miz, mil­li dü­şün­cə­miz öz ək­si­ni tap­ma­lı­dır".

"Biz özü­müz be­lə se­ri­al­lar çə­kək ki..."

Z.El­dar­qı­zı­nın söz­lə­ri­nə gö­rə, ta­ri­xi möv­zu­la­rın gün­də­mə gə­ti­ril­mə­si gənc nəs­lin mə­nə­vi tər­bi­yə­si­nə tə­sir­siz ötüş­mə­yə­cək. Onun de­di­yi­nə gö­rə, gənclər Tür­ki­yə və Ru­si­ya se­ri­al­la­rı­na bö­yük ma­raq­la ba­xır. O he­sab edir ki, gəncli­yin diq­qə­ti­ni öz ta­ri­xi­mi­zə, ta­ri­xi şəx­siy­yət­lə­ri­mi­zə yö­nəltmə­li­yik. "Nə­in­ki bö­yük­lər, hət­ta uşaq­lar da o se­ri­al­la­ra ba­xır. Yax­şı olar­dı ki, biz özü­müz be­lə se­ri­al­lar çə­kək ki, öv­lad­la­rı­mız öz ta­ri­xi­mi­zə bağ­lı ol­sun. Bi­zim ta­ri­xi­miz ol­duq­ca zən­gin və ma­raq­lı­dır. Ümid edi­rəm ki, bi­zim te­lev­zi­ya və pro­dakşnlar bu mə­sə­lə­yə diq­qət yö­nəl­də­cək. Döv­lət ki­no sa­hə­si­nə ma­liy­yə ayı­rır. Bu ma­liy­yə­ni mə­i­şət möv­zu­la­rı ilə ya­na­şı, ta­ri­xi jan­ra da yö­nəltmək olar. Döv­lə­tin bu sa­hə­yə qay­ğı­sı ye­tə­rin­cə­dir" - de­yə Z.El­dar­qı­zı bil­dir­di.

"Yad­daş və Sal­na­mə" Sə­nəd­li Filmlər Stu­di­ya­sı­nın ki­no­re­jis­so­ru Kə­ma­lə Mu­sa­za­də­nin fik­rin­cə, ta­ri­xi möv­zu­da se­ri­al­la­rın çə­kil­mə­si va­cib­dir. Ki­no­re­jis­sor he­sab edir ki, bu sa­hə­də se­ri­al­lar çə­kil­mə­si üçün güc­lü ma­liy­yə və­sa­i­ti tə­ləb olu­nur: "Ta­ri­xi möv­zu­da se­ri­al­lar çə­kil­sə, bu­nun əhə­miy­yə­ti bö­yük­dür. Sa­də­cə, bu işə güc­lü və­sa­it qo­yul­ma­lı­dır. Çün­ki ta­ri­xi möv­zu­lu se­ri­al­lar pul tə­ləb edir".

"Ta­ri­xi möv­zu­da ye­tə­rin­cə yax­şı se­ri­al çə­kə bi­lə­rik"

Aka­de­mik Mil­li Dram Te­at­rı­nın aktyo­ru, əmək­dar ar­tist İl­ham Hü­sey­nov "Ba­kı-Xə­bər"ə bil­dir­di ki, ta­ri­xi möv­zu­da se­ri­al­lar çə­ki­lər­sə o bu­nu təq­dir edər. İ.Hü­sey­nov qeyd et­di ki, ta­ri­xi möv­zu­da se­ri­al çək­mək üçün güc­lü ma­liy­yə və­sa­i­ti la­zım­dır: "Tə­bii ki, ta­ri­xi möv­zu­da se­ri­al çə­kil­mə­si ol­duq­ca gö­zəl­dir. Hər bir aktyor ora­da oy­na­maq is­tə­yər. Mən re­jis­sor de­yi­ləm, aktyo­ram. Bu ba­rə­də re­jis­sor­lar da­ha ət­raf­lı da­nı­şa bi­lər. Mə­nim fik­ri­mə gə­lin­cə, İl­qar Fəh­mi­nin "Qar­ğa yu­va­sı" ro­ma­nı əsa­sın­da ma­raq­lı se­ri­al çək­mək olar. Siz Tür­ki­yə­ni mi­sal gə­tir­di­niz. Siz bi­lir­si­niz­mi ora­da se­ri­a­la nə qə­dər və­sa­it ay­rı­lır? On­la­ra ay­rı­lan ma­liy­yə və­sa­i­ti ilə bi­zim se­ri­al­la­ra ay­rı­lan ma­liy­yə və­sa­i­ti­ni mü­qa­yi­sə edə bil­mə­rik. Hər şey ma­liy­yə və­sa­i­ti­nə bağ­lı­dır. Biz­də də se­ri­a­la o qə­dər və­sa­it ay­rıl­sa, tə­bii ki, ta­ri­xi möv­zu­da ye­tə­rin­cə yax­şı se­ri­al çə­kə bi­lə­rik. Mən ha­mı­ya ca­vab­deh de­yi­ləm. An­caq mə­nə elə gə­lir ki, re­jis­sor Röv­şən İsaq ta­ri­xi möv­zu­da çox də­yər­li, gö­zəl se­ri­al­lar çə­kə bi­lər. Ay­dın mə­sə­lə­dir ki, baş­qa möv­zu­lar­dan fərqli ola­raq, ta­ri­xi möv­zu­la­ra beş­qat ma­liy­yə və­sa­i­ti la­zım­dır".

İra­də SA­RI­YE­VA

Son xəbərlər